Động lực chính đến từ nửa đầu năm với tốc độ bứt phá 7,5% nhờ xuất khẩu sớm khởi sắc. Tuy nhiên, phần còn lại của năm được dự báo tăng trưởng chậm lại khi xuất khẩu dần trở về quỹ đạo bình thường. Là nền kinh tế định hướng xuất khẩu, Việt Nam vẫn chịu tác động lớn từ triển vọng toàn cầu suy yếu, nhu cầu giảm từ các đối tác thương mại lớn, cùng với bất định trong chính sách thương mại quốc tế có thể ảnh hưởng đến niềm tin của doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Về trung hạn, WB dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam sẽ đạt 6,1% trong năm 2026, sau đó phục hồi lên 6,5% vào năm 2027 khi thương mại toàn cầu khởi sắc trở lại và Việt Nam tiếp tục duy trì lợi thế là điểm đến sản xuất cạnh tranh trong khu vực.
Để củng cố tăng trưởng và giảm thiểu rủi ro bên ngoài, WB khuyến nghị Việt Nam cần đẩy mạnh đầu tư công, kiểm soát rủi ro trong hệ thống tài chính và thúc đẩy các cải cách cơ cấu. Bà Mariam J. Sherman, Giám đốc WB tại Việt Nam, Campuchia và Lào, nhận định: “Với tỷ lệ nợ công thấp, Việt Nam có dư địa tài khóa dồi dào. Nếu thực hiện hiệu quả, đầu tư công không chỉ giải quyết bất cập hạ tầng mà còn tạo thêm việc làm. Đồng thời, cần thúc đẩy cải cách để củng cố dịch vụ thiết yếu, xây dựng nền kinh tế xanh, phát triển vốn con người và đa dạng hóa thương mại – những yếu tố then chốt giúp Việt Nam duy trì tăng trưởng dài hạn trong bối cảnh nhiều biến động toàn cầu.”
Báo cáo lần này với tiêu đề “Bứt tốc phát triển nhân tài công nghệ cao của Việt Nam” cũng dành trọng tâm cho vấn đề nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây được coi là động lực then chốt giúp tăng tốc hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, hiện thực hóa tham vọng công nghệ cao và mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045. Việt Nam không chỉ cần đội ngũ sinh viên tốt nghiệp ngành STEM ngày càng đông đảo, mà còn phải xây dựng lực lượng chuyên gia nòng cốt có khả năng dẫn dắt nghiên cứu, vận hành phòng thí nghiệm và thương mại hóa các ý tưởng công nghệ.
WB cũng chỉ ra rằng chi tiêu cho nghiên cứu và phát triển (R&D) của Việt Nam hiện còn thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực. Do đó, cần mở rộng đội ngũ giảng viên tiến sĩ, gia tăng số lượng nhân lực có trình độ sau đại học, phát triển đội ngũ nhà nghiên cứu giỏi. Cùng với đó, việc tăng cường liên kết giữa đại học – doanh nghiệp – nhà nước sẽ giúp xây dựng lực lượng lao động sẵn sàng cho thị trường, thúc đẩy chuyển giao công nghệ và lan tỏa tri thức, từ đó tạo nền tảng vững chắc cho tăng trưởng dài hạn.
