Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Chí Dũng mới đây đã chủ trì cuộc họp quan trọng về việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, với sự tham gia của các bộ, ngành và địa phương liên quan. Theo chỉ đạo tại cuộc họp, Bộ Tài chính được giao nhiệm vụ chủ trì hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh và trình Quốc hội trước ngày 25/9/2025, nhằm đảm bảo phù hợp với bối cảnh kinh tế - xã hội mới, tận dụng cơ hội từ chuyển đổi số và sắp xếp hành chính, đồng thời vượt qua thách thức từ biến động toàn cầu. Điều chỉnh này được xây dựng trên hai định hướng lớn, tập trung vào tăng trưởng hai chữ số và khai thác tiềm năng ngành, lĩnh vực, địa phương, với các đề xuất mở rộng vùng động lực quốc gia và hạ tầng trọng điểm, hứa hẹn tạo động lực mạnh mẽ cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, hạ tầng và đô thị hóa.
Theo Nghị quyết số 66.2/2025/NQ-CP của Chính phủ, Bộ Tài chính đóng vai trò chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành và địa phương để xây dựng phương án điều chỉnh chi tiết, báo cáo Chính phủ xem xét và thông qua trước khi trình Quốc hội khóa XV tại kỳ họp thứ 10. Nghị quyết này nhấn mạnh việc điều chỉnh phải đảm bảo tính khả thi cao, dựa trên dữ liệu thực tiễn và dự báo khoa học, nhằm khắc phục những hạn chế của quy hoạch ban đầu, như sự chậm trễ trong triển khai do tác động của đại dịch COVID-19 và biến động kinh tế toàn cầu. Các bộ, ngành được yêu cầu gửi góp ý muộn nhất vào ngày 11/9/2025, sau đó Bộ Tài chính sẽ tổng hợp, hoàn thiện hồ sơ và báo cáo Chính phủ trước ngày 15/9/2025 để kịp tiến độ trình Quốc hội. Dự kiến, hồ sơ sẽ được Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét tại phiên họp từ ngày 4-6/10/2025, tạo cơ sở cho Quốc hội quyết định chính thức tại kỳ họp thứ 10, dự kiến diễn ra vào cuối năm 2025.
Điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia lần này được xây dựng trên hai định hướng lớn, phản ánh sự chuyển dịch chiến lược từ tăng trưởng dựa vào nguồn lực truyền thống sang mô hình hiện đại, bền vững. Định hướng thứ nhất tập trung vào mục tiêu tăng trưởng hai chữ số, nhấn mạnh phát triển nhanh chóng dựa trên nền tảng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Đồng thời, quy hoạch chủ động khai thác không gian phát triển mới từ việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh, huyện, xã theo Nghị quyết 18-NQ/TW, xác lập mô hình tăng trưởng mới, hình thành nhanh chóng các vùng động lực kinh tế, hành lang kinh tế và cực tăng trưởng. Những yếu tố này sẽ tạo sức lan tỏa mạnh mẽ cho toàn bộ nền kinh tế, đặc biệt trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu trở thành quốc gia thu nhập cao vào năm 2045, với GDP bình quân đầu người dự kiến đạt 18.000-20.000 USD.
Định hướng thứ hai tiếp cận từ tiềm năng của các ngành, lĩnh vực và địa phương, trong đó quy hoạch sẽ phân bổ lại không gian phát triển một cách hợp lý, thúc đẩy những ngành có lợi thế cạnh tranh toàn cầu như công nghệ cao, chế biến sâu, logistics và năng lượng tái tạo.
Quy hoạch sẽ tận dụng tối đa hệ thống hạ tầng đã được đầu tư, gắn kết chặt chẽ với các chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước như hội nhập quốc tế sâu rộng (CPTPP, EVFTA), phát triển kinh tế tư nhân làm động lực then chốt, đầu tư mạnh vào giáo dục - đào tạo chất lượng cao, năng lượng sạch và y tế công cộng. Điều này không chỉ giúp cân bằng phát triển giữa các vùng miền mà còn tạo điều kiện cho các dự án bất động sản, hạ tầng đô thị và khu công nghiệp triển khai nhanh chóng, giảm thiểu tình trạng "treo" quy hoạch do thiếu đồng bộ.
