Tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam, dự án hạ tầng quan trọng bậc nhất của Việt Nam, đang dần hé lộ những chi tiết đáng chú ý khi đi qua địa phận Ninh Bình. Theo quy hoạch, toàn tuyến qua tỉnh có chiều dài khoảng 85,9 km, bao gồm 3 ga hành khách (Phủ Lý, Nam Định, Ninh Bình) và 3 trạm bảo trì đặt tại xã Bình Mỹ, xã Vụ Bản và phường Yên Thắng. Trong đó, ga Ninh Bình gây ấn tượng mạnh khi được quy hoạch với quy mô lên tới 3.420 ha, lớn vượt trội so với ga Phủ Lý (1.150 ha) và ga Nam Định (920 ha).
Điểm nhấn đặc biệt này cho thấy Ninh Bình sẽ là địa phương có tiềm năng trở thành trung tâm giao thông – đô thị vệ tinh, với định hướng phát triển theo mô hình TOD (Transit Oriented Development). Đây là mô hình đô thị hiện đại, phát triển đồng bộ giữa giao thông công cộng, thương mại, dịch vụ, giáo dục và dân cư. Với hơn 3.400 ha đất quy hoạch quanh ga, khu vực này hứa hẹn trở thành một trong những “cực tăng trưởng” mới của miền Bắc.
Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc – Nam có tổng chiều dài hơn 1.541 km, bắt đầu từ ga Ngọc Hồi (Hà Nội) đến ga Thủ Thiêm (TP.HCM), thiết kế khổ đường đôi 1.435 mm, tốc độ tối đa 350 km/h, tổng mức đầu tư dự kiến khoảng 67 tỷ USD (tương đương 1,7 triệu tỷ đồng). Tuyến đường được thiết kế để phục vụ đồng thời vận tải hành khách, hàng hóa và đảm bảo yếu tố quốc phòng – an ninh.
Riêng tại Ninh Bình, để triển khai dự án, tổng diện tích cần giải phóng mặt bằng lên đến 551,77 ha, trong đó có 34,24 ha đất ở. Chính quyền địa phương đã xác định sơ bộ 38 vị trí tái định cư, với dự án khu tái định cư phường Đồng Văn đã chính thức khởi công từ ngày 19/8/2025. Đây được coi là bước đi quan trọng, tạo tiền đề cho việc đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng, đảm bảo khởi công dự án đúng lộ trình.
Không chỉ dừng lại ở việc chuẩn bị mặt bằng, UBND tỉnh Ninh Bình đã ban hành văn bản số 227/UBND-VP4 ngày 11/8/2025, giao cho các Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng chuyên ngành phối hợp lập quy hoạch phân khu tại khu vực các ga và vùng phụ cận, theo định hướng TOD. Động thái này cho thấy quyết tâm của địa phương trong việc biến các khu vực quanh ga đường sắt thành hạt nhân phát triển đô thị, thương mại, dịch vụ và logistics.
Theo giới chuyên gia, khi ga đường sắt tốc độ cao tại Ninh Bình hoàn thành, tỉnh sẽ có lợi thế đặc biệt trong việc thu hút đầu tư trong và ngoài nước. Hệ thống hạ tầng đồng bộ không chỉ giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ Ninh Bình đến Hà Nội, Nam Định hay Thanh Hóa, mà còn mở ra cơ hội hình thành các khu công nghệ cao, trung tâm thương mại, dịch vụ tài chính, giáo dục và du lịch. Điều này sẽ góp phần thay đổi diện mạo toàn tỉnh, đưa Ninh Bình từ một trung tâm du lịch nổi tiếng trở thành điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư bất động sản và công nghiệp.
Bên cạnh lợi ích kinh tế, dự án cũng hứa hẹn tạo động lực phát triển xã hội khi hình thành nhiều khu dân cư mới, tạo công ăn việc làm cho hàng vạn lao động địa phương và khu vực lân cận. Các chuyên gia nhận định, Ninh Bình hoàn toàn có thể trở thành “cửa ngõ giao thương” mới của Bắc Bộ, khi sở hữu ga đường sắt tốc độ cao quy mô bậc nhất cả nước.
Với quy mô ga Ninh Bình hơn 3.400 ha, kết hợp cùng chính sách phát triển đô thị gắn liền giao thông, địa phương này được kỳ vọng sẽ bứt phá mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào sự thay đổi diện mạo hạ tầng quốc gia và thúc đẩy phát triển kinh tế vùng trong những thập kỷ tới.
