Các dự án chung cư mới thường chỉ có vài trăm căn hộ, nhưng lượng khách hàng quan tâm có thể gấp 3 – 4 lần. Thế nhưng, thay vì được phân phối công khai, minh bạch, không ít trường hợp người mua phải trải qua “vòng lọc” đầy khắc nghiệt: hoặc có quan hệ thân quen với môi giới, hoặc chấp nhận bỏ thêm hàng chục, thậm chí hàng trăm triệu đồng để “mua suất ưu tiên”. Điều này biến quyền mua vốn dĩ thuộc về người tiêu dùng thành một món hàng bị mua bán, trao đổi ngầm.
Một số chuyên gia bất động sản thừa nhận, tình trạng này không mới. Nó thường bùng phát ở các dự án có vị trí “vàng”, giá bán hấp dẫn hoặc được dự đoán sẽ tăng mạnh trong tương lai. Các “suất đẹp” như căn góc, view sông, view công viên... thường được giữ lại cho khách VIP hoặc nhà đầu tư quen biết. Người mua mới, nếu không chịu chi thêm, hầu như không có cơ hội tiếp cận.
Không chỉ gây bức xúc cho khách hàng, hiện tượng “giành quyền mua” còn tạo ra mặt bằng giá ảo. Nhiều căn hộ, trước khi chính thức đến tay người mua, đã bị thổi giá qua nhiều tầng nấc trung gian. Điều này vừa đẩy rủi ro cho người mua cuối, vừa góp phần làm thị trường thêm méo mó.
Các luật sư nhận định, hành vi “bán chênh quyền mua” hiện chưa có chế tài cụ thể xử lý, nhưng xét về bản chất là thiếu minh bạch và tiềm ẩn dấu hiệu vi phạm luật cạnh tranh. Trong khi đó, người mua – đối tượng đáng ra phải được bảo vệ – lại rơi vào thế yếu, buộc phải “chấp nhận cuộc chơi” nếu muốn có căn hộ.
Trước thực trạng này, nhiều ý kiến kêu gọi cần siết chặt quy trình bán hàng, yêu cầu chủ đầu tư công khai danh sách khách đặt cọc, đồng thời xử lý nghiêm môi giới, sàn giao dịch có hành vi trục lợi. Nếu không, những chiêu trò giành quyền mua sẽ tiếp tục tái diễn, khoét sâu vào niềm tin của người mua và làm suy yếu nỗ lực minh bạch hóa thị trường bất động sản.
Hiện tượng “mua căn hộ phải mua cả suất” không chỉ là câu chuyện bức xúc của riêng một vài khách hàng, mà đã trở thành hồi chuông cảnh báo về những lỗ hổng lớn trong quản lý thị trường nhà ở hiện nay.
