Xã Chuyên Mỹ có tổng diện tích khoảng 35,54 km² và dân số là 44.859 người. Trước khi được sáp nhập, xã Tân Dân rộng 7,60 km² với 9.908 dân, xã Chuyên Mỹ cũ 8,54 km² ước tính 10.743 người dân, xã Vân Từ 6,51 km² với 6.336 người, xã Phú Yên 4,34 km² với 6.078 dân, xã Châu Can 8,55 km² với 11.794 dân. Việc gộp các đơn vị này đã tạo nên một xã mới với quy mô lớn cả về diện tích và dân số, có tiềm năng và thách thức đan xen trong việc quản lý và phát triển.
Chuyên Mỹ nằm ở cửa ngõ phía Nam Hà Nội, cách trung tâm thành phố khoảng 40 km. Xã tiếp giáp với các xã của huyện Phú Xuyên, cùng các địa bàn của huyện Ứng Hòa và Phượng Dực, cũng như giáp với tỉnh Ninh Bình. Vị trí mang tính liên kết vùng cao, nằm trên tuyến đường Quốc lộ 1A và nằm trong trục giao thông kết nối thủ đô với các tỉnh phía Nam giúp Chuyên Mỹ có lợi thế lớn trong phát triển giao thương, thu hút đầu tư và mở rộng thị trường sản phẩm địa phương.
Nền kinh tế của xã Chuyên Mỹ có nền tảng mạnh từ nông nghiệp truyền thống, nhưng đang dần chuyển mình sang một mô hình phát triển đa ngành. Các sản phẩm rau sạch, hoa màu, trái cây được sản xuất theo quy trình an toàn, đáp ứng nhu cầu tiêu thụ trong nội đô và các vùng lân cận. Dịch vụ, du lịch trải nghiệm cũng được thúc đẩy, nhằm khai thác cảnh quan làng nghề, nông thôn mới và sản phẩm đặc sản địa phương.
Làng nghề truyền thống là điểm nhấn văn hóa – kinh tế quan trọng của Chuyên Mỹ. Nghề khảm trai và sơn mài từ làng nghề Chuyên Mỹ, mộc mỹ nghệ ở Tân Dân, may mặc ở Vân Từ, da giày ở Phú Yên không chỉ góp phần nguồn thu của người dân mà còn là nét đặc trưng văn hóa cần được gìn giữ. Chính quyền xã đã chủ động xây dựng trung tâm giới thiệu sản phẩm làng nghề, thúc đẩy OCOP (các sản phẩm đặc sản địa phương) và liên kết du lịch làng nghề với trải nghiệm tham quan, mua sắm sản phẩm thủ công.
Chuyên Mỹ là vùng đất giàu di tích và giá trị văn hóa: đình Tư Can, đình Giẽ Hạ được xây dựng từ thời Lê, đền thờ Cụ Trương Công Thành – tổ nghề khảm trai đều là những công trình cổ, mang đậm giá trị lịch sử, được xếp hạng di tích quốc gia. Những công trình đó không chỉ có giá trị kiến trúc mà còn là biểu hiện tinh thần “uống nước nhớ nguồn” của cư dân nơi đây.
Về giáo dục, xã mới tiếp nhận và quản lý hệ thống các trường học từ các xã trước sáp nhập, gồm trường mầm non, trường tiểu học, các trường trung học cơ sở và trung học phổ thông. Các trường được kiểm tra, rà soát và đầu tư để đạt chuẩn quốc gia, sửa chữa cơ sở hạ tầng nếu xuống cấp. Về y tế, trạm y tế xã đặt thuận lợi, gần các tuyến giao thông liên xã, liên thôn; mặc dù cơ sở vật chất và trang thiết bị chuyên sâu còn hạn chế, đội ngũ y tế tại địa phương đang nỗ lực đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh thường nhật, thực hiện y học cổ truyền, chăm sóc mẹ trẻ và các chương trình phòng, chống dịch bệnh.
Tên “Chuyên Mỹ” được giữ lại trong tên xã mới vì đây là một trong các xã trước khi sáp nhập và xã có làng Chuôm nổi tiếng với nghề khảm trai, sơn mài. Việc sử dụng tên Chuyên Mỹ vừa dễ nhớ, dễ nhận diện, vừa bảo tồn được đặc trưng văn hóa vùng xứ Đoài. Quyết định này cũng phù hợp với nguyên tắc chính sách hành chính là ưu tiên sử dụng một trong các tên đơn vị cũ để đặt cho xã mới nhằm hạn chế sự xáo trộn, thuận tiện cho người dân trong hồ sơ, giấy tờ.
Trụ sở Đảng ủy – UBND xã Chuyên Mỹ được đặt tại thôn Trung – vị trí trung tâm và thuận tiện kết nối với các khu dân cư, thôn bản. Ban lãnh đạo xã mới gồm Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND, Phó Bí thư – Chủ tịch UBND, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc, được lựa chọn từ các cán bộ có năng lực, kinh nghiệm của các đơn vị cũ để đảm bảo ổn định và tính liên tục trong quản lý, điều hành.
Việc sáp nhập các xã thành Chuyên Mỹ mang lại nhiều lợi ích rõ rệt trong quản lý hành chính: từ việc giảm đầu mối quản lý, tối ưu hóa nguồn lực ngân sách, nhân sự, đến việc cải thiện hiệu quả phục vụ nhân dân. Về mặt phát triển kinh tế – xã hội, quy mô xã lớn hơn giúp dễ dàng thu hút đầu tư, hình thành các vùng sản xuất tập trung, giới thiệu sản phẩm làng nghề thông qua các sàn thương mại điện tử, hoạt động quảng bá bằng livestream và mạng xã hội.
Trong tương lai, Chuyên Mỹ được kỳ vọng phát triển theo hướng xã nông thôn mới nâng cao, với hạ tầng hiện đại hơn, dịch vụ cộng đồng mở rộng, du lịch làng nghề kết hợp với trải nghiệm văn hóa được chú trọng. Việc bảo tồn di tích, phát huy làng nghề truyền thống song song với đổi mới sản xuất, thúc đẩy thanh niên, doanh nghiệp địa phương tham gia sẽ là chìa khóa để Chuyên Mỹ phát triển bền vững, vừa giữ gìn bản sắc văn hóa vừa nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của người dân.
Từ ngày 1/7/2025, thành phố Hà Nội chính thức đưa vào hoạt động 126 đơn vị hành chính cấp xã, phường mới theo Nghị quyết số 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Sau sắp xếp, thành phố có 51 phường và 75 xã.
Việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã không chỉ là yêu cầu của quá trình hoàn thiện thể chế, cải cách bộ máy Nhà nước, mà còn là cơ hội để Hà Nội cơ cấu lại không gian phát triển, nâng cao chất lượng quản trị đô thị, hiện đại hóa chính quyền để phục vụ nhân dân tốt hơn. Qua đó, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển Thủ đô thành đô thị thông minh, đáng sống và văn minh bậc nhất cả nước, giữ vững vai trò tiên phong trong kỷ nguyên vươn mình của dân tộc. Home Up sẽ cập nhật chi tiết các Tỉnh, Phường, Xã sau khi sáp nhập.
Thông tin chi tiết, bản đồ và hữu ích về 126 xã, phường mới của Hà Nội được Homeup.vn biên tập chi tiết quý vị có thể truy cập tại: Bản đồ Hà Nội
