Nhờ công cuộc Đổi mới từ năm 1986, nền kinh tế Việt Nam ghi dấu ấn vượt bậc, với GDP tăng gấp 274 lần chỉ sau hơn ba thập kỷ, tổng thu nhập quốc gia tiến sát mốc 10 triệu tỷ đồng và thu nhập bình quân đầu người đạt mức tiệm cận nhóm thu nhập trung bình cao.
Ngân hàng Thế giới (WB) nhiều năm qua luôn đánh giá Việt Nam là một câu chuyện phát triển thành công. Đổi mới không chỉ giúp đất nước thoát khỏi khủng hoảng kinh tế - xã hội kéo dài mà còn mở ra con đường hội nhập quốc tế, tạo động lực cho tăng trưởng bền vững. Nếu năm 1990, GDP của Việt Nam chỉ đạt 41.955 tỷ đồng thì đến năm 1992 đã vượt 100.000 tỷ đồng (110.532 tỷ đồng), năm 2006 vượt mốc 1 triệu tỷ đồng. Đặc biệt, đến năm 2023, GDP đạt 10,32 triệu tỷ đồng – con số cao nhất trong lịch sử.
Theo số liệu thống kê, năm 2024, quy mô GDP đạt hơn 11,5 triệu tỷ đồng (tương đương 476,3 tỷ USD), đưa Việt Nam trở thành nền kinh tế lớn thứ tư Đông Nam Á và đứng thứ 34 trên thế giới. Như vậy, chỉ sau 34 năm (1990-2024), GDP đã tăng gần 275 lần. Tổng thu nhập quốc gia cũng ghi nhận bước tiến mạnh mẽ: từ 39.284 tỷ đồng năm 1990 lên gần 1,04 triệu tỷ đồng năm 2006, và đến 2023 đạt 9,79 triệu tỷ đồng, tăng 249 lần so với thời điểm đầu.
Thu nhập bình quân đầu người phản ánh rõ sự thay đổi tích cực này. Năm 1988, con số chỉ là 86 USD/người/năm; đến năm 2007 – thời điểm Việt Nam gia nhập WTO – đã vượt 1.000 USD/người. Năm 2023, thu nhập bình quân đạt 4.323 USD và đến năm 2024 tiếp tục tăng lên 4.700 USD/người/năm. So với năm 1988, mức này đã cao gấp 55 lần. Đây là nền tảng quan trọng để Việt Nam sớm bước vào nhóm nước có thu nhập trung bình cao.
Nguyên Tổng cục trưởng Tổng cục Thống kê Nguyễn Bích Lâm nhấn mạnh, chính sách Đổi mới đã tạo bước ngoặt cho nền kinh tế. Từ cơ chế bao cấp, mệnh lệnh hành chính, Việt Nam đã chuyển sang nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, phát huy sức mạnh của các thành phần kinh tế. Năm 1986, GDP mới chỉ đạt 8 tỷ USD; đến năm 2024, con số này đã tăng lên 476,3 tỷ USD, gấp 59,5 lần.
TS. Cấn Văn Lực – Kinh tế trưởng BIDV, thành viên Hội đồng Tư vấn chính sách của Thủ tướng – đánh giá giai đoạn 2006-2025 là chặng đường bứt phá khi GDP bình quân đầu người tính theo USD danh nghĩa từ mức 700 USD năm 2006 dự kiến đạt khoảng 5.000 USD năm 2025. Tốc độ tăng hơn 7 lần chỉ trong chưa đầy 20 năm cho thấy quyết sách đúng đắn của Đảng, sự điều hành quyết liệt của Chính phủ cùng nỗ lực đổi mới sáng tạo từ cộng đồng doanh nghiệp.
Không chỉ ở con số tăng trưởng, Việt Nam còn cho thấy sự thay đổi toàn diện về cơ cấu kinh tế. Từ chỗ phải nhập khẩu lương thực, chỉ sau 4 năm Đổi mới, năm 1989 Việt Nam đã xuất khẩu gạo, và từ năm 1998 trở thành cường quốc xuất khẩu gạo trên thế giới. Thành công này mở ra nhiều bước tiến mới, giúp Việt Nam khẳng định vị thế tại nhiều ngành kinh tế trọng điểm.
Theo GS.TS Trần Đình Thiên – nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam, sự phát triển ấn tượng của Việt Nam gắn liền với các nghị quyết then chốt của Bộ Chính trị, đặc biệt là Nghị quyết 68 về phát triển kinh tế tư nhân. Bốn trụ cột được xác định gồm: phát triển mạnh mẽ khu vực kinh tế tư nhân; xây dựng Nhà nước kiến tạo phát triển; đột phá khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; hội nhập – liên kết quốc tế. Đây được xem là cánh cửa mở ra không gian phát triển mới cho Việt Nam trên hành trình trở thành quốc gia hùng cường.
GS.TS Trần Đình Thiên nhấn mạnh, Chính phủ đã khẳng định không còn rào cản nào đối với khu vực tư nhân. Thị trường cần tự do cạnh tranh để phát huy tiềm năng, còn doanh nghiệp khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo sẽ nhận được sự hỗ trợ mạnh mẽ hơn. Sự nỗ lực từ phía doanh nghiệp, cùng với đồng hành của các bộ, ngành và địa phương, sẽ là yếu tố quyết định để đưa Nghị quyết 68 nhanh chóng đi vào cuộc sống, hướng tới mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, có thu nhập cao.
TS. Cấn Văn Lực cũng đưa ra dự báo, nếu duy trì tốc độ tăng trưởng GDP bình quân 9%/năm giai đoạn 2026-2030 và 8% giai đoạn 2031-2045, đến năm 2045, thu nhập quốc dân (GNI) bình quân đầu người có thể đạt 22.600 USD. Ông cho rằng Việt Nam không nhất thiết phải tăng trưởng bằng mọi giá, mà cần hướng tới sự bền vững, bao trùm và ổn định, đồng thời kiểm soát lạm phát dưới 5%, giữ thâm hụt ngân sách 4-4,5% và nợ công dưới 60% GDP.
Ông nhấn mạnh, tăng trưởng kinh tế cần gắn với cơ cấu, chất lượng và hiệu quả. Nông nghiệp vẫn phải duy trì tỷ trọng hợp lý để đảm bảo an ninh lương thực và giá trị gia tăng, trong khi công nghiệp – xây dựng và dịch vụ phải được cân đối phù hợp. Ngoài ra, quản trị quốc gia và quản lý địa phương phải được nâng cao, ứng dụng mạnh mẽ công nghệ, dữ liệu, cải cách thủ tục hành chính nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho phát triển.
Những kết quả trên cho thấy, Việt Nam đang trên hành trình tiến tới một quốc gia phát triển, thu nhập cao, nếu tiếp tục kiên định với đường lối đổi mới, hội nhập quốc tế và phát huy sức mạnh nội lực của cộng đồng doanh nghiệp cùng toàn dân.