Bộ Tài chính cũng đề xuất một số nội dung cụ thể để tăng tính khả thi của quy hoạch điều chỉnh, bao gồm mở rộng phạm vi các vùng động lực quốc gia từ 3 lên 5-7 vùng, phát triển các hành lang kinh tế trọng điểm như hành lang ven biển miền Trung và hành lang kinh tế Đông - Tây. Đồng thời, tập trung xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật - xã hội cấp quốc gia, bao gồm mạng lưới đường cao tốc, sân bay quốc tế và hệ thống khoa học - công nghệ quốc gia, nhằm huy động tối đa nguồn lực xã hội, vốn FDI và ODA cho phát triển. Tất cả các đề xuất đều hướng tới bảo đảm tốc độ tăng trưởng nhanh, hiệu quả và bền vững, với trọng tâm là chuyển đổi xanh, số hóa và thích ứng biến đổi khí hậu, phù hợp với cam kết của Việt Nam tại COP26 và các hội nghị quốc tế gần đây.
Tại cuộc họp, Phó Thủ tướng Nguyễn Chí Dũng nhấn mạnh yêu cầu Bộ Tài chính phải nghiên cứu kỹ lưỡng, tiếp thu đầy đủ ý kiến từ các bộ, ngành, địa phương và chuyên gia để hoàn thiện hồ sơ điều chỉnh. Ông lưu ý rằng, quá trình điều chỉnh phải phù hợp với bối cảnh mới, tận dụng tối đa cơ hội từ phục hồi kinh tế hậu đại dịch và các hiệp định thương mại tự do, đồng thời vượt qua thách thức từ lạm phát toàn cầu, gián đoạn chuỗi cung ứng và rủi ro địa chính trị. Đặc biệt, Phó Thủ tướng yêu cầu làm rõ mối quan hệ giữa quy hoạch tổng thể quốc gia và các quy hoạch cấp dưới (cấp tỉnh, ngành), đảm bảo tính thống nhất của toàn hệ thống, tránh tình trạng chồng chéo dẫn đến chậm trễ triển khai như trong giai đoạn trước. Ông cũng chỉ đạo tăng cường vai trò của các địa phương trong việc cung cấp dữ liệu thực tiễn, đồng thời tích hợp các yếu tố bền vững môi trường vào quy hoạch để hỗ trợ mục tiêu phát triển xanh.
Kế hoạch triển khai được ấn định rõ ràng để đảm bảo tiến độ: Các bộ, ngành phải gửi góp ý muộn nhất vào ngày 11/9/2025, Bộ Tài chính sẽ tổng hợp và hoàn thiện hồ sơ, báo cáo Chính phủ trước ngày 15/9/2025 để kịp trình Quốc hội trước hạn chót 25/9/2025. Sau đó, hồ sơ sẽ được Ủy ban Thường vụ Quốc hội xem xét tại phiên họp từ ngày 4-6/10/2025, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho Quốc hội quyết định chính thức tại kỳ họp thứ 10, dự kiến diễn ra vào tháng 11/2025. Việc đẩy nhanh tiến độ này phản ánh quyết tâm của Chính phủ trong việc cập nhật quy hoạch quốc gia kịp thời, hỗ trợ các chiến lược phát triển dài hạn như Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2021-2030.
Các chuyên gia kinh tế nhận định rằng, việc điều chỉnh Quy hoạch tổng thể quốc gia lần này sẽ có tác động sâu rộng đến thị trường bất động sản và hạ tầng, đặc biệt trong việc mở rộng các vùng động lực như vùng Thủ đô Hà Nội, vùng kinh tế trọng điểm phía Nam và các hành lang kinh tế ven biển. Các đề xuất phân bổ lại không gian phát triển sẽ tạo cơ hội cho các dự án đô thị mới, khu công nghiệp công nghệ cao và hạ tầng giao thông, thu hút vốn FDI lên mức 40-50 tỷ USD/năm. Tuy nhiên, để thành công, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, đảm bảo quy hoạch không chỉ trên giấy mà thực sự khả thi, đồng thời tích hợp các yếu tố xã hội như nhà ở xã hội và bảo vệ môi trường để tránh bất bình đẳng khu vực.
Việc điều chỉnh quy hoạch này không chỉ là cập nhật tài liệu mà còn là bước đi chiến lược để Việt Nam tận dụng "cửa sổ cơ hội" từ cách mạng công nghiệp 4.0 và hội nhập quốc tế, hướng tới mục tiêu trở thành nước phát triển cao vào năm 2045. Các địa phương và doanh nghiệp cần chuẩn bị sẵn sàng để nắm bắt cơ hội từ quy hoạch mới, đặc biệt trong lĩnh vực bất động sản, nơi nhu cầu nhà ở và không gian làm việc đang tăng cao do đô thị hóa nhanh chóng.
