Bộ Xây dựng vừa có công văn gửi Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ngãi, trả lời kiến nghị của cử tri liên quan tới việc cho chủ trương đầu tư và áp dụng cơ chế đặc thù để triển khai Cảng hàng không Măng Đen. Theo đó, cơ quan này vừa phối hợp với địa phương nghiên cứu, đề xuất các cơ chế huy động vốn đặc thù nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế ‒ xã hội khu vực.
Theo báo cáo sơ bộ từ Bộ Xây dựng, sân bay Măng Đen được đề xuất bổ sung vào Quy hoạch hệ thống cảng hàng không quốc gia. Vị trí dự kiến của sân bay nằm cách sân bay Pleiku khoảng 73 km về phía Đông Bắc, cách sân bay Phù Cát khoảng 105 km về phía Tây Bắc, và cách sân bay Chu Lai khoảng 93 km về phía Tây Nam. Khu đất dự kiến để xây dựng sân bay rộng khoảng 350 ha, toàn bộ là địa hình đồi núi.
Về quy mô công suất, theo dự tính, đến năm 2030 Cảng hàng không Măng Đen sẽ có thể phục vụ khoảng 1 triệu hành khách/năm. Cấp sân bay được định hướng theo tiêu chuẩn ICAO là loại 4C, đồng thời có kế hoạch cải tạo, mở rộng dây chuyền khai thác vượt công suất sau năm 2030.
Trước đó, vào cuối tháng 12/2024, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà đã giao Bộ Giao thông Vận tải (nay là Bộ Xây dựng) lập, điều chỉnh, bổ sung quy hoạch đối với Cảng hàng không Măng Đen và Cảng hàng không Vân Phong. Việc thực hiện phải đáp ứng đúng theo quy định của pháp luật về quy hoạch. Sau khi quy hoạch điều chỉnh được Thủ tướng phê duyệt, UBND tỉnh Quảng Ngãi sẽ phối hợp với Bộ Xây dựng lập quy hoạch chi tiết sân bay.
Khối lượng công việc hiện nay bao gồm: hoàn thiện quy hoạch chi tiết; nghiên cứu cơ chế huy động vốn; đề xuất các ưu đãi, chính sách đặc thù để đảm bảo dự án có thể thu hút được nguồn lực đầu tư trong và ngoài nước; và rút gọn thủ tục hành chính liên quan để đẩy nhanh tiến độ phê duyệt. Các thủ tục điều chỉnh quy hoạch và báo cáo Chính phủ được yêu cầu tuân thủ Luật Quy hoạch nhằm đảm bảo tính pháp lý và hiệu quả triển khai.
Cơ chế đặc thù được địa phương và Bộ Xây dựng đề xuất bao gồm các điểm chính: huy động vốn từ các nguồn ngân sách nhà nước, thu hút đầu tư tư nhân trong nước và nước ngoài, có thể áp dụng hình thức đầu tư công ‒ tư (PPP), cho phép một số ưu đãi về thuế, phí mặt bằng, hỗ trợ về giải phóng mặt bằng, điều chỉnh giá đất để khuyến khích đầu tư. Những cơ chế này bảo đảm lợi ích công cộng, đồng thời giảm thiểu rủi ro tài chính cho tỉnh.
Việc đề xuất cơ chế đặc thù không chỉ nhằm xây dựng một sân bay mới, mà còn có mục tiêu phát triển hạ tầng vùng núi Tây Nguyên của tỉnh Kon Tum ‒ nơi Măng Đen là một thị trấn cao nguyên với tiềm năng du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng lớn. Sân bay được kỳ vọng sẽ trở thành động lực kết nối vùng, thúc đẩy phát triển kinh tế ‒ du lịch, cải thiện giao thông và thu hút đầu tư, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân địa phương.
Tuy nhiên, dù đề xuất nhận được nhiều sự quan tâm, vẫn còn những thách thức cần vượt qua. Những khó khăn bao gồm việc đánh giá tính khả thi về kinh tế ‒ kỹ thuật trong địa hình đồi núi, chi phí cao hơn so với sân bay tại vùng đồng bằng, việc giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư, và đảm bảo vốn đầu tư lớn. Mặt khác, các nhà đầu tư có thể lo ngại về thời gian thu hồi vốn, lưu lượng hành khách ban đầu thấp, áp lực vận hành và bảo trì sân bay.
Nếu cơ chế đặc thù được phê duyệt và triển khai đúng tiến độ, Cảng hàng không Măng Đen không chỉ đáp ứng nhu cầu vận chuyển hành khách quốc nội mà còn có thể trở thành sân bay trọng điểm phục vụ du lịch cao nguyên, góp phần vào chiến lược phát triển vùng Tây Nguyên. Với công suất thiết kế 1 triệu hành khách/năm vào năm 2030 và tiềm năng phát triển vượt trội về sau, sân bay này được kỳ vọng mở ra thời kỳ mới về kết nối giao thông, du lịch và kinh tế cho Quảng Ngãi và vùng lân cận.
