Nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam: Đã hoàn tất 9/9 tiêu chí, chờ “cất cánh” vào tháng 10 tới

Sẵn sàng cho kỳ đánh giá lớn

Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt Đề án nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam, đặt mục tiêu trong năm nay sẽ nâng hạng từ thị trường cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp, tiến tới thị trường mới nổi bậc cao vào năm 2030.

Trong đợt đánh giá tháng 3 vừa qua, Việt Nam mới đạt 7/9 tiêu chí. Tuy nhiên, các cơ quan quản lý đã nhanh chóng hoàn thiện 2 tiêu chí còn lại gồm: quy định về ký quỹ trước giao dịch của nhà đầu tư nước ngoài và mở rộng tỷ lệ sở hữu của nhà đầu tư ngoại (room ngoại).

Để đạt được điều này, Bộ Tài chính ban hành Thông tư 68, cho phép nhà đầu tư nước ngoài là tổ chức được mua cổ phiếu mà không cần có đủ tiền khi đặt lệnh. Song song, Chính phủ đã ban hành Nghị định 245, sửa đổi Luật Chứng khoán, bãi bỏ quy định cho phép đại hội đồng cổ đông và điều lệ công ty được quyết định room ngoại thấp hơn mức luật định. Đây là bước đi nhằm tăng khả năng tiếp cận thị trường của nhà đầu tư nước ngoài, tạo sự minh bạch và đồng bộ trong hệ thống pháp lý.

Trong chuyến làm việc tại London mới đây, Bộ trưởng Nguyễn Văn Thắng cũng khẳng định với lãnh đạo Sở Giao dịch chứng khoán London rằng Việt Nam đã hoàn tất các yêu cầu mà FTSE Russell – đơn vị quản lý chỉ số uy tín thuộc Tập đoàn Sở Giao dịch chứng khoán London – đưa ra cho kỳ xem xét nâng hạng sắp tới.

Bệ đỡ cho thị trường cuối năm

Thị trường chứng khoán Việt Nam hiện hướng đến kỳ đánh giá quan trọng của FTSE Russell vào đầu tháng 10. Ông Nguyễn Thế Minh – Giám đốc phân tích, Khối khách hàng cá nhân, Chứng khoán Yuanta Việt Nam (YSVN) – nhận định việc hoàn thành 9/9 tiêu chí đã làm tăng đáng kể kỳ vọng về kết quả tích cực.

Theo ông Minh, lịch sử cho thấy hiệu ứng nâng hạng thường tác động mạnh đến thị trường. Tuy nhiên, phản ứng có thể khác nhau tuỳ bối cảnh từng quốc gia. Ví dụ, Kuwait sau thông báo tháng 9/2017 đã chứng kiến thị trường giảm mạnh do tác động của việc Fed tăng lãi suất và giá dầu suy giảm. Trong khi đó, Saudi Arabia sau khi được nâng hạng tháng 3/2018, chỉ số chứng khoán tăng tới 20% nhờ hiệu ứng kép từ MSCI và kỳ vọng IPO Aramco. Trường hợp Romanianăm 2019 lại giảm sốc 25% do COVID-19, nhưng sau đó phục hồi ấn tượng.

Đối với Việt Nam, bối cảnh hiện nay thuận lợi hơn khi Fed bước vào chu kỳ giảm lãi suất, tạo điều kiện để dòng vốn ngoại quay trở lại. Dù vậy, thách thức vẫn còn khi tỷ lệ sở hữu của khối ngoại trên thị trường chỉ còn khoảng 12%, giảm do chênh lệch lãi suất USD/VNĐ, xu hướng đầu tư công nghệ toàn cầu, thiếu nguồn hàng hoá mới và giới hạn room ngoại.

Ông Minh nhấn mạnh: “Việc Fed giảm lãi suất, cùng với làn sóng IPO mới và sự phát triển sản phẩm tài chính, sẽ là động lực quan trọng thu hút dòng vốn ngoại. Đây chính là yếu tố hỗ trợ cho câu chuyện nâng hạng thị trường chứng khoán Việt Nam”.

Cùng quan điểm, ông Trần Hoàng Sơn – Giám đốc Chiến lược thị trường, Chứng khoán VPBank (VPBankS) – cho rằng tác động của thông tin nâng hạng đã phần nào phản ánh vào giá cổ phiếu trong cuối tháng 8 và đầu tháng 9, dẫn đến áp lực chốt lời trước kỳ nghỉ lễ 2/9. Tuy nhiên, ông kỳ vọng càng gần đến ngày công bố, hiệu ứng sẽ càng mạnh mẽ.

Theo dự báo, ngày 7/10, FTSE Russell sẽ chính thức công bố kết quả đánh giá. Nếu Việt Nam được nâng hạng, thị trường chứng khoán nhiều khả năng sẽ chứng kiến những phiên bùng nổ. Các nhóm cổ phiếu thuộc dịch vụ tài chính, chứng khoán và ngân hàng được dự báo sẽ dẫn dắt đà tăng.

Điểm cộng lớn cho Việt Nam là nền tảng vĩ mô tích cực: tăng trưởng kinh tế ổn định, tín dụng mở rộng, lợi nhuận nhiều ngành duy trì mức cao. Đây sẽ là “bệ đỡ” quan trọng để thị trường chứng khoán không chỉ hưởng lợi trong ngắn hạn từ thông tin nâng hạng, mà còn có sức bật bền vững hơn trong trung và dài hạn.