Việc hiểu đúng về phạm vi, thời hạn và quy trình bảo hành không chỉ giúp cư dân an tâm sinh sống mà còn là cơ sở để bảo vệ quyền lợi khi xảy ra tranh chấp. Bởi trên thực tế, nhiều người sau khi nhận bàn giao nhà mới phát hiện lỗi kỹ thuật, thấm dột, nứt tường, hỏng thiết bị nhưng không biết cách yêu cầu chủ đầu tư khắc phục.
Theo Luật Nhà ở 2014, chủ đầu tư có trách nhiệm thực hiện bảo hành nhà ở kể từ ngày bàn giao cho người mua hoặc đưa vào sử dụng. Thời hạn bảo hành tối thiểu là 60 tháng (5 năm) đối với phần kết cấu chịu lực của căn hộ như cột, dầm, sàn, tường chịu lực; và 24 tháng (2 năm) đối với các hạng mục khác như hệ thống điện, nước, chống thấm, cửa, thiết bị gắn liền với nhà. Đây là quy định bắt buộc nhằm đảm bảo chất lượng công trình và quyền lợi cho người sử dụng.
Điều đầu tiên người mua cần biết là phạm vi bảo hành chỉ áp dụng cho lỗi kỹ thuật, hư hỏng do quá trình thi công hoặc chất lượng vật liệu. Các hư hỏng do người sử dụng tự gây ra hoặc do tác động bên ngoài như thiên tai, ngập nước, va đập mạnh sẽ không được bảo hành. Vì vậy, khi phát hiện sự cố, cư dân cần xác định rõ nguyên nhân trước khi gửi yêu cầu đến ban quản lý hoặc chủ đầu tư để được tiếp nhận đúng quy trình.
Thứ hai, người mua nhà nên kiểm tra kỹ thời hạn bảo hành ghi trong hợp đồng mua bán. Nhiều chủ đầu tư chỉ ghi chung chung mà không nêu rõ thời gian cụ thể cho từng hạng mục, dẫn đến tranh chấp sau này. Việc ghi rõ thời hạn bảo hành từng phần không chỉ giúp minh bạch trách nhiệm mà còn là căn cứ pháp lý khi xảy ra khiếu nại. Người mua hoàn toàn có quyền yêu cầu chủ đầu tư cung cấp phiếu bảo hành công trình kèm theo hợp đồng để đối chiếu khi cần thiết.
Thứ ba, quy trình yêu cầu bảo hành thường bắt đầu từ việc cư dân lập biên bản ghi nhận sự cố, gửi đơn hoặc thông báo bằng văn bản đến ban quản lý tòa nhà. Trong vòng 24–48 giờ, ban quản lý có trách nhiệm chuyển thông tin đến chủ đầu tư hoặc đơn vị thi công. Theo quy định, trong thời hạn 7 ngày làm việc kể từ khi nhận được thông báo, chủ đầu tư phải cử người kiểm tra, xác định nguyên nhân và tiến hành sửa chữa nếu thuộc phạm vi bảo hành. Trường hợp không khắc phục kịp thời, cư dân có quyền phản ánh lên Sở Xây dựng hoặc UBND cấp quận/huyện để được hỗ trợ giải quyết.
Thứ tư, nguồn kinh phí bảo hành được trích từ quỹ bảo hành công trình do chủ đầu tư lập trước khi bàn giao nhà. Mức trích thường là 2% giá trị phần nhà ở bán hoặc cho thuê mua, và được gửi vào tài khoản riêng tại ngân hàng. Sau thời gian bảo hành, nếu không sử dụng hết, phần kinh phí còn lại sẽ được trả lại cho chủ đầu tư. Cơ chế này giúp đảm bảo chủ đầu tư có trách nhiệm khắc phục lỗi trong thời hạn cam kết, tránh tình trạng bỏ mặc cư dân sau khi bàn giao.
Thứ năm, trong trường hợp chủ đầu tư không thực hiện nghĩa vụ bảo hành, người dân có thể yêu cầu ban quản lý sử dụng quỹ bảo trì chung cư để tạm thời khắc phục hư hỏng, sau đó yêu cầu chủ đầu tư hoàn trả chi phí. Nếu vẫn không được giải quyết, cư dân có thể gửi đơn khiếu nại hoặc khởi kiện dân sự theo quy định pháp luật. Bộ Xây dựng cũng khuyến cáo, người dân nên lưu giữ toàn bộ hồ sơ liên quan – từ hợp đồng, biên bản bàn giao đến các phiếu bảo hành – để làm căn cứ chứng minh khi cần.
Thực tế cho thấy, nhiều khu chung cư mới bàn giao chỉ sau vài tháng đã xuất hiện các lỗi như nứt tường, thấm trần, nước rò rỉ hoặc thiết bị xuống cấp nhanh. Nguyên nhân có thể do chất lượng thi công, sử dụng vật liệu kém hoặc không tuân thủ đúng tiêu chuẩn kỹ thuật. Tuy nhiên, không ít cư dân ngại va chạm nên chấp nhận tự sửa chữa, dẫn đến thiệt thòi về kinh tế và làm giảm tuổi thọ công trình. Hiểu và thực hiện đúng quyền bảo hành là cách hiệu quả nhất để bảo vệ chính tài sản của mình.
Đối với các dự án chung cư cao cấp, nhiều chủ đầu tư còn áp dụng chính sách bảo hành mở rộng, kéo dài từ 3 đến 10 năm hoặc cung cấp dịch vụ bảo trì trọn gói. Đây là xu hướng mới nhằm khẳng định uy tín và chất lượng công trình. Tuy nhiên, người mua vẫn cần đọc kỹ điều khoản trong hợp đồng, tránh nhầm lẫn giữa “bảo hành miễn phí” và “bảo trì có phí” – hai khái niệm khác nhau về nghĩa vụ tài chính và thời hạn thực hiện.
Tóm lại, bảo hành căn hộ không chỉ là quy định bắt buộc mà còn là lá chắn pháp lý bảo vệ người mua nhà. Nắm rõ 5 điều cơ bản – phạm vi, thời hạn, quy trình, kinh phí và quyền khiếu nại – sẽ giúp cư dân chủ động hơn trong việc quản lý, sử dụng và bảo vệ tài sản của mình. Một căn hộ được bảo hành đúng và đầy đủ không chỉ đảm bảo chất lượng sống mà còn góp phần nâng cao giá trị bất động sản lâu dài trên thị trường.
