Cựu Tổng Giám đốc SJC bị truy tố vì sản xuất trái phép 6.255 lượng vàng: Sản phẩm có đạt chuẩn?

Trọng tâm vụ án xoay quanh việc sản xuất trái phép 6.255 lượng vàng miếng SJC, lập khống tờ trình để nâng định mức hao hụt nhằm rút ruột vàng, đồng thời sử dụng vàng nguyên liệu bên ngoài để gia công, gây thiệt hại lớn cho Nhà nước.

Theo cáo trạng, trong năm 2024, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) đã giao cho SJC tổng cộng 10 tấn vàng nguyên liệu để sản xuất vàng miếng SJC, chia làm hai đợt. Lợi dụng cương vị, bà Hằng đã chỉ đạo cấp dưới lập tờ trình khống, đề xuất nâng định mức hao hụt lên 0,0005 chỉ/sản phẩm. Con số này được dùng làm căn cứ để hợp thức hóa việc rút ruột vàng. Đáng chú ý, từ tháng 8/2022 đến tháng 2/2024, trong 56 đợt sản xuất, bà Hằng chỉ đạo ông Trần Tấn Phát – Phó Giám đốc Xưởng vàng Tân Thuận – sử dụng vàng nguyên liệu mua từ bên ngoài để sản xuất thêm 6.255 lượng vàng miếng SJC không đúng quy định. Hành vi này bị cáo buộc gây thiệt hại khoảng 74,8 tỷ đồng, trong đó riêng bà Hằng hưởng lợi bất chính hơn 64,1 tỷ đồng.

Không dừng lại ở đó, bà Hằng còn chỉ đạo bà Nguyễn Thị Huệ – Giám đốc SJC chi nhánh Hải Phòng – mua vàng nguyên liệu bên ngoài để sản xuất trái phép hơn 11.500 lượng vàng nhẫn SJC, gây thiệt hại khoảng 15,2 tỷ đồng và thu lợi bất chính hơn 6,6 tỷ đồng. Ngoài ra, từ tháng 6 đến tháng 8/2024, một số chi nhánh và phòng kinh doanh vàng của SJC chỉ bán một phần vàng bình ổn theo giá niêm yết, còn lại giữ lại bán ra ngoài với giá cao hơn. Để hợp thức, các đơn vị này đã lập danh sách khống 7.000 lượng vàng bán cho 4.342 khách hàng. Hành vi trên gây thiệt hại khoảng 5,7 tỷ đồng, với phần lợi nhuận chênh lệch được chia nhau, trong đó bà Hằng tiếp tục hưởng lợi.

Cáo trạng xác định tổng cộng bà Hằng và đồng phạm đã chiếm đoạt 95,8521 lượng vàng, trị giá hơn 11,6 tỷ đồng. Trong số này, bà Hằng chiếm đoạt hơn 85 lượng vàng, tương đương khoảng 6,6 tỷ đồng. Tổng số tiền thiệt hại do các hành vi sai phạm gây ra lên tới hơn 107 tỷ đồng, trong đó bà Hằng hưởng lợi bất chính tổng cộng 73,5 tỷ đồng.

Trước những thông tin về việc SJC sản xuất vàng miếng “trái quy định”, dư luận đặt câu hỏi liệu số vàng này có đạt chuẩn chất lượng. Trả lời vấn đề này, ông Đào Công Thắng – Quyền Tổng Giám đốc SJC – khẳng định tất cả sản phẩm vàng miếng đều đáp ứng tiêu chuẩn nghiêm ngặt. Nguyên liệu vàng đầu vào được kiểm định chặt chẽ; mỗi miếng vàng được ráp cân đúng 37,5 gram trước khi dập định hình. Sau đó, bộ phận kiểm chất lượng (KCS) sẽ đo lường trọng lượng, kiểm tra hàm lượng vàng bằng công nghệ chính xác cao, rồi mới cho xuất xưởng. Theo ông Thắng, quy trình kiểm soát nhiều tầng nấc này đủ sức loại bỏ nguy cơ vàng kém chất lượng ra thị trường. Những sản phẩm móp méo, trầy xước sẽ bị thu hồi, nấu chảy và tái sản xuất.

SJC cũng cho biết hiện đang làm thủ tục xin phép NHNN để nhập khẩu vàng nguyên liệu, đáp ứng nhu cầu sản xuất. Công suất của xưởng vàng SJC hiện đạt khoảng 5.000 lượng/ngày nếu được cấp đủ nguyên liệu. Kể từ năm 2012, SJC là thương hiệu vàng miếng quốc gia, đơn vị chủ lực được NHNN giao nhiệm vụ sản xuất, gia công và phân phối vàng miếng nhằm giữ vai trò bình ổn thị trường.

Vụ án cựu Tổng Giám đốc SJC cùng các đồng phạm bị truy tố không chỉ làm lộ rõ những lỗ hổng trong quản lý, giám sát vàng miếng quốc gia mà còn đặt ra thách thức đối với niềm tin của người tiêu dùng và nhà đầu tư đối với thương hiệu vàng SJC – vốn chiếm thị phần lớn nhất Việt Nam. Các cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra, làm rõ trách nhiệm và chờ phiên xét xử để xác định hình phạt cụ thể cho từng bị can, đồng thời trả lời câu hỏi lớn: Liệu toàn bộ số vàng miếng liên quan trong vụ án có thực sự đạt chuẩn và an toàn khi lưu hành trên thị trường hay không?