1. Lý do chọn tên và giá trị lịch sử
Tên gọi Phường Ngọc Hà được giữ lại vì mang đậm dấu ấn văn hóa, lịch sử của vùng “Thập tam trại” – nhóm 13 làng cổ bao quanh Hồ Tây xưa. Ngọc Hà trước kia là tên một làng và cũng là tên một phố thuộc quận Ba Đình, từng là nơi làm trại Ngọc Hà, tổng Nội, huyện Vĩnh Thuận, chuyên cung cấp nhu yếu phẩm cho kinh thành Thăng Long. Việc dùng tên Ngọc Hà cho đơn vị hành chính mới vừa đảm bảo tiếp nối truyền thống, vừa giảm thiểu ảnh hưởng cho người dân, doanh nghiệp trong việc đổi giấy tờ; đồng thời tên gọi này dễ nhận diện, dễ nhớ, thuận lợi trong hệ thống hành chính.
2. Quá trình thành lập và các đơn vị cũ nhập vào
Phường Ngọc Hà mới được thành lập từ việc sáp nhập nhiều đơn vị hành chính trước đây. Toàn bộ diện tích và dân số của các phường Vĩnh Phúc và Liễu Giai thuộc quận Ba Đình là thành phần cơ bản được nhập hoàn toàn. Ngoài ra, phần lớn diện tích và dân số từ các phường Ngọc Hà, Đội Cấn, Kim Mã, Cống Vị cũng được nhập vào phường mới này. Còn lại là các phần nhỏ từ phường Ngọc Khánh (Ba Đình) và phần đất giao thông của phường Nghĩa Đô (quận Cầu Giấy) được tính vào ranh giới mới.
3. Vị trí địa lý, diện tích và dân số
Phường Ngọc Hà nằm ở phía Tây khu trung tâm của quận Ba Đình, tiếp giáp với các phường Ba Đình, Giảng Võ, Tây Hồ và Nghĩa Đô. Phường mới có diện tích khoảng 2,68 km², với quy mô dân số ước tính khoảng 93.536 người. Dân số đông cùng diện tích tương đối nhỏ tạo nên mật độ dân cư rất cao, đòi hỏi quản lý đô thị, dịch vụ công cộng, hạ tầng kỹ thuật phải có hiệu quả cao.
4. Cấu thành từ các phường cũ – số liệu cụ thể
Các đơn vị hành chính cũ nhập vào Phường Ngọc Hà với các phần diện tích và dân số như sau:
Phường Vĩnh Phúc (Ba Đình): diện tích ~0,72 km², dân số ~23.733 người
Phường Liễu Giai (Ba Đình): ~0,68 km², ~23.401 người
Phường Cống Vị (Ba Đình): ~0,25 km², ~12.881 người
Phường Ngọc Hà (Ba Đình): ~0,42 km², ~12.409 người
Phường Đội Cấn (Ba Đình): ~0,19 km², ~8.527 người
Phường Kim Mã (Ba Đình): ~0,24 km², ~7.364 người
Phường Ngọc Khánh (Ba Đình): ~0,08 km², ~2.534 người
Phường Nghĩa Đô (Cầu Giấy): phần đất giao thông khoảng ~0,10 km², ~2.687 người
Sự kết hợp này làm cho Phường Ngọc Hà mới có quy mô dân số và diện tích lớn hơn nhiều so với phường Ngọc Hà cũ.
5. Đặc điểm kinh tế – xã hội và hạ tầng đô thị
Phường Ngọc Hà nằm trong khu vực trung tâm có vị trí chiến lược, gần nhiều công trình quan trọng quốc gia như Lăng Chủ tịch Hồ Chí Minh, Quảng trường Ba Đình, Phủ Chủ tịch, các bảo tàng. Đây là khu vực có nhiều di tích lịch sử, tín ngưỡng, đình, chùa, làng hoa, làng nghề – đặc biệt nghề đúc đồng Ngọc Hà nổi tiếng. Dịch vụ thương mại, văn hóa, ẩm thực phát triển mạnh, gắn liền với các phố cổ, phố ẩm thực truyền thống như Liễu Giai, Đội Cấn, Cống Vị. Hạ tầng xã hội, trường học, y tế, các tuyến đường trục nối giữa các phường, cũng như các tiện ích dân sinh được quan tâm đầu tư hơn để đáp ứng yêu cầu của dân cư đông đúc và nhu cầu ngày càng cao.
