Trong tháng 11, ít nhất 13 ngân hàng đã điều chỉnh tăng lãi suất huy động từ 0,2 đến 0,5 điểm phần trăm/năm ở một hoặc nhiều kỳ hạn.
Mức lãi suất cao nhất được công bố ở thời điểm hiện tại là 9%/năm, áp dụng tại một ngân hàng tư nhân cho khoản tiền gửi lớn kỳ hạn 12–13 tháng.
Với khách hàng gửi thông thường (không phải số dư cực lớn), nhiều ngân hàng niêm yết lãi suất huy động kỳ hạn trung – dài ở mức 6% – 7%/năm.
Ví dụ, ngân hàng thuộc nhóm tư nhân đã nâng lãi kỳ hạn 12 tháng lên mức khoảng 6,4%/năm và có nơi đưa lãi tối đa lên mức 7%/năm cho tiền gửi thông thường.
Nguyên nhân & bối cảnh tăng
Việc lãi suất huy động tăng mạnh được giải thích bởi một số nhân tố chính:
Nhu cầu vốn tăng mạnh: Cuối năm là thời điểm ngân hàng chuẩn bị cho tín dụng mở rộng, nên việc thu hút vốn trở nên cấp bách hơn.
Chi phí huy động tăng: Do biến động trong nước và quốc tế, chi phí vốn của ngân hàng đang chịu áp lực — khiến ngân hàng phải nâng lãi suất để duy trì nguồn vốn ổn định.
Cạnh tranh giữa nhà băng: Khi một số ngân hàng tiên phong tăng lãi, các ngân hàng khác buộc theo để giữ khách — dẫn đến hiệu ứng “lan tỏa” lãi suất tăng trên diện rộng.
Tín hiệu vĩ mô và chính sách: Áp lực tỷ giá và nguồn ngoại tệ có thể khiến huy động tiền đồng được ưu tiên — ngân hàng tăng lãi suất huy động để giữ dòng vốn trong nước.
Người gửi cá nhân: Lãi suất tăng là tin tốt — gửi tiết kiệm có lãi cao hơn. Tuy nhiên, cần lưu ý kỳ hạn gửi, điều kiện lĩnh lãi và khả năng rút trước hạn.
Doanh nghiệp: Khi huy động vốn cao hơn, ngân hàng có thể tăng lãi suất cho vay — chi phí vay vốn có thể tăng, ảnh hưởng tới doanh nghiệp cần vốn cuối năm.
Ngân hàng: Huy động tăng giúp cải thiện thanh khoản, nhưng chi phí vốn cao hơn sẽ ảnh hưởng tới biên lợi nhuận — ngân hàng cần cân đối giữa tăng trưởng và chi phí.
Người có ý định gửi tiền nên so sánh lãi suất, kỳ hạn và điều kiện giữa các ngân hàng — tránh chỉ nhìn vào con số cao nhất mà bỏ qua điều kiện kèm theo.
Nên cân nhắc gửi kỳ hạn 12 tháng hoặc dài hơn nếu không cần rút vốn trong thời gian ngắn, vì kỳ hạn dài đang được trả lãi tốt hơn.
Doanh nghiệp cần rà soát lại kế hoạch vay – gửi — đặt kế hoạch huy động hoặc vay sớm để tránh bị động khi chi phí vốn tăng.
Cần theo dõi sát biểu lãi suất các ngân hàng và diễn biến vĩ mô (tỷ giá, lãi suất liên ngân hàng, nhập khẩu vốn ngoại) để có quyết định phù hợp.
