Sacombank vừa tiếp tục đưa 26 căn shophouse tại dự án Eco Green Sài Gòn (TP.HCM) ra đấu giá với giá khởi điểm 1.058 tỷ đồng – giảm hơn 100 tỷ đồng so với hai đợt rao bán vào tháng 7 (1.171 tỷ đồng) và tháng 8 (1.113 tỷ đồng). Dù được đánh giá có vị trí đắc địa, toàn bộ số shophouse này vẫn chưa tìm được chủ mới.
Theo Trung tâm Dịch vụ đấu giá tài sản TP.HCM, các shophouse nằm tại khối đế của các tòa HR1, HR2, HR3, M2, thuộc hợp đồng chuyển nhượng giữa Công ty CP Đầu tư Xây dựng Xuân Mai Sài Gòn và Công ty TNHH TM – SX Tường Việt. Giá khởi điểm từng căn dao động từ 31 – 54 tỷ đồng. Hồ sơ đấu giá cho thấy khối tài sản đã được thanh toán tới 95% (tương đương 1.037 tỷ đồng), chỉ còn 54,6 tỷ đồng chưa chi trả. Phiên đấu giá dự kiến diễn ra ngày 9/10/2025.
Không chỉ Sacombank, nhiều ngân hàng khác cũng rơi vào tình cảnh tương tự. Agribank chi nhánh Ba Đình mới đây thông báo bán đấu giá khoản nợ của Công ty TNHH ACE.LK với giá khởi điểm hơn 122 tỷ đồng – giảm tới 34% so với mức hơn 186 tỷ đồng trong phiên đấu giá lần 1 hồi tháng 6. Khoản nợ này được đảm bảo bằng 4 quyền sử dụng đất, tổng diện tích trên 438 m² tại Hà Nội.
Tương tự, VietinBank chi nhánh Ba Đình đang rao bán hai khoản nợ của Công ty CP Môi trường Lâm Hà và Công ty CP Năng lượng Môi trường Bắc Việt. Tổng giá trị khoản nợ là hơn 137 tỷ đồng, nhưng giá khởi điểm chỉ gần 125 tỷ đồng.
Đáng chú ý, Nam A Bank cũng thông báo lựa chọn tổ chức đấu giá tài sản bảo đảm là toàn bộ 56 quyền sử dụng đất trồng cây lâu năm tại phường Long Phước, TP.Thủ Đức (TP.HCM), với diện tích trên 109.243 m². Trong đó, diện tích các thửa đất phổ biến từ 1.500 – 1.700 m², lớn nhất hơn 18.000 m². Ngân hàng định giá khởi điểm 2.753 tỷ đồng cho toàn bộ khối tài sản này. Các quyền sử dụng đất đứng tên nhiều cá nhân, được dùng làm tài sản bảo đảm cho khoản vay của Công ty CP Đầu tư Estella theo hợp đồng tín dụng ký ngày 26/8/2024.
Nợ xấu “tắc nghẽn” ở khâu xử lý tài sản
Theo Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA), khó khăn lớn nhất hiện nay trong xử lý nợ xấu của các tổ chức tín dụng là vướng mắc pháp lý khi nhận tài sản bảo đảm là bất động sản. Do chưa được đăng ký chuyển quyền sở hữu, ngân hàng không thể phát mại, dẫn đến bế tắc trong việc thu hồi nợ.
.jpeg)
Thực tế, theo Luật Các tổ chức tín dụng, ngân hàng không được phép kinh doanh bất động sản nhưng có quyền nắm giữ tài sản bảo đảm tối đa 5 năm để xử lý. Tuy nhiên, nhiều Văn phòng Đăng ký đất đai, Sở Tài nguyên và Môi trường tại các địa phương vẫn từ chối đăng ký biến động hoặc sang tên, với lý do phải có văn bản chấp thuận từ UBND tỉnh và chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Điều này khiến ngân hàng không thể bán, sang nhượng hoặc công chứng giao dịch.
Các trường hợp nhận tài sản từ cơ quan thi hành án cũng gặp bế tắc tương tự. Những tài sản đã qua nhiều lần đấu giá thất bại hầu như không có thanh khoản, trong khi ngân hàng không thể trực tiếp bán vì không đứng tên sở hữu.
Kiến nghị tháo gỡ pháp lý
Để giải quyết tình trạng trên, VNBA kiến nghị Bộ Tài nguyên và Môi trường sớm ban hành văn bản hướng dẫn, cho phép ngân hàng được đăng ký quyền sở hữu và biến động tài sản bất động sản trong cả hai trường hợp: thỏa thuận đối trừ nợ với khách hàng và nhận tài sản từ cơ quan thi hành án. Sau khi được sang tên, ngân hàng sẽ có toàn quyền phát mại, sang nhượng trong thời hạn 5 năm, nếu vi phạm sẽ bị xử lý theo quy định.
Ngoài ra, VNBA cũng đề nghị Ngân hàng Nhà nước ban hành hướng dẫn cụ thể về việc ghi nhận tài sản gán nợ, tài sản thay thế nghĩa vụ để các ngân hàng hạch toán phù hợp. Điều này nhằm đảm bảo quyền lợi của tổ chức tín dụng, đồng thời tăng khả năng xử lý nợ xấu trong bối cảnh thị trường bất động sản đang chững lại.
