Việc hợp nhất giúp phường Xóm Chiếu có quy mô dân số, diện tích và hạ tầng đô thị đồng bộ hơn, đáp ứng tiêu chí của đơn vị hành chính đô thị hiện đại. Với vị trí đặc biệt giáp sông Sài Gòn và nằm ngay cạnh khu trung tâm Quận 1, phường Xóm Chiếu mang ý nghĩa lịch sử, văn hóa và kinh tế quan trọng trong không gian đô thị của TP.HCM.
Thông tin cơ bản về phường Xóm Chiếu – TP.HCM:
Tên phường: Xóm Chiếu
Thành phố trực thuộc: TP Hồ Chí Minh
Quận hành chính: Quận 4
Ngày hoạt động: 1/7/2025
Căn cứ thành lập: Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15
Nguồn gốc: Sáp nhập các phường 1, 3 và một phần phường 2, 4 (Quận 4)
Diện tích tự nhiên: khoảng 1,7 km²
Dân số: khoảng 33.000 người
Mật độ dân số trung bình: gần 19.000 người/km²
Nguồn gốc và ý nghĩa tên gọi:
Tên Xóm Chiếu đã có từ hơn 200 năm, bắt nguồn từ một làng nghề truyền thống nổi tiếng với sản phẩm chiếu cói được dệt thủ công bên bờ sông Sài Gòn. Qua thời gian, Xóm Chiếu trở thành địa danh biểu tượng của Quận 4, gắn với hình ảnh người dân hiền hòa, chịu thương chịu khó và nếp sống nghĩa tình. Việc giữ lại tên Xóm Chiếu cho đơn vị hành chính hợp nhất thể hiện sự tôn trọng lịch sử, bảo tồn giá trị văn hóa, đồng thời khẳng định bản sắc riêng giữa lòng đô thị hiện đại.
Vị trí địa lý và ranh giới hành chính:
Phường Xóm Chiếu nằm ở khu vực phía Bắc Quận 4, giáp trung tâm thành phố, có vị trí chiến lược trong giao thông và phát triển kinh tế – xã hội:
Phía Bắc giáp Quận 1 qua kênh Bến Nghé.
Phía Nam giáp phường Khánh Hội.
Phía Đông giáp phường 15 và sông Sài Gòn.
Phía Tây giáp phường 10 và phường 12 (Quận 4).
Với hệ thống giao thông thuận tiện, gồm các tuyến đường Hoàng Diệu, Đoàn Văn Bơ, Nguyễn Tất Thành, Xóm Chiếu và Tôn Đản, phường là cầu nối quan trọng giữa trung tâm Quận 1 và khu Nam TP.HCM. Đây cũng là khu vực tập trung nhiều đầu mối thương mại, dịch vụ và khu dân cư lâu đời.
Trụ sở hành chính và bộ máy lãnh đạo:
Trụ sở UBND phường Xóm Chiếu đặt tại số 240 Hoàng Diệu, Quận 4, TP.HCM, ngay khu vực trung tâm hành chính cũ. Bộ máy Đảng ủy, HĐND, UBND phường được kiện toàn với đội ngũ cán bộ có kinh nghiệm, am hiểu địa bàn và được lựa chọn từ các phường hợp nhất. Phường đang triển khai đồng bộ chuyển đổi số và hành chính điện tử, giúp người dân nộp hồ sơ, tra cứu thông tin và phản ánh nhanh chóng qua cổng dịch vụ công trực tuyến, hướng tới xây dựng chính quyền đô thị thông minh – gần dân và minh bạch.
Đời sống kinh tế – xã hội:
Phường Xóm Chiếu là một trong những khu vực có hoạt động kinh tế – thương mại sôi động nhất của Quận 4. Kinh tế phường tập trung vào thương mại, dịch vụ, du lịch và ẩm thực truyền thống. Nhiều khu chợ, cửa hàng, siêu thị và quán ăn lâu năm tạo nên nét đặc trưng của đời sống đô thị nơi đây.
Phường cũng chú trọng cải thiện chất lượng sống cho cư dân thông qua các chương trình chỉnh trang đô thị, nâng cấp hạ tầng giao thông, cải tạo hệ thống chiếu sáng, thoát nước và công viên. Công tác an sinh xã hội, chăm lo hộ nghèo, người có công, học sinh khó khăn được thực hiện thường xuyên. Các phong trào “Tuyến phố xanh – sạch – đẹp”, “Ngày chủ nhật xanh” được duy trì liên tục, góp phần nâng cao ý thức cộng đồng và gìn giữ cảnh quan.
Văn hóa – di sản và các địa điểm nổi bật:
Phường Xóm Chiếu là cái nôi văn hóa – tôn giáo lâu đời của Quận 4, với nhiều công trình tiêu biểu:
Nhà thờ Xóm Chiếu – công trình hơn 100 năm tuổi, được xem là biểu tượng tinh thần của cư dân Quận 4.
Chợ Xóm Chiếu – trung tâm mua bán truyền thống, lưu giữ hồn phố Sài Gòn xưa.
Tuyến phố ẩm thực Hoàng Diệu – Xóm Chiếu – điểm đến nổi tiếng của du khách trong và ngoài nước.
Công viên ven kênh Bến Nghé – không gian xanh, nơi tổ chức hoạt động văn hóa, thể thao, sinh hoạt cộng đồng.
Các đình, chùa, miếu cổ như chùa Long Vân, đình Khánh Hội – di tích văn hóa phản ánh đời sống tâm linh phong phú của người dân địa phương.
Định hướng phát triển:
Phường Xóm Chiếu được định hướng phát triển thành trung tâm văn hóa – thương mại – dịch vụ của Quận 4, gắn với bảo tồn di sản đô thị và không gian sinh hoạt cộng đồng. Chính quyền phường đặt mục tiêu đẩy mạnh chỉnh trang khu dân cư cũ, cải tạo tuyến phố ẩm thực, phát triển dịch vụ du lịch ven sông và tăng cường ứng dụng công nghệ trong quản lý hành chính, trật tự đô thị, môi trường.
Với lợi thế về vị trí, lịch sử và bản sắc văn hóa đặc trưng, phường Xóm Chiếu hứa hẹn tiếp tục là “trái tim văn hóa” của Quận 4 – nơi dung hòa giữa Sài Gòn xưa nghĩa tình và đô thị hiện đại của tương lai.