6. Văn hóa ‒ lịch sử ‒ di tích
Ngọc Hà là nơi có mật độ di tích văn hóa lịch sử cao: đình, chùa, đền, miếu đa dạng về loại hình và giá trị. Trong số các di tích tiêu biểu có đình Ngọc Hà, đình Vĩnh Phúc, đình Cống Vị, đình Liễu Giai, đình Kim Mã Thượng; các chùa đền truyền thống, làng hoa Ngọc Hà xưa; các di tích cách mạng như khu vực Hồ Hữu Tiệp – nơi có xác máy bay B52 còn lại sau chiến tranh; đồng thời là nơi đặt nhiều cơ quan văn hóa, lịch sử và kiến trúc mang tính biểu tượng. Đời sống văn hóa cộng đồng phong phú, các lễ hội truyền thống vẫn được giữ gìn, cùng hoạt động tín ngưỡng và sinh hoạt cộng đồng nối kết người dân.
7. Trụ sở và lãnh đạo địa phương
Trụ sở chính của Phường Ngọc Hà mới đặt tại số 25 phố Liễu Giai. Lãnh đạo gồm Bí thư Đảng ủy kiêm Chủ tịch Hội đồng nhân dân, Phó Bí thư đồng thời Chủ tịch Ủy ban nhân dân, và Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc – những người đảm nhiệm chức vụ phù hợp để quản lý phường mới với quy mô dân số và trách nhiệm lớn hơn.
8. Ý nghĩa sau sắp xếp và triển vọng phát triển
Việc sáp nhập các phường để thành lập phường Ngọc Hà mới là bước đi quan trọng trong chính sách tinh gọn đơn vị hành chính, nâng cao hiệu quả quản lý đô thị của Hà Nội. Sự điều chỉnh này tạo điều kiện để quy hoạch đô thị được thực thi đồng bộ hơn, hạ tầng và tiện ích công cộng được phát triển hợp lý, đáp ứng tốt hơn nhu cầu dịch vụ, giáo dục, y tế, phòng chống cháy nổ và an ninh trật tự. Với vị trí đắc địa và giá trị văn hóa – lịch sử đặc sắc, Phường Ngọc Hà được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những phường văn minh – hiện đại, giàu bản sắc, nơi thu hút người dân, du khách, doanh nghiệp nhờ sự kết hợp giữa truyền thống và tiện nghi hiện đại.
Từ ngày 1/7/2025, thành phố Hà Nội chính thức đưa vào hoạt động 126 đơn vị hành chính cấp xã, phường mới theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Sau sắp xếp, thành phố có 51 phường và 75 xã.
Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không chỉ là yêu cầu của quá trình hoàn thiện thể chế, cải cách bộ máy Nhà nước, mà còn là cơ hội để Hà Nội cơ cấu lại không gian phát triển, nâng cao chất lượng quản trị đô thị, hiện đại hóa chính quyền để phục vụ nhân dân tốt hơn. Qua đó, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển Thủ đô thành đô thị thông minh, đáng sống và văn minh bậc nhất cả nước, giữ vững vai trò tiên phong trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Home Up sẽ cập nhật chi tiết các Tỉnh, Phường, Xã sau khi sáp nhập.
Thông tin chi tiết, bản đồ và hữu ích về 126 xã, phường mới của Hà Nội được Homeup.vn biên tập chi tiết quý vị có thể truy cập tại: Bản đồ Hà Nội
