Trên thực tế, đã có không ít trường hợp cư dân phải “đơn độc” khi căn hộ bị thấm dột, nứt tường, hỏng thiết bị mà không biết cách yêu cầu bảo hành. Dưới đây là 5 điều người mua nhà nhất định phải biết để bảo vệ quyền lợi của mình trong giai đoạn bảo hành căn hộ.
Trước hết, cần hiểu rằng bảo hành căn hộ là nghĩa vụ bắt buộc của chủ đầu tư, được quy định rõ tại Điều 85 Luật Nhà ở 2014. Chủ đầu tư có trách nhiệm sửa chữa, khắc phục hư hỏng thuộc phần sở hữu riêng của căn hộ (như tường, trần, hệ thống điện nước trong nhà) và phần sở hữu chung của tòa nhà (như hành lang, thang máy, mái nhà, tầng hầm). Thời hạn bảo hành tối thiểu là 60 tháng (5 năm) kể từ khi bàn giao đối với phần kết cấu chịu lực như cột, dầm, sàn, tường, mái; còn các hạng mục hoàn thiện, thiết bị kỹ thuật đi kèm có thời hạn bảo hành từ 12 đến 24 tháng tùy theo loại vật liệu và cam kết của chủ đầu tư.
Thứ hai, người mua cần nắm rõ phạm vi bảo hành để phân biệt đâu là trách nhiệm của chủ đầu tư, đâu là do người sử dụng gây ra. Các lỗi được bảo hành bao gồm nứt tường, thấm trần, bong gạch, rò rỉ nước, chập điện, lỗi kỹ thuật thi công, hoặc các thiết bị do chủ đầu tư lắp đặt bị hỏng trong thời gian cam kết. Ngược lại, nếu căn hộ bị hư hại do tác động của người sử dụng như khoan tường, thay ống nước, cải tạo sai kỹ thuật, hoặc thiên tai bất khả kháng (lũ, bão, động đất) thì chủ đầu tư có quyền từ chối bảo hành.
Điều thứ ba là thủ tục yêu cầu bảo hành phải được thực hiện đúng quy trình. Khi phát hiện lỗi, cư dân cần lập phiếu báo hoặc gửi email, văn bản chính thức đến ban quản lý tòa nhà hoặc bộ phận bảo hành của chủ đầu tư. Theo quy định, trong vòng 7 ngày làm việc, chủ đầu tư phải phản hồi và lên kế hoạch khắc phục. Với sự cố nghiêm trọng ảnh hưởng đến an toàn như rò điện, sụt trần, thấm nước nặng, đơn vị quản lý phải xử lý ngay trong vòng 24 giờ. Toàn bộ việc sửa chữa sẽ được ghi nhận bằng biên bản nghiệm thu bảo hành giữa hai bên.
Thứ tư, người dân cần hiểu rõ sự khác biệt giữa bảo hành và bảo trì. Bảo hành là việc chủ đầu tư chịu trách nhiệm khắc phục lỗi thi công trong thời hạn cam kết. Còn bảo trì là hoạt động bảo dưỡng, duy tu định kỳ do ban quản trị tòa nhà thực hiện bằng quỹ bảo trì 2% mà cư dân đã đóng khi nhận nhà. Sau khi hết thời gian bảo hành, nếu có sự cố, việc sửa chữa sẽ do ban quản trị chi trả bằng quỹ này. Vì vậy, người dân nên theo dõi quá trình bàn giao quỹ bảo trì từ chủ đầu tư sang ban quản trị để đảm bảo tòa nhà có đủ kinh phí duy trì hoạt động lâu dài.
Điều thứ năm – và cũng là điều quan trọng nhất – là phải lưu giữ đầy đủ hồ sơ bảo hành. Khi nhận nhà, cư dân cần được bàn giao phiếu bảo hành, danh sách thiết bị kèm thời hạn, hướng dẫn sử dụng và thông tin liên hệ bảo hành. Các hạng mục như máy nước nóng, điều hòa, quạt thông gió, thiết bị điện, cửa nhôm kính… đều có chính sách bảo hành riêng từ nhà sản xuất. Nếu không lưu lại giấy tờ, người dân sẽ rất khó yêu cầu sửa chữa miễn phí hoặc xác định trách nhiệm khi xảy ra sự cố.
Bên cạnh đó, nên ghi nhớ thời điểm bắt đầu tính bảo hành là từ ngày bàn giao thực tế căn hộ, chứ không phải ngày ký hợp đồng mua bán. Nếu nhận bàn giao muộn, người mua có quyền yêu cầu điều chỉnh lại thời hạn bảo hành tương ứng. Với các lỗi tái diễn sau khi đã sửa, thời gian bảo hành sẽ được gia hạn thêm tính từ ngày hoàn thành khắc phục.
Một lưu ý quan trọng khác là người mua nên kiểm tra kỹ các điều khoản bảo hành trong hợp đồng trước khi ký, đặc biệt ở những dự án bàn giao “hoàn thiện cơ bản”. Một số chủ đầu tư chỉ bảo hành phần thô, không chịu trách nhiệm cho vật liệu hoàn thiện do đơn vị khác cung cấp. Trong trường hợp đó, người mua cần yêu cầu ghi rõ phạm vi bảo hành và danh mục thiết bị kèm cam kết từ nhà cung cấp.
Trong quá trình sinh sống, nếu phát hiện lỗi nhưng chủ đầu tư chậm trễ hoặc từ chối bảo hành, cư dân có thể gửi đơn kiến nghị đến Sở Xây dựng hoặc cơ quan quản lý nhà ở địa phương để được bảo vệ quyền lợi. Luật quy định rõ trách nhiệm của chủ đầu tư, do đó người dân hoàn toàn có quyền yêu cầu thực hiện đúng cam kết.
Có thể thấy, bảo hành căn hộ không chỉ là chính sách hỗ trợ kỹ thuật mà còn là “lá chắn pháp lý” bảo vệ người mua nhà. Một căn hộ có chế độ bảo hành minh bạch, phản hồi nhanh, sửa chữa đúng hạn sẽ giúp cư dân an tâm, đồng thời phản ánh uy tín và năng lực quản lý của chủ đầu tư. Nắm vững các quy định về bảo hành chính là cách để người mua giữ vững quyền lợi và tận hưởng cuộc sống an toàn, bền vững trong chính ngôi nhà của mình.
