Một lao động tự do, hiện đang làm bán thời gian nhiều công việc khác nhau với thu nhập hằng tháng không ổn định, tổng cộng chưa đến 150 triệu đồng/năm, đang có nhu cầu mua nhà ở xã hội. Khi liên hệ UBND phường để làm thủ tục, người này được thông báo rằng hiện chưa có văn bản hướng dẫn cụ thể về việc xác nhận thu nhập đối với trường hợp lao động tự do như trên.
Theo tìm hiểu của công dân này, UBND phường về nguyên tắc chỉ cần chứng thực lời khai là đủ. Tuy nhiên, câu hỏi đặt ra là: Hai mẫu giấy xác định thu nhập và xác nhận đối tượng, nếu được UBND chứng thực lời khai, có đáp ứng điều kiện để Sở Xây dựng xét duyệt hay không? Và người dân cần thực hiện ra sao để đúng quy định pháp luật?
Trả lời vấn đề này, Bộ Xây dựng khẳng định pháp luật về nhà ở đã có quy định và hướng dẫn cụ thể đối với việc xác nhận đối tượng cũng như điều kiện về thu nhập cho nhóm người thu nhập thấp tại khu vực đô thị, bao gồm cả trường hợp không có hợp đồng lao động.
Căn cứ khoản 2 Điều 30 Nghị định số 100/2024/NĐ-CP, nếu là người độc thân, thu nhập thực nhận hằng tháng không được vượt quá 15 triệu đồng; nếu đã kết hôn, tổng thu nhập thực nhận hằng tháng của cả hai vợ chồng không được vượt quá 30 triệu đồng. Mức thu nhập này được tính bình quân trong 12 tháng liền kề trước thời điểm nộp hồ sơ đăng ký mua, thuê hoặc thuê mua nhà ở xã hội.
Quy định cũng nêu rõ: Trong thời hạn tối đa 7 ngày kể từ ngày nhận được đơn đề nghị xác nhận, UBND cấp xã phải thực hiện việc xác nhận điều kiện thu nhập cho đối tượng có nhu cầu, tính trong thời gian 1 năm liền kề trước thời điểm nộp hồ sơ hợp lệ cho chủ đầu tư.
Ngoài ra, Thông tư số 05/2024/TT-BXD của Bộ trưởng Bộ Xây dựng, hướng dẫn chi tiết một số điều của Luật Nhà ở, cũng quy định rõ hồ sơ phải bao gồm: Giấy xác nhận về đối tượng do UBND cấp xã nơi đăng ký thường trú hoặc tạm trú xác nhận, theo Mẫu số 01, Phụ lục I; Giấy xác nhận thu nhập do UBND cấp xã xác nhận vào Giấy kê khai điều kiện thu nhập, theo Mẫu số 05, Phụ lục I.
Trong trường hợp người mua nhà đã kết hôn, cả vợ hoặc chồng đều phải kê khai và nộp mẫu giấy tờ chứng minh điều kiện về thu nhập theo Mẫu số 04 hoặc Mẫu số 05. Đây là yêu cầu bắt buộc nhằm xác định đúng đối tượng thuộc diện được hỗ trợ nhà ở xã hội.
Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh, người kê khai phải cam kết toàn bộ thông tin là đúng sự thật và chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung kê khai. Nếu phát hiện thông tin không trung thực, hồ sơ sẽ bị hủy bỏ và có thể bị xử lý theo quy định pháp luật hiện hành.
Như vậy, trong trường hợp lao động tự do có thu nhập dưới ngưỡng quy định, hồ sơ mua nhà ở xã hội vẫn được xét duyệt nếu UBND cấp xã xác nhận theo mẫu quy định. Điều quan trọng là người dân cần chuẩn bị đầy đủ các biểu mẫu, kê khai trung thực và nộp đúng nơi, đúng thời hạn để đảm bảo quyền lợi hợp pháp của mình.
