Dự thảo sửa đổi chính sách thuế đang thu hút nhiều sự chú ý khi đề xuất nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ và cá nhân kinh doanh. Theo quy định hiện hành, hộ kinh doanh có doanh thu một năm đến 100 triệu đồng được miễn thuế. Kể từ ngày 1-1-2026, mức này sẽ được nâng lên 200 triệu đồng. Tuy nhiên, nhiều chuyên gia và người kinh doanh cho rằng con số này vẫn chưa sát với tình hình thực tế.
Bộ Tài chính đề xuất cách tính thuế mới là áp mức 17% trên lợi nhuận thay vì tính trực tiếp trên doanh thu. Điều này giúp đảm bảo công bằng hơn vì chỉ những hộ có lãi mới phải nộp thuế. Tuy nhiên, nhiều hộ kinh doanh nhỏ lẻ bày tỏ lo ngại rằng mức 17% trên thu nhập là khá cao, trong khi việc chứng minh chi phí như thuê nhân công, vận chuyển hay nguyên vật liệu sẽ không dễ dàng, gây khó khăn cho việc kê khai.
Một số ý kiến từ cơ quan thuế cho rằng có thể xem xét nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế lên khoảng 400 triệu đồng mỗi năm, gấp đôi so với đề xuất hiện tại. Trong khi đó, bà Nguyễn Thị Cúc, Chủ tịch Hội Tư vấn Thuế Việt Nam, cho rằng ngưỡng này nên ít nhất là 500 triệu đồng hoặc thậm chí 1 tỷ đồng để phù hợp hơn, vì chi phí đầu vào của hộ kinh doanh hiện nay rất lớn, nếu tính thuế trên doanh thu sẽ tạo gánh nặng không cân xứng.
Luật sư Nguyễn Đức Nghĩa, đại diện Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM, cũng cho rằng việc phân loại theo ngành nghề là cần thiết. Ông lập luận rằng doanh thu trong ngành sản xuất, thương mại hay dịch vụ có sự khác biệt, nên áp cùng một ngưỡng sẽ không công bằng cho người nộp thuế.
Theo thống kê, TP.HCM hiện quản lý khoảng 362.000 hộ kinh doanh. Trong đó, hơn 85.000 hộ có doanh thu dưới 100 triệu đồng đang được miễn thuế, tương đương 23,6%. Khoảng 146.000 hộ có doanh thu từ 100 đến 200 triệu đồng sẽ được miễn thuế từ năm 2026. Số hộ có doanh thu từ 200 triệu đến 1 tỷ đồng chiếm khoảng 84.000 hộ và vẫn thuộc diện chịu thuế khoán.
Dữ liệu từ ngành thuế cho thấy nhóm hộ và cá nhân kinh doanh chỉ đóng góp một phần nhỏ trong tổng thu ngân sách. Năm 2024, số thu từ nhóm này đạt hơn 8.300 tỷ đồng, chiếm 1,62% tổng thu ngành thuế TP.HCM. Tính đến giữa tháng 9/2025, số thu từ hộ kinh doanh đạt 7.625 tỷ đồng, tăng 27% so với cùng kỳ và chiếm khoảng 1,66% tổng thu ngân sách.
Các chuyên gia nhận định việc nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế sẽ giúp giảm áp lực kê khai và chi phí tuân thủ cho các hộ nhỏ lẻ, đồng thời giúp ngành thuế tập trung nguồn lực quản lý các hộ có quy mô lớn hơn. Tuy nhiên, nếu ngưỡng mới đặt ra quá cao hoặc thiếu phân loại, có thể tạo lỗ hổng thất thu và gian lận. Để chính sách phát huy hiệu quả, cần một lộ trình rõ ràng, minh bạch và cơ chế quản lý chặt chẽ, đồng thời đảm bảo công bằng cho các nhóm hộ kinh doanh khác nhau.
