Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính vừa có chỉ đạo quyết liệt trong cuộc họp ngày 22/9/2025, yêu cầu đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội và kéo giảm giá nhà ở thương mại để người dân dễ tiếp cận hơn. Trong 9 tháng đầu năm nay, cả nước mới hoàn thành hơn 43.600 căn nhà ở xã hội, đạt khoảng 44% kế hoạch cả năm.
Bộ Xây dựng cho biết, trong tổng số hơn 692 dự án đang triển khai với quy mô hơn 633.000 căn, tỷ lệ hoàn thành vẫn thấp so với mục tiêu. Dự kiến cả năm 2025, nếu các bộ, ngành và địa phương quyết liệt, tỷ lệ này có thể đạt khoảng 83% kế hoạch. Hiện có 4 địa phương gồm Bắc Ninh, Quảng Ninh, Nghệ An và Lào Cai đã hoàn thành hơn 50% chỉ tiêu được giao, cho thấy sự chủ động trong triển khai đề án phát triển nhà ở xã hội giai đoạn đến năm 2030 với mục tiêu xây dựng hơn 1 triệu căn. Luật Đất đai, Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản mới có hiệu lực từ tháng 8/2024 đã tháo gỡ nhiều nút thắt thể chế, song thực tế vẫn còn không ít khó khăn.
Nhiều địa phương chưa coi phát triển nhà ở xã hội là nhiệm vụ trọng tâm trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, chưa thành lập Ban chỉ đạo phát triển nhà ở xã hội. Một số dự án được chấp thuận chủ trương hoặc khởi công nhưng chậm triển khai, tiến độ ì ạch. Quỹ đất được bố trí về số lượng nhưng chất lượng còn hạn chế, thường nằm xa trung tâm, hạ tầng chưa đồng bộ, giải phóng mặt bằng chậm, gây khó khăn cho việc thực hiện. Thêm vào đó, có dự án được giao cho chủ đầu tư thiếu năng lực tài chính, thiếu kinh nghiệm, dẫn đến nguy cơ đình trệ. Vấn đề ngân sách địa phương chưa đáp ứng đủ nhu cầu cho đền bù, tái định cư và đầu tư hạ tầng cũng là điểm nghẽn lớn.
Trước tình hình đó, Thủ tướng giao Bộ Xây dựng phối hợp Bộ Tài chính trong tháng 9 phải trình Nghị định về quỹ nhà ở quốc gia, đồng thời sửa đổi Nghị định số 100 về phát triển và quản lý nhà ở xã hội. Các địa phương cần đôn đốc chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ, đặc biệt là các dự án đang trong giai đoạn hoàn thiện khoảng 39.000 căn, nhằm sớm bàn giao trong năm nay.
Những dự án mới khởi công gần 95.700 căn cũng cần được tháo gỡ thủ tục để triển khai kịp thời. Bộ Xây dựng nhấn mạnh cần rà soát quỹ đất xây dựng nhà ở xã hội, bố trí ở vị trí thuận tiện, có hạ tầng đầy đủ, giao thông kết nối, dịch vụ thiết yếu như y tế, giáo dục, văn hóa, thể thao đồng bộ để khi bàn giao có thể đưa vào sử dụng ngay.
Sau 9 tháng, thành quả 43.600 căn nhà ở xã hội đã hoàn thành là con số đáng ghi nhận, nhưng nếu không xử lý rốt ráo các vướng mắc về pháp lý, năng lực chủ đầu tư, chất lượng quỹ đất và vốn đầu tư hạ tầng, mục tiêu đưa nhà ở xã hội trở thành trụ cột đảm bảo an sinh sẽ còn nhiều thách thức. Chính phủ kỳ vọng rằng với sự chỉ đạo quyết liệt và sự vào cuộc mạnh mẽ của các địa phương, kế hoạch cả năm 2025 sẽ đạt khoảng 83% chỉ tiêu, góp phần giảm giá nhà thương mại và mang lại cơ hội an cư tốt hơn cho người thu nhập trung bình và thấp.
