Trong cuộc họp chính sách tiền tệ ngày 12/9, CBR quyết định giảm lãi suất tham chiếu 1 điểm phần trăm, từ 18% xuống còn 17%. Đây là lần cắt giảm tiếp nối hai đợt hạ lãi suất trước đó vào tháng 6 và tháng 7, song mức giảm mới thấp hơn dự báo 2 điểm phần trăm mà nhiều nhà phân tích kỳ vọng.
CBR nhận định: “Nền kinh tế đang trong tiến trình quay về trạng thái tăng trưởng cân bằng hơn. Tăng trưởng tín dụng gần đây được đẩy nhanh, song kỳ vọng lạm phát vẫn ở mức cao. Các chỉ số cốt lõi về giá cả chưa có nhiều thay đổi”. Điều này cho thấy cơ quan hoạch định chính sách ở Moscow vẫn thận trọng trước rủi ro lạm phát, bất chấp việc chính phủ đã thắt chặt chi tiêu tài khóa trong năm nay.
Nhà kinh tế Nicholas Farr thuộc Capital Economics đánh giá, lo ngại về áp lực giá cả là lý do CBR chỉ giảm 1 điểm phần trăm trong kỳ họp này, sau khi từng hạ 2 điểm phần trăm hồi tháng 7. Tuy nhiên, ông dự báo với tốc độ tăng trưởng chậm lại và lạm phát suy yếu, CBR có thể sẽ tiếp tục giảm lãi suất mạnh tay trong thời gian tới.
Nền kinh tế Nga đang chịu nhiều sức ép khi chiến sự kéo dài. GDP Nga đã giảm trong quý I/2025, lần đầu kể từ khi xung đột nổ ra. Sang quý II, GDP tăng trưởng trở lại 1,1% so với cùng kỳ, song mức này được đánh giá là khiêm tốn. Các khảo sát mới nhất của S&P Global cho thấy sản xuất suy giảm ba tháng liên tiếp, với nhiều nhà máy phản ánh doanh số yếu do khách hàng gặp khó khăn tài chính.
Theo dự báo tháng 7 của CBR, kinh tế Nga năm 2025 chỉ tăng trưởng khoảng 1-2%, thấp hơn mức 4,3% đạt được năm ngoái và có khả năng giảm sâu hơn trong năm 2026. Bộ Kinh tế Nga đưa ra kịch bản lạc quan hơn, kỳ vọng tăng trưởng 2,5% cho năm nay. Trong khi đó, Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) lại hạ dự báo tăng trưởng của Nga xuống chỉ còn 0,9% trong năm 2025, thay vì 1,5% như trước.
Một nguyên nhân quan trọng khiến kinh tế Nga suy yếu là chính sách tiền tệ siết chặt. Từ giữa năm 2023, CBR liên tục nâng lãi suất, đạt đỉnh 21% vào cuối năm 2024 nhằm kiềm chế lạm phát leo thang do chi tiêu quốc phòng khổng lồ. Chính sách này buộc các lĩnh vực ngoài quân sự phải giảm tốc để bù lại cầu tăng mạnh từ chiến tranh.
Ngoài ra, giá dầu – nguồn thu chính của Nga – cũng gây áp lực lớn. Từ đầu 2025, giá dầu giảm khoảng 15% do OPEC+ tăng sản lượng nhằm giữ thị phần, cộng thêm triển vọng u ám của kinh tế toàn cầu giữa bối cảnh căng thẳng thương mại. Nga vẫn duy trì xuất khẩu dầu sang Trung Quốc và Ấn Độ, song Mỹ và châu Âu đang xem xét áp thuế quan nặng với hai quốc gia này nhằm siết nguồn thu của Moscow. Anh gần đây cũng công bố gói trừng phạt mới, nhắm trực diện vào đội tàu chở dầu và các nhà cung ứng linh kiện quân sự của Nga.
Trong bối cảnh đó, CBR cảnh báo rủi ro từ suy thoái kinh tế toàn cầu và giá dầu giảm có thể tiếp tục gây áp lực lên đồng rúp, khiến lạm phát duy trì ở mức cao. Tốc độ tăng giá tiêu dùng trong vòng 1 năm tính đến ngày 8/9 là 8,2%, giảm nhẹ so với 8,8% hồi tháng 7 nhưng vẫn gấp đôi mục tiêu 4% mà Nga đặt ra cho năm 2026.
CBR cho biết sẽ giữ lãi suất “ở mức thắt chặt cần thiết” để đạt mục tiêu này, nhưng bỏ đi cụm từ “trong thời gian dài” vốn xuất hiện ở các tuyên bố trước đó, hàm ý dư địa để tiếp tục nới lỏng chính sách trong ngắn hạn.
