Hàng loạt chính sách mới, nhưng kết quả vẫn chậm
Theo Bộ Xây dựng, trong 9 tháng đầu năm 2025, cả nước mới hoàn thành hơn 43.600 căn nhà ở xã hội, tương đương 44% kế hoạch năm. Con số này cho thấy nỗ lực rõ rệt, nhưng vẫn còn rất xa so với mục tiêu phát triển 1 triệu căn đến năm 2030 mà Chính phủ đã cam kết.
Đến nay, 692 dự án nhà ở xã hội với tổng quy mô hơn 633.000 căn đang được triển khai trên toàn quốc. Nếu tính cả các dự án đã khởi công và được chấp thuận chủ trương đầu tư, mới đạt khoảng 60% mục tiêu đề án. Trong đó, chỉ 4 địa phương — Bắc Ninh, Quảng Ninh, Nghệ An và Lào Cai — vượt mốc hoàn thành trên 50% chỉ tiêu.
Trước thực trạng này, Thủ tướng yêu cầu “siết chặt giá nhà, gỡ vướng đất đai, vốn và thủ tục”, đồng thời giao 11 nhóm nhiệm vụ trọng tâm để cải thiện nguồn cung và giảm chi phí đầu vào, giúp giá nhà thương mại trở nên “hợp lý hơn”. Từ đầu nhiệm kỳ đến nay, Chính phủ đã ban hành hơn 12 văn bản chỉ đạo — gồm nghị quyết, công điện, chỉ thị và quyết định — cùng 2 hội nghị quốc gia bàn riêng về nhà ở xã hội. Mục tiêu là khơi thông điểm nghẽn thể chế, tạo hành lang pháp lý thông thoáng cho doanh nghiệp và người dân cùng tham gia phát triển nhà giá rẻ.
Dù được quan tâm chỉ đạo, thực tế cho thấy hàng loạt dự án vẫn ì ạch, chậm tiến độ hoặc “đắp chiếu” nhiều năm. Nhiều địa phương chưa đưa phát triển nhà ở xã hội vào kế hoạch kinh tế – xã hội; thậm chí chưa lập ban chỉ đạo chuyên trách, khiến công tác triển khai rời rạc. Không ít dự án có quỹ đất đã được bố trí, nhưng lại xa trung tâm, thiếu hạ tầng giao thông, điện – nước – trường học, hoặc vướng giải phóng mặt bằng, khiến tiến độ đình trệ.
Ngoài ra, nguồn vốn tín dụng ưu đãi vẫn hạn chế. Một số ngân hàng thương mại chưa mạnh dạn giải ngân do e ngại rủi ro, trong khi ngân sách địa phương lại chưa kịp bố trí vốn cho đền bù và đầu tư hạ tầng. Cùng với đó, năng lực của nhiều chủ đầu tư yếu, thiếu kinh nghiệm và dòng tiền, dẫn đến hàng chục dự án “nằm chờ” năm này qua năm khác.
Để thúc đẩy tiến độ, Bộ Xây dựng đề xuất hàng loạt giải pháp mạnh. Trong tháng 9, Bộ sẽ phối hợp Bộ Tài chính trình Chính phủ ban hành nghị định về Quỹ nhà ở quốc gia và sửa đổi Nghị định 100 nhằm hỗ trợ phát triển và quản lý nhà ở xã hội hiệu quả hơn. Bộ cũng yêu cầu các địa phương đôn đốc doanh nghiệp hoàn thiện hơn 43.600 căn đã xong phần xây dựng, sớm mở bán và bàn giao cho người dân. Cùng lúc, 135.000 căn đang thi công (trong đó 39.000 căn ở giai đoạn hoàn thiện) phải được đẩy nhanh tiến độ để hoàn thành trong năm 2025.
Với 95.700 căn còn lại, chủ yếu là các dự án mới khởi công, các địa phương được yêu cầu rút gọn thủ tục hành chính, đẩy nhanh phê duyệt đầu tư và giải phóng mặt bằng, ưu tiên hoàn thành ít nhất 17.000 căn trong năm nay để tạo đà cho giai đoạn sau. Đặc biệt, với những tỉnh chưa có dự án nhà ở xã hội, Thủ tướng yêu cầu phải xác định ngay quỹ đất, chọn vị trí thuận lợi, đảm bảo điện – nước – giao thông – trường học – y tế – văn hóa – thể thao đồng bộ. Bởi theo nhận định, một dự án chỉ thật sự “đáng sống” khi hạ tầng xã hội đi cùng với hạ tầng kỹ thuật.
.png)
Mặc dù con đường phía trước vẫn còn dài, nhưng sự chỉ đạo quyết liệt từ người đứng đầu Chính phủ đã tạo ra “cú hích” quan trọng cho thị trường. Nhà ở xã hội không chỉ là câu chuyện của an sinh mà còn là động lực kích cầu, phục hồi kinh tế sau giai đoạn trầm lắng. Nếu các giải pháp được thực thi nhất quán, dòng vốn được khơi thông, đất đai minh bạch và thủ tục hành chính được tinh gọn, giấc mơ “1 triệu căn nhà ở xã hội” sẽ không còn là lời hứa, mà trở thành bức tranh hiện thực trong vài năm tới.
Tuy nhiên, như nhiều chuyên gia nhận định, “chìa khóa” để đạt mục tiêu này nằm ở quyết tâm của địa phương và năng lực của chủ đầu tư. Chính phủ có thể mở đường, nhưng chỉ khi các bên cùng hành động, người dân mới thực sự nhìn thấy cơ hội mua được nhà “đúng nghĩa xã hội” — rẻ, gần, và đáng sống.
