Theo tờ trình của Đảng ủy UBND thành phố, Khu thương mại tự do Hải Phòng được đề xuất có diện tích khoảng 6.292ha, dự kiến đặt tại hai khu kinh tế trọng điểm gồm khu kinh tế ven biển phía Nam và khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải. Khu này sẽ phân bổ tại ba vị trí không liền kề, gắn với ba chức năng cốt lõi gồm sản xuất công nghiệp, cảng - logistics và thương mại - dịch vụ. Vị trí thứ nhất nằm trong khu kinh tế ven biển phía Nam, trên địa bàn xã Chấn Hưng và Hùng Thắng, với diện tích khoảng 2.923ha. Vị trí thứ hai thuộc khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, bao gồm khu công nghiệp Nam Đình Vũ (khu 1, khu 2) cùng khu phi thuế quan, với diện tích hơn 1.077ha. Vị trí thứ ba nằm trên đảo Cát Hải, thuộc đặc khu Cát Hải trong khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, có diện tích khoảng 2.292ha.
Đề án được chia thành hai giai đoạn phát triển chính. Giai đoạn 1 kéo dài từ năm 2025 đến 2030, tập trung xây dựng nền tảng pháp lý, hoàn thiện hạ tầng, thí điểm cơ chế đặc thù và thu hút nhà đầu tư chiến lược. Ngay trong năm 2025, thành phố sẽ thành lập chính thức Khu thương mại tự do Hải Phòng, triển khai áp dụng cơ chế, chính sách thí điểm đối với khu vực thuộc khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải và đồng thời tiến hành công tác quy hoạch, đầu tư xây dựng tại khu vực thuộc khu kinh tế ven biển phía Nam.
Từ năm 2026 đến 2028, Hải Phòng sẽ đẩy mạnh áp dụng triệt để toàn bộ các cơ chế, chính sách thí điểm, tiếp tục thực hiện thủ tục quy hoạch, chấp thuận chủ trương đầu tư, xây dựng cho các phân khu chức năng, đồng thời thu hút và lựa chọn nhà đầu tư để triển khai một số công trình hạ tầng trọng điểm theo phương án quy hoạch đã được phê duyệt. Mục tiêu là sớm đưa vào vận hành các hạng mục trọng yếu, tạo sức hút cho dòng vốn đầu tư quốc tế và trong nước vào các ngành, nghề ưu tiên.
Từ năm 2028 đến 2030, thành phố sẽ phát huy toàn bộ các cơ chế, chính sách thí điểm tại khu kinh tế Đình Vũ - Cát Hải, đồng thời hoàn thiện cơ bản hệ thống hạ tầng kỹ thuật và đẩy mạnh áp dụng triệt để toàn bộ cơ chế, chính sách đặc thù tại khu kinh tế ven biển phía Nam. Đây được coi là giai đoạn bản lề để vận hành đồng bộ và nâng cao hiệu quả mô hình khu thương mại tự do.
Giai đoạn 2 kéo dài từ 2030 đến 2035, thành phố tập trung phát huy hiệu quả, đồng bộ các cơ chế, chính sách thí điểm, đồng thời hoàn thiện toàn diện hạ tầng của Khu thương mại tự do Hải Phòng. Trong giai đoạn này, chính quyền sẽ nghiên cứu, hoàn thiện và sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật hiện hành, đồng thời hoàn thành toàn bộ kết cấu hạ tầng và khu chức năng cho các vị trí còn lại. Thành phố cũng đặt mục tiêu mở rộng quy mô và diện tích khu thương mại tự do, triển khai các ưu đãi toàn diện, tiếp tục phát triển các dự án cảng và đô thị đã được quy hoạch, củng cố mạng lưới hạ tầng liên kết vùng.
Song song với việc hoàn thiện hạ tầng, Hải Phòng sẽ thúc đẩy sự liên kết chặt chẽ giữa Khu thương mại tự do với các khu, cụm công nghiệp trên địa bàn, tạo thành hệ sinh thái sản xuất và logistics hoàn chỉnh, củng cố chuỗi cung ứng cho các ngành công nghiệp chủ lực. Đây cũng là giai đoạn thành phố hướng đến thu hút các dự án đầu tư có giá trị gia tăng cao hơn, như công nghiệp xanh, công nghiệp sinh học, cùng với đó là phát triển dịch vụ hỗ trợ chất lượng cao như nghiên cứu và phát triển (R&D), tư vấn, tài chính công nghệ. Việc tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý, vận hành cảng biển và logistics cũng sẽ được ưu tiên để tối ưu hóa hiệu quả, giảm chi phí và nâng cao sức cạnh tranh quốc tế.
Việc thành lập Khu thương mại tự do Hải Phòng được đánh giá là bước đi chiến lược, tạo động lực tăng trưởng mới và hiện thực hóa mục tiêu đưa thành phố trở thành trung tâm cảng biển hiện đại, đi đầu trong công nghiệp hóa, hiện đại hóa và chuyển đổi số. Đây là kỳ vọng lớn để Hải Phòng không chỉ trở thành cực tăng trưởng kinh tế của miền Bắc mà còn góp phần quan trọng vào sự phát triển bền vững của cả nước.
