Cục Phòng vệ Thương mại (Bộ Công Thương) vừa công bố danh sách các mặt hàng của Việt Nam có nguy cơ cao bị điều tra, hoặc áp dụng biện pháp phòng vệ thương mại hoặc lẩn tránh biện pháp này. Trong đó, nhóm hàng gỗ và sản phẩm từ gỗ, cùng nhóm thép và sản phẩm thép đang đứng đầu nhóm mặt hàng có nguy cơ cao nhất.
Đối với nhóm gỗ và sản phẩm gỗ, có 5 sản phẩm được xác định nguy cơ lớn: bốn sản phẩm xuất khẩu sang Hoa Kỳ gồm gỗ dán từ nguyên liệu gỗ cứng, ghế sofa có khung gỗ, đồ nội thất phòng ngủ, thanh và viền dải gỗ được tạo dáng liên tục; cùng một sản phẩm mà Việt Nam xuất khẩu sang Canada là ghế bọc đệm. Nguyên nhân được chỉ rõ là bởi Hoa Kỳ đã áp dụng biện pháp chống bán phá giá và chống trợ cấp đối với gỗ dán từ nguyên liệu gỗ cứng nhập khẩu từ Trung Quốc.
Kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm này từ Việt Nam sang Hoa Kỳ trong 6 tháng đầu năm 2025 tăng mạnh. Cụ thể: gỗ dán từ nguyên liệu gỗ cứng đạt 280 triệu USD, tăng 38,5% so với cùng kỳ năm trước; ghế sofa có khung gỗ đạt 1,7 tỷ USD, tăng 18,1%; đồ nội thất phòng ngủ của Việt Nam chiếm tới 55,7% tổng kim ngạch nhập khẩu sản phẩm cùng loại của Hoa Kỳ; ghế sofa có khung gỗ chiếm 51,9%.
Riêng với nhóm thép và sản phẩm thép, các sản phẩm được cảnh báo gồm: thép dẹt cán nguội; thép cán phẳng mạ hoặc tráng thiếc; bu lông – đinh vít bằng sắt hoặc thép; thép phủ vật liệu hữu cơ xuất khẩu sang EU; thép hình cán nóng và thép kết cấu rỗng xuất sang Úc; cáp thép dự ứng lực xuất sang Mexico và Hoa Kỳ; mặt bích bằng thép không gỉ xuất sang Hoa Kỳ; thép không gỉ cán nguội xuất sang Thái Lan.
Nguyên nhân của cảnh báo, theo Cục Phòng vệ Thương mại, là do Việt Nam trong thời gian gần đây có xu hướng chiếm tỷ trọng ngày càng lớn trong tổng kim ngạch nhập khẩu các mặt hàng thép từ EU, Úc, Hoa Kỳ, Thái Lan. Ngoài ra, các biện pháp chống bán phá giá với sản phẩm tương tự nhập khẩu từ Trung Quốc và Nga đã được các thị trường này áp dụng, dẫn tới rủi ro cao cho hàng xuất khẩu của Việt Nam.
Một số mặt hàng ngoài gỗ và thép cũng nằm trong danh sách cảnh báo. Chẳng hạn, kính nổi xuất sang Ấn Độ có kim ngạch tăng nhanh trong thời gian ngắn; sợi polyester có độ bền cao xuất sang EU đang chiếm tỷ trọng lớn trong tổng nhập khẩu sản phẩm cùng loại; thủy tinh nghiền xuất sang Indonesia có rủi ro bị điều tra phòng vệ thương mại; máy giặt dân dụng loại lớn xuất sang Hoa Kỳ đang tăng xuất; xe đạp điện của Việt Nam cũng có tỷ trọng đáng kể tại thị trường Hoa Kỳ, với chiếm khoảng 14,1% tổng kim ngạch nhập khẩu mặt hàng này của Hoa Kỳ.
Trước thực trạng trên, Cục Phòng vệ Thương mại khuyến nghị các doanh nghiệp xuất khẩu cần theo dõi sát chính sách thương mại tại các thị trường nhập khẩu, rà soát chuỗi cung ứng để tránh rủi ro vi phạm quy định xuất xứ hoặc bị áp dụng điều tra phòng vệ thương mại. Việc sử dụng nguyên liệu nhập khẩu từ Trung Quốc ở một số sản phẩm được lưu ý là điểm có thể dẫn đến lẩn tránh thuế hoặc bị truy thu thuế.
