Bộ Xây dựng đang triển khai dự thảo quy hoạch nhà ở quốc gia về dài hạn nhằm hướng tới mục tiêu ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, hạn chế việc mua bán, chuyển nhượng và kinh doanh bất động sản. Theo đó, các đường lối chính sách sẽ tập trung vào việc bảo đảm điều kiện sống tối thiểu cho người thu nhập thấp, thúc đẩy thị trường cho thuê vận hành lành mạnh và bảo vệ an ninh nhà ở.
Theo dự thảo, nhà ở thương mại được hình thành chủ yếu để phân phối triển trợ giá cho người có thu nhập trung bình; đồng thời có chính sách hỗ trợ cho thuê dài hạn để ổn định cuộc sống thay vì chuyển sang mục đích kinh doanh hoặc đầu cơ. Các hình thức kinh doanh nhà ở như mua đi – bán lại, cho thuê ngắn hạn hầu như bị loại trừ trong quy hoạch này, nhằm giảm rủi ro bong bóng giá và tránh tình trạng lãng phí quỹ nhà phục vụ dân sinh.
Theo đó, các dự án nhà ở thuộc nhóm này phải cam kết không được mở bán tự do, không được sang nhượng dưới mọi hình thức. Thay vào đó, các sản phẩm nhà ở sẽ được kiểm soát nghiêm ngặt trong khâu quản lý, từ xây dựng, phân phối đến cho thuê lâu dài. Cơ chế thực hiện yêu cầu có sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Xây dựng, UBND tỉnh và các cơ quan quản lý nhà nước về đất đai để đảm bảo tính khả thi của chính sách.
Việc chuyển hướng sang phát triển nhà ở cho thuê đồng nghĩa với việc nhà đầu tư phải thiết lập mô hình kinh doanh bền vững, tập trung vào hiệu quả sử dụng lâu dài, thay vì lợi nhuận ngắn hạn. Điều này giúp tăng mức độ ổn định cho thị trường nhà ở, hỗ trợ người có thu nhập thấp dễ tiếp cận nhà ở và giảm thiểu biến động giá đất.
Từ góc độ quản lý, quy hoạch mới yêu cầu các địa bàn phải xây dựng mô hình quản lý nhà ở cho thuê chặt chẽ, bao gồm thiết lập hệ thống đăng ký, cập nhật biến động cho thuê, đảm bảo đúng đối tượng thụ hưởng và tránh tình trạng đầu cơ. Bên cạnh đó, quy hoạch cũng định hướng kết hợp nhà ở cho thuê với các cơ sở hạ tầng như trường học, bệnh viện, giao thông công cộng để tạo môi trường sống chất lượng cho cư dân, nâng cao tính bền vững và tối ưu hóa giá trị đầu tư của khu ở.
Nhìn chung, Quy hoạch nhà ở quốc gia theo hướng đổi mới này cho thấy sự chuyển hướng mạnh mẽ từ việc phát triển “bất động sản bán” sang mô hình nhà ở công cộng, phục vụ nhu cầu thực của người dân, đặc biệt là người thu nhập thấp, toàn diện và có khả năng điều chỉnh linh hoạt đáp ứng giai đoạn hội nhập và đô thị hóa hiện nay.
