Sáng 6/10, tỷ giá USD/VND tại các ngân hàng thương mại tiếp tục xu hướng giảm nhẹ, trong khi tỷ giá trung tâm do Ngân hàng Nhà nước công bố vẫn giữ ổn định quanh mức 25.162 đồng. Đây là dấu hiệu cho thấy đồng USD đang bước vào giai đoạn “hạ nhiệt” cả trên thị trường quốc tế lẫn trong nước, sau nhiều tháng liên tục duy trì đà tăng.
Nguyên nhân chính khiến USD yếu đi nằm ở kỳ vọng Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ bắt đầu chu kỳ hạ lãi suất ngay trong tháng này hoặc chậm nhất là vào tháng 12. Khi lãi suất hạ, lợi suất trái phiếu chính phủ Mỹ giảm, chênh lệch lãi suất giữa Mỹ và các nền kinh tế khác thu hẹp, khiến dòng vốn đầu cơ rút khỏi đồng USD. Chỉ số USD Index trong tuần đã giảm khoảng 0,45%, lùi về mức quanh 97,7 điểm, phản ánh tâm lý thận trọng của giới đầu tư.
Bên cạnh đó, những bất ổn chính trị tại Washington, đặc biệt là nguy cơ chính phủ Mỹ phải tạm thời đóng cửa do tranh cãi ngân sách, càng làm suy yếu niềm tin vào đồng bạc xanh. Khi hệ thống tài chính Mỹ đối mặt với rủi ro tạm ngưng hoạt động hoặc dữ liệu kinh tế bị trì hoãn, các quỹ đầu tư có xu hướng giảm nắm giữ USD để chuyển sang các tài sản khác an toàn hơn như vàng hoặc trái phiếu châu Âu.
Ở Việt Nam, Ngân hàng Nhà nước vẫn giữ chính sách điều hành tỷ giá theo hướng ổn định, giúp hạn chế biến động mạnh trên thị trường ngoại hối. Các ngân hàng thương mại sáng 6/10 niêm yết giá mua – bán USD thấp hơn so với cuối tuần trước, trong khi tỷ giá trung tâm gần như không thay đổi. Sở Giao dịch Ngân hàng Nhà nước duy trì giá mua vào – bán ra quanh 23.954 – 26.370 đồng/USD, tạo “neo” tâm lý ổn định cho doanh nghiệp và người dân.
Tuy nhiên, việc USD giảm không đồng nghĩa xu hướng này sẽ kéo dài mãi. Có ít nhất ba yếu tố có thể khiến đồng bạc xanh bất ngờ phục hồi trong thời gian tới. Thứ nhất là dữ liệu kinh tế Mỹ – nếu chỉ số việc làm và lạm phát tháng 9 cho thấy nền kinh tế vẫn quá nóng, Fed có thể hoãn việc giảm lãi suất, đẩy USD bật lại nhanh chóng. Thứ hai là chính sách tiền tệ của các ngân hàng trung ương lớn như ECB hay BoJ; nếu họ vẫn duy trì lãi suất thấp, USD sẽ tiếp tục hưởng lợi từ chênh lệch lợi suất. Thứ ba là các rủi ro địa chính trị toàn cầu, như xung đột hoặc khủng hoảng tài chính, có thể khiến giới đầu tư quay lại nắm giữ USD như một tài sản trú ẩn an toàn.
Đối với Việt Nam, việc USD giảm đang mang lại một số lợi thế ngắn hạn. Các doanh nghiệp nhập khẩu được hưởng lợi khi chi phí mua ngoại tệ giảm, đồng thời rủi ro tỷ giá trong thanh toán quốc tế giảm bớt. Ngược lại, doanh nghiệp xuất khẩu có thể chịu ảnh hưởng nhẹ khi doanh thu quy đổi sang VND giảm, song điều này có thể được bù đắp bằng việc chi phí đầu vào – đặc biệt là nguyên liệu nhập khẩu – cũng hạ theo.
Trên thị trường đầu tư, việc USD suy yếu đang tạo điều kiện cho **vàng và chứng khoán tăng giá**. Khi lợi suất USD thấp hơn, nhà đầu tư có xu hướng tìm đến các kênh có lợi nhuận kỳ vọng cao hơn, trong đó vàng tiếp tục hưởng lợi mạnh mẽ, còn chứng khoán Việt Nam có cơ hội hút thêm dòng vốn ngoại nếu xu hướng này kéo dài.
Với nhà điều hành, bối cảnh hiện tại giúp Ngân hàng Nhà nước có thêm “khoảng thở” để điều tiết linh hoạt mà không cần can thiệp mạnh. Tỷ giá ổn định giúp kiểm soát lạm phát, duy trì sức mua và ổn định tâm lý thị trường. Tuy nhiên, chính sách tiền tệ vẫn cần thận trọng, tránh nới lỏng quá sớm, bởi sự đảo chiều của USD có thể xảy ra bất kỳ lúc nào nếu Fed thay đổi quan điểm hoặc xuất hiện biến động kinh tế lớn.
Nhìn về phía trước, các chuyên gia dự báo tỷ giá USD/VND trong ngắn hạn sẽ duy trì ổn định, dao động trong biên độ hẹp quanh mức hiện tại. Nếu Fed chính thức hạ lãi suất vào cuối năm, USD có thể tiếp tục giảm nhẹ, tạo cơ hội cho VND giữ giá tốt hơn. Tuy nhiên, trong dài hạn, việc duy trì sự cân bằng giữa ổn định tỷ giá và hỗ trợ tăng trưởng vẫn là bài toán khó mà Việt Nam cần tính toán kỹ lưỡng.
Dù USD đang yếu đi, thị trường ngoại hối vẫn tiềm ẩn nhiều biến động. Với doanh nghiệp và nhà đầu tư, giai đoạn này đòi hỏi sự linh hoạt và chiến lược phòng thủ thông minh: không đặt cược một chiều vào kịch bản USD giảm sâu, mà cần theo dõi sát diễn biến chính sách của Fed và xu hướng dòng vốn toàn cầu để kịp thời điều chỉnh. Bởi trong thế giới tài chính, chỉ cần một tín hiệu nhỏ từ Mỹ, đồng bạc xanh có thể nhanh chóng “lấy lại phong độ” bất cứ lúc nào.
