Các chuyên gia nhận định, nếu biết tận dụng thời cơ, Việt Nam có thể trở thành trung tâm logistics hàng đầu khu vực, thu hút các nhà sản xuất quốc tế bằng lợi thế địa chính trị, hạ tầng cảng biển và nguồn nhân lực cạnh tranh.
Theo báo cáo Savills Global Occupier Insight – Industrial Focus 2025, khối lượng hàng hóa toàn cầu đã tăng trưởng ấn tượng trong năm 2024, tăng 7,3% lên 504,7 triệu TEUs, dựa trên phân tích 50 cảng lớn nhất thế giới. Xu hướng này phản ánh sự dịch chuyển mạnh mẽ của chuỗi cung ứng toàn cầu, khi các doanh nghiệp đa dạng hóa cơ sở sản xuất và tìm kiếm những điểm đến logistics mới để ứng phó với căng thẳng địa chính trị và biến động thuế quan. Khu vực châu Á – Thái Bình Dương, với vai trò trung tâm sản xuất toàn cầu, đang ghi nhận nhiều động lực mới, trong đó Việt Nam, Thái Lan và Indonesia nổi lên như những điểm đến chiến lược.
Ông Thomas Rooney, Phó Giám đốc Dịch vụ Bất động sản Công nghiệp, Savills Hà Nội, cho rằng lợi thế bờ biển dài, lao động cạnh tranh và nguồn cung bất động sản công nghiệp ngày càng hiện đại giúp Việt Nam nhanh chóng trở thành cường quốc logistics đang lên. Năm 2024, hệ thống cảng biển Việt Nam đã xử lý hơn 22 triệu TEUs, con số này dự báo tiếp tục tăng khi các dự án cảng nước sâu và hạ tầng phụ trợ hoàn thiện. Cái Mép – Thị Vải hiện là ví dụ điển hình về sự đồng bộ, với hệ sinh thái logistics khép kín gồm công viên logistics, kho ngoại quan và kho lạnh đạt chuẩn quốc tế, tạo lợi thế cạnh tranh lớn trong khu vực.
Đầu năm 2025, Thủ tướng đã phê duyệt dự án Cảng trung chuyển quốc tế Cần Giờ với tổng vốn tối thiểu 50.000 tỷ đồng (1,96 tỷ USD), do Cảng Sài Gòn và Terminal Investment Limited Holding S.A (thuộc MSC) đầu tư. Bên cạnh đó, cảng nước sâu Liên Chiểu (Đà Nẵng) dự kiến hoàn thành trong năm 2025 sẽ mở ra hành lang logistics đa phương thức kết nối Tây Nguyên, Lào và Đông Bắc Thái Lan, giảm tải cho khu vực nội đô và nâng cao năng lực vận tải quốc tế.
Tuy nhiên, tiến độ phát triển chưa đồng đều. Tại nhiều tỉnh thứ cấp, dù quỹ đất công nghiệp dồi dào và chi phí cạnh tranh, chất lượng hạ tầng logistics vẫn còn hạn chế. Các vấn đề nổi bật bao gồm thiếu kho bãi đạt chuẩn quốc tế (Grade-A), năng lực kho lạnh thấp và hạn chế trong kết nối đa phương thức như đường sắt hoặc đường thủy nội địa. Đặc biệt, các tuyến vận tải chặng cuối từ cảng biển đến nhà máy, khu công nghiệp vẫn cần thêm đầu tư, nhất là ở miền Trung và Tây Nguyên.
Một trong những thay đổi có tính chất chuyển đổi sâu rộng trong giai đoạn 2024 – 2025 là việc tái tổ chức hành chính, sáp nhập các tỉnh nội địa với khu vực ven biển. Đây không chỉ là giải pháp tinh gọn bộ máy quản lý, mà còn mở ra cơ hội thực tế cho công nghiệp và logistics. Những trung tâm công nghiệp vốn nằm sâu trong đất liền nay có thể tiếp cận trực tiếp hạ tầng thương mại hàng hải, giúp rút ngắn chuỗi cung ứng, giảm chi phí vận tải và tối ưu quy trình xuất khẩu.
Ông Rooney nhấn mạnh: “Trước đây, một nhà máy phải phụ thuộc vào vận tải đường bộ dài, nay có thể kết nối nhanh chóng hơn tới cảng biển, khu logistics ngoại quan hay cảng xuất khẩu. Điều này chắc chắn sẽ tạo động lực cho sự hình thành các hành lang công nghiệp mới, thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao và phân bổ lại tăng trưởng giữa các vùng”.
Để tận dụng cơ hội, Việt Nam cần đồng bộ hóa hệ sinh thái logistics. Các cảng biển không chỉ hiệu quả trong khai thác mà phải được kết nối chặt chẽ với khu công nghiệp, kho vận, hệ thống đường cao tốc, đường sắt và đường thủy nội địa. Ngoài ra, cần ưu tiên phát triển các dịch vụ logistics giá trị gia tăng, nâng cao năng lực kho lạnh, kho thông minh, hải quan điện tử và thúc đẩy chuyển đổi số toàn diện trong lĩnh vực này.
Cải thiện môi trường đầu tư cũng là yếu tố then chốt. Thủ tục đất đai và cấp phép cần minh bạch, đơn giản, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp triển khai dự án. Song song, phát triển bền vững phải là nguyên tắc xuyên suốt, với việc áp dụng mô hình cảng xanh, sử dụng năng lượng tái tạo và tuân thủ tiêu chuẩn môi trường quốc tế, nhằm đáp ứng yêu cầu ESG ngày càng cao từ nhà đầu tư toàn cầu.
Giới chuyên gia dự báo, khi kết hợp hiệu quả lợi thế bờ biển dài, hệ thống cảng nước sâu, cải cách hành chính và phát triển logistics bền vững, Việt Nam có thể bứt phá để trở thành trung tâm sản xuất – logistics hàng đầu khu vực trong thập kỷ tới. Đây chính là cơ hội vàng để đưa bất động sản công nghiệp Việt Nam lên một nấc thang mới trong chuỗi cung ứng toàn cầu.
