Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trong tháng 8 đạt 83,06 tỉ USD, tăng 16% so với cùng kỳ. Tính chung 8 tháng, con số này lên tới 597,93 tỉ USD, tăng 16,3% và tiếp tục duy trì trạng thái xuất siêu. Riêng xuất khẩu đạt 306 tỉ USD, vượt xa chỉ tiêu tăng trưởng, với mức bình quân hằng tháng khoảng 38,2 tỉ USD. Đáng chú ý, tháng 7 và tháng 8 đều vượt ngưỡng 42 tỉ USD – mức cao kỷ lục từ trước đến nay, khẳng định đà tăng trưởng ổn định và bền vững.
Trong cơ cấu hàng xuất khẩu, nhiều nhóm hàng đạt kim ngạch hàng tỉ USD và tăng trưởng vượt trội. Nông sản và thủy sản giữ vai trò trụ cột: cà phê đạt 1,4 triệu tấn với kim ngạch 6,5 tỉ USD; hạt tiêu đạt 3,3 tỉ USD, tăng 17,9%; thủy sản 7,16 tỉ USD, tăng 13,5%. Ở nhóm công nghiệp chế biến chế tạo, sản phẩm máy vi tính, điện tử và linh kiện đạt 66,9 tỉ USD; đồ nhựa, đồ chơi, dụng cụ thể thao tăng đột biến tới 121,8%, đạt 5,5 tỉ USD. Máy móc, thiết bị và phụ tùng cũng đạt 37,4 tỉ USD, tăng 13,8% so với cùng kỳ.
Các ngành hàng chủ lực khác tiếp tục khởi sắc: dệt may đạt 26,5 tỉ USD (tăng 8,5%), giày dép 16,1 tỉ USD (tăng 7,2%), phương tiện vận tải và phụ tùng 11,4 tỉ USD, gỗ và sản phẩm gỗ 11,1 tỉ USD. Tổng mức tăng trưởng xuất khẩu 8 tháng đạt 14,8%, bám sát và thậm chí vượt mục tiêu mà Chính phủ đặt ra. Ông Tân cho biết, để duy trì tốc độ tăng trưởng 12%/năm, mỗi tháng cần đạt khoảng 37,9 tỉ USD kim ngạch xuất khẩu, trong khi thực tế đã vượt mức này, mở ra dư địa thuận lợi cho giai đoạn cuối năm.
Bộ Công Thương đặt trọng tâm vào việc thúc đẩy doanh nghiệp khai thác hiệu quả các thị trường truyền thống, đồng thời mở rộng sang các thị trường mới nổi. Giải pháp cụ thể là đa dạng hình thức xúc tiến thương mại, tăng cường xúc tiến nhập khẩu để ổn định nguồn nguyên liệu, đồng thời xây dựng hệ thống cảnh báo sớm rủi ro và hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó các vụ kiện phòng vệ thương mại. “Chúng ta phải gắn hoạt động xúc tiến với đàm phán quốc tế, từng bước xóa bỏ các rào cản phi thuế quan, mở rộng cơ hội thâm nhập sâu hơn vào thị trường toàn cầu”, Thứ trưởng Nguyễn Sinh Nhật Tân nhấn mạnh.
Song song với xuất khẩu, giải ngân đầu tư công cũng ghi nhận sự chuyển biến rõ nét. Thứ trưởng Bộ Tài chính Trần Quốc Phương cho biết, trong 8 tháng đầu năm, tổng vốn thực hiện đạt gần 410.000 tỉ đồng, cao hơn khoảng 135.000 tỉ đồng so với cùng kỳ 2024, phản ánh tốc độ giải ngân đã được cải thiện đáng kể. Tỷ lệ giải ngân năm ngoái chỉ ở mức 40,4%, trong khi năm nay nhiều địa phương đã có bước tiến mạnh mẽ.
Tuy nhiên, để đạt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch năm, vẫn còn nhiều khó khăn. Một số nguyên nhân chính là vướng mắc trong triển khai mô hình chính quyền hai cấp, khiến việc kiện toàn bộ máy ở một số địa phương chậm, ảnh hưởng tiến độ dự án. Nhiều dự án cấp huyện phải chuyển giao do thay đổi mô hình quản lý, kéo dài thời gian phê duyệt. Hiện còn khoảng 38.500 tỉ đồng vốn ngân sách Trung ương chưa được phân bổ, trong đó 18/42 bộ, ngành và 29/34 địa phương vẫn chưa hoàn tất, khiến nhiều dự án chưa thể khởi động.
Ngoài ra, còn tồn tại nhiều yếu tố khách quan như vướng mắc thể chế, yêu cầu hoàn thiện hướng dẫn thực thi Luật Đầu tư công, khó khăn trong giải phóng mặt bằng, biến động giá nguyên vật liệu và ảnh hưởng thời tiết. Nếu không được tháo gỡ kịp thời, những rào cản này sẽ làm giảm hiệu quả của dòng vốn đầu tư công – một trong những “đầu kéo” quan trọng của tăng trưởng.
Chính phủ đã có chỉ đạo cụ thể để tháo gỡ khó khăn, đẩy nhanh tiến độ giải ngân. Bộ Tài chính yêu cầu các địa phương rà soát lại đội ngũ cán bộ, tối ưu hóa quy trình thủ tục và tăng cường phối hợp giữa các cấp, ngành. Ông Trần Quốc Phương nhấn mạnh: “Giải ngân vốn đầu tư công không chỉ là chi tiêu ngân sách mà còn là đòn bẩy kích thích đầu tư xã hội, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế”.
Có thể thấy, sự bứt phá của xuất khẩu cùng với tiến độ giải ngân đầu tư công đang hình thành động lực kép cho nền kinh tế trong giai đoạn nước rút cuối năm. Xuất khẩu tăng trưởng mạnh giúp củng cố năng lực sản xuất, mở rộng thị trường và giữ ổn định cán cân thương mại. Trong khi đó, vốn đầu tư công nếu được giải ngân đúng tiến độ sẽ tạo cú hích cho hạ tầng, góp phần lan tỏa tác động tích cực sang khu vực tư nhân và toàn nền kinh tế.
Từ nay đến cuối năm, bối cảnh quốc tế dự báo có nhiều yếu tố thuận lợi, khi nhu cầu tiêu dùng thế giới phục hồi và các hiệp định thương mại tự do tiếp tục phát huy hiệu quả. Tuy nhiên, để tận dụng cơ hội, cần sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ, ngành, địa phương trong việc tháo gỡ vướng mắc, hỗ trợ doanh nghiệp, đẩy mạnh cải cách thủ tục và nâng cao năng lực thực thi. Xuất khẩu và đầu tư công chính là hai “đầu kéo” then chốt, và việc cả hai cùng khởi sắc không chỉ mang ý nghĩa ngắn hạn mà còn tạo nền tảng vững chắc cho Việt Nam hướng tới mục tiêu phát triển bền vững trong giai đoạn mới.
