Từ ngày 1/7/2025, theo Nghị quyết 1656/NQ-UBTVQH15 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, huyện Phúc Thọ (Hà Nội) chính thức có xã Hát Môn mới được thành lập. Đây là kết quả của việc sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 7 xã trước đây, gồm: Hát Môn, Thanh Đa, Ngọc Tảo, Tam Thuấn, Tam Hiệp, Hiệp Thuận và Liên Hiệp.
Sau khi sáp nhập, xã Hát Môn có quy mô tương đối lớn, với diện tích 37,67 km² và dân số khoảng 72.227 người, đạt mật độ gần 1.917 người/km². Con số này đưa Hát Môn trở thành một trong những xã có quy mô dân số và diện tích lớn của huyện Phúc Thọ, đồng thời tạo nền tảng cho việc quy hoạch và phát triển toàn diện trong những năm tới.
Xã Hát Môn nằm ở khu vực chuyển tiếp giữa đô thị và nông thôn, giáp ranh với nhiều xã của huyện Phúc Thọ cũng như các địa phương lân cận. Vị trí địa lý này giúp Hát Môn trở thành cửa ngõ giao thương quan trọng, kết nối giữa trung tâm Hà Nội với các huyện vùng ven và tỉnh Phú Thọ. Trên địa bàn có nhiều tuyến giao thông quan trọng đi qua, nổi bật là Quốc lộ 32 và tuyến liên tỉnh Hà Nội – Sơn Tây – Phú Thọ, tạo điều kiện thuận lợi cho việc phát triển giao thương, công nghiệp nhẹ, dịch vụ hậu cần và logistics.
Việc lựa chọn tên “Hát Môn” cho đơn vị hành chính mới mang nhiều giá trị văn hóa và lịch sử. Đây là vùng đất gắn liền với cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng – nơi dựng cờ khởi nghĩa, hội binh và lập Đàn thề, thể hiện tinh thần bất khuất chống ngoại xâm. Đền Hát Môn, hay còn gọi là Đền Hai Bà Trưng, hiện là Di tích Quốc gia đặc biệt, đồng thời lễ hội đền Hát Môn cũng được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia. Việc lấy tên Hát Môn không chỉ tôn vinh truyền thống lịch sử mà còn tạo điểm nhấn nhận diện, được đông đảo người dân đồng tình ủng hộ.
Về kinh tế, Hát Môn có cơ cấu đa dạng với sự kết hợp giữa nông nghiệp, làng nghề truyền thống, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ.
Nông nghiệp: Người dân tập trung vào các mô hình chuyên canh rau màu, lúa chất lượng cao, cây ăn quả, chăn nuôi và thủy sản. Nhiều diện tích đất nông nghiệp đã ứng dụng công nghệ hiện đại, mô hình nhà màng, hệ thống tưới tiêu tự động và hình thành các hợp tác xã kiểu mới theo hướng sản xuất hàng hóa, bền vững.
Làng nghề truyền thống: Khu vực này có nhiều nghề nổi tiếng như sản xuất hương, mộc dân dụng, đan lát, may mặc… góp phần tạo việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân.
Dịch vụ và thương mại: Với lợi thế về giao thông, Hát Môn đang phát triển mạnh dịch vụ vận tải, kho bãi, thương mại nông sản. Trong quy hoạch lâu dài, xã còn hướng tới xây dựng cụm công nghiệp sạch, tập trung vào chế biến nông sản và các ngành công nghiệp nhẹ, thân thiện với môi trường.
Bên cạnh giá trị kinh tế, Hát Môn còn được biết đến là vùng đất có đời sống văn hóa – tâm linh phong phú. Đền Hát Môn là trung tâm tín ngưỡng lớn, nơi hằng năm diễn ra lễ hội tưởng niệm Hai Bà Trưng, thu hút đông đảo nhân dân trong và ngoài địa phương. Ngoài ra, trên địa bàn xã còn có hệ thống di tích đình làng, chùa chiền, miếu mạo lâu đời tại các thôn, xã cũ như Tam Hiệp, Ngọc Tảo, Thanh Đa…, góp phần giữ gìn bản sắc văn hóa truyền thống.
Trụ sở hành chính xã Hát Môn đặt tại thôn 1, Tam Thuấn. Bộ máy chính quyền đã được kiện toàn sau khi sáp nhập, trong đó:
Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã: Nguyễn Đình Sơn
Phó Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch UBND xã: Lý Hoàng Kiên
Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã: Kiều Thị Kim Dung
Các giấy tờ hành chính, sổ đỏ, hộ khẩu, giấy khai sinh… của người dân vẫn giữ nguyên giá trị pháp lý. Người dân chỉ cần thực hiện thay đổi khi có nhu cầu phát sinh giao dịch mới, tránh gây xáo trộn trong đời sống hàng ngày.
Sự ra đời của xã Hát Môn là bước đi quan trọng trong tiến trình sắp xếp, tinh gọn bộ máy hành chính của Hà Nội, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tiết kiệm ngân sách và cải thiện chất lượng phục vụ người dân. Với quy mô rộng, dân số đông và vị trí thuận lợi, Hát Môn được kỳ vọng sẽ trở thành một trong những trung tâm phát triển năng động của huyện Phúc Thọ, vừa phát huy truyền thống văn hóa – lịch sử, vừa đẩy mạnh kinh tế nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và dịch vụ hiện đại.
