Theo ông Thắng, Việt Nam đang đẩy mạnh chuyển đổi số trên nhiều lĩnh vực, trong đó AI, blockchain và số hóa là những xu hướng tất yếu giúp hình thành hệ sinh thái tài sản số. Chính phủ đã có nhiều chủ trương hỗ trợ phát triển công nghệ tài chính (fintech), blockchain và kinh tế số, tạo môi trường thuận lợi hơn cho đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, thị trường vẫn đối mặt với nhiều thách thức khi khung pháp lý chưa hoàn thiện, các quy định liên quan đến giao dịch tài sản số và tiền điện tử vẫn trong giai đoạn dự thảo, chưa có bộ luật riêng biệt và đồng bộ.
“Giao dịch tài sản số hiện tiềm ẩn nhiều rủi ro an ninh mạng, gian lận, cùng sự thiếu hụt nhân lực chất lượng cao và hiểu biết của người dùng,” ông Thắng nói. Ông cho rằng các sàn giao dịch quốc tế có lợi thế vượt trội về công nghệ, trải nghiệm người dùng và năng lực vận hành, khiến các doanh nghiệp Việt Nam gặp nhiều khó khăn trong việc cạnh tranh và thu hút nhà đầu tư nội địa.
Dẫn lại lùm xùm của Shark Nguyễn Hòa Bình, ông Thắng cảnh báo rằng những vụ việc trong lĩnh vực tài sản số thường rất phức tạp về kỹ thuật, pháp lý và tâm lý thị trường, đặc biệt khi chưa có hướng xử lý rõ ràng từ cơ quan chức năng. “Chỉ cần một sự cố nhỏ về hành vi hoặc vi phạm quy định cũng có thể tạo hiệu ứng dây chuyền, gây thiệt hại nghiêm trọng cho cả nhà đầu tư và doanh nghiệp,” ông nhấn mạnh.
Theo Chủ tịch DAVN, “Giao dịch tài sản số còn phức tạp và rủi ro hơn nhiều so với giao dịch chứng khoán truyền thống,” do đó yêu cầu về quản lý, kiểm soát và an toàn hệ thống cần được đặt ở mức cao hơn. Với thị trường chứng khoán, người hành nghề môi giới hay tư vấn đều phải có chứng chỉ chuyên môn được cấp phép, trong khi ở lĩnh vực tài sản số, Việt Nam chưa có cơ chế cấp chứng chỉ hành nghề, cũng chưa có chuẩn mực đào tạo chính thức cho cá nhân hay tổ chức tham gia.
Khoảng trống pháp lý này khiến nhiều người dùng tham gia thị trường theo phong trào, thiếu kiến thức và kỹ năng nhận diện rủi ro, dễ trở thành nạn nhân của các mô hình lừa đảo, đa cấp tài chính hoặc đầu tư theo “bầy đàn”. Do đó, ông Thắng nhấn mạnh, để thị trường tài sản số phát triển bền vững, điều tiên quyết là nâng cao nhận thức cộng đồng, đẩy mạnh tuyên truyền, đồng thời đào tạo đội ngũ nhân lực có hiểu biết cả về công nghệ, pháp lý và quản trị rủi ro.
Ông cũng cho rằng Việt Nam dù đi sau nhưng có lợi thế khi có thể học hỏi từ những “vết xe đổ” của các quốc gia đi trước. Tuy nhiên, cạnh tranh trong lĩnh vực này rất khốc liệt, bởi các sàn giao dịch quốc tế liên tục nâng cấp công nghệ, tăng tính minh bạch và bảo mật dữ liệu. “Nếu chúng ta không tạo được sản phẩm đủ tốt hoặc khác biệt, việc giữ chân người dùng là cực kỳ khó. Một khi họ đã gắn bó với sàn lớn thì gần như không thể chuyển đổi sang nền tảng mới,” ông Thắng nêu rõ.
Bên cạnh đó, Chủ tịch DAVN cũng chỉ ra rằng hạ tầng công nghệ trong nước vẫn chưa đủ mạnh để đáp ứng yêu cầu vận hành một nền kinh tế số quy mô lớn. Mặc dù Việt Nam đã đạt được tiến bộ trong mạng 5G và trung tâm dữ liệu, nhưng vẫn cần đầu tư đồng bộ vào an ninh mạng, hệ thống truyền dẫn, vệ tinh và năng lực giám sát dữ liệu. “Chỉ một sự cố nhỏ cũng có thể dẫn tới rủi ro hệ thống cho toàn bộ thị trường tài sản số,” ông cảnh báo.
Ngoài ra, khi hội nhập sâu hơn vào thị trường quốc tế, Việt Nam cần tuân thủ nghiêm ngặt các chuẩn mực toàn cầuvề phòng chống rửa tiền (AML), chống tài trợ khủng bố (CFT) và bảo vệ dữ liệu cá nhân, thương hiệu số. Đây là điều kiện bắt buộc nếu muốn xây dựng một thị trường tài sản số minh bạch, được công nhận và tích hợp vào hệ thống tài chính toàn cầu.
Theo giới chuyên gia, nhận định của ông Thắng cũng là lời cảnh tỉnh quan trọng trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào giai đoạn token hóa tài sản – nơi mọi tài sản, từ chứng khoán, trái phiếu, bất động sản đến hàng hóa hữu hình, đều có thể được số hóa và giao dịch trên nền tảng blockchain. Điều này mở ra cơ hội lớn, nhưng đồng thời cũng đòi hỏi hệ thống pháp lý, hạ tầng và nhân lực phải đủ mạnh để không chỉ theo kịp mà còn bảo vệ được niềm tin của nhà đầu tư.
