Bộ Xây dựng vừa yêu cầu UBND TP Hà Nội tiến hành thanh tra, kiểm tra toàn diện việc xác định giá bán nhà ở xã hội, nhằm đảm bảo mỗi căn hộ thực sự phản ánh đúng giá trị thực và phục vụ đúng đối tượng được hưởng chính sách. Động thái này được đưa ra trong bối cảnh thị trường nhà ở xã hội tại Thủ đô xuất hiện dấu hiệu bất thường, khi một số dự án có giá bán tiệm cận với nhà ở thương mại, đi ngược lại chủ trương hỗ trợ người thu nhập thấp.
Ngày 8/10, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh dẫn đầu đoàn công tác đến khảo sát một loạt dự án nhà ở xã hội tại Hà Nội, bao gồm khu NO1 Hạ Đình, tòa CT3 Khu đô thị Kim Chung, dự án Thanh Lâm – Đại Thịnh 2 (Mê Linh) và khu nhà ở xã hội Thượng Thanh – Việt Hưng (Long Biên). Theo báo cáo của Sở Xây dựng Hà Nội, đến nay thành phố đã hoàn thành một dự án với 1.340 căn hộ và có thêm 5 dự án khác đủ điều kiện bàn giao ra thị trường, cung cấp thêm 4.635 căn hộ. Trong giai đoạn 2021–2025, Hà Nội đang triển khai tổng cộng 16 dự án nhà ở xã hội với 17.309 căn hộ, cùng 6 dự án đang xây dựng có quy mô 4.463 căn. Ngoài ra, thành phố cũng vừa giao thêm hai dự án mới với hơn 2.100 căn và đang thẩm định 29 dự án khác có tổng diện tích gần 70 ha, dự kiến bổ sung hơn 28.000 căn hộ trong thời gian tới.
Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh ghi nhận Hà Nội đã có nhiều nỗ lực trong việc phát triển quỹ nhà ở xã hội, song cũng thẳng thắn chỉ ra rằng công tác tổ chức thực hiện vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong khâu xác định giá bán. Ông nhấn mạnh rằng nhà ở xã hội phải thực sự mang giá trị thực, không thể để hiện tượng lợi dụng chính sách để đẩy giá, biến nhà ở dành cho người thu nhập thấp thành hàng hóa sinh lợi cao. Giá nhà ở xã hội cao bất thường đang khiến nhiều người dân mất cơ hội sở hữu, đồng thời làm sai lệch ý nghĩa của chương trình hỗ trợ an sinh mà Chính phủ đề ra.
Thực tế, tại một số dự án trên địa bàn Hà Nội, giá nhà ở xã hội đã bị đẩy lên mức tiệm cận với giá nhà thương mại, thậm chí cao hơn so với các khu vực có điều kiện tương tự. Nguyên nhân được xác định gồm năng lực của một số chủ đầu tư còn yếu, thời gian triển khai kéo dài khiến chi phí tăng, hoặc có trường hợp cố tình nâng giá để tạo mặt bằng chung bất hợp lý. Trước tình hình đó, Bộ Xây dựng yêu cầu Hà Nội thành lập tổ công tác chuyên trách để rà soát toàn bộ việc xác định giá bán, thanh tra từng dự án, phối hợp chặt chẽ giữa Bộ, Sở Xây dựng và UBND thành phố nhằm xử lý nghiêm các sai phạm nếu có.
Bộ cũng đề nghị Hà Nội đơn giản hóa thủ tục hành chính trong lĩnh vực nhà ở xã hội, đưa các quy trình phê duyệt và kiểm định vào diện giải quyết ưu tiên, qua đó đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án đã được quy hoạch. Bộ Xây dựng cảnh báo rằng nếu không kịp thời kiểm soát, tình trạng nâng giá nhà ở xã hội có thể tạo hiệu ứng dây chuyền, khiến thị trường mất cân bằng, các dự án khác cũng lấy đó làm cơ sở tăng giá theo, dẫn tới hệ lụy lớn về an sinh xã hội và khả năng tiếp cận nhà ở của người dân.
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, yêu cầu thanh tra lần này không chỉ nhằm siết chặt quản lý mà còn mang ý nghĩa quan trọng trong việc khôi phục niềm tin của người dân với chính sách nhà ở xã hội. Khi giá bán được xác định đúng, minh bạch và phù hợp với thu nhập thực tế, người lao động có thể yên tâm mua nhà, trong khi các chủ đầu tư uy tín cũng được khuyến khích tham gia phát triển phân khúc này một cách bền vững. Hà Nội đang đứng trước thách thức lớn: vừa phải đảm bảo mục tiêu phát triển hàng chục nghìn căn nhà ở xã hội vào năm 2025, vừa phải giữ vững bản chất nhân văn của chính sách – đó là giúp người dân có chỗ ở ổn định, không bị biến nhà ở xã hội thành hàng hóa đầu cơ.
