Thị trường bất động sản đang phát triển nóng những năm gần đây cũng đồng thời kéo theo sự xuất hiện của hàng loạt “dự án ma” – những dự án không tồn tại thật nhưng vẫn được quảng cáo, rao bán rầm rộ. Điểm chung của các dự án này là không có quy hoạch, không được cơ quan chức năng phê duyệt, không có giấy phép xây dựng, nhưng lại được “thổi phồng” bằng những lời hứa hẹn về vị trí đắc địa, lợi nhuận cao, pháp lý sắp hoàn tất.
Thực chất, đây chỉ là những bản vẽ trên giấy, đánh vào tâm lý ham rẻ và kỳ vọng lợi nhuận nhanh của người mua, để rồi nhiều người bỏ tiền tỷ mà không nhận được đất, cũng không thể sở hữu hợp pháp.
Dự án ma thường có 5 dấu hiệu dễ nhận diện. Thứ nhất là pháp lý mập mờ, chủ đầu tư chỉ cung cấp giấy tờ photo hoặc hẹn bổ sung sau khi khách hàng đặt cọc. Thứ hai là giá bán rẻ bất thường, kèm cam kết lợi nhuận “khủng” lên tới 30–50%/năm hoặc cam kết mua lại giá cao sau thời gian ngắn. Thứ ba là chủ đầu tư thường “vô danh”, không có uy tín hay dự án nào trước đó, thậm chí trụ sở công ty không tồn tại. Thứ tư là hạ tầng chỉ sơ sài hoặc hoàn toàn chưa có, đôi khi chỉ là bãi đất trống nhưng được giới thiệu hoành tráng thành khu đô thị. Cuối cùng, hợp đồng giao dịch thường là hợp đồng góp vốn, đặt cọc hoặc giữ chỗ thay vì hợp đồng mua bán quyền sử dụng đất, việc thanh toán tiền lại qua tài khoản cá nhân, không minh bạch.
Các chuyên gia cảnh báo, những thủ đoạn này rất tinh vi vì đánh vào tâm lý đám đông và sự thiếu hiểu biết pháp lý của nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ. Để tránh “sập bẫy”, người mua cần trực tiếp kiểm tra pháp lý tại cơ quan chức năng địa phương, đối chiếu quy hoạch 1/500, yêu cầu giấy phép xây dựng và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gốc. Đồng thời, phải khảo sát thực địa, không nên tin vào quảng cáo, hình ảnh 3D hay lời môi giới. Một nguyên tắc quan trọng khác là chỉ ký hợp đồng mua bán theo đúng quy định và thanh toán qua ngân hàng với tài khoản chính thức của chủ đầu tư.
Dự án ma không chỉ khiến nhiều người mất trắng tiền bạc mà còn làm méo mó thị trường bất động sản, tạo ra tâm lý e dè cho cả những dự án hợp pháp. Vì vậy, việc tỉnh táo, kiểm chứng kỹ thông tin và tham khảo ý kiến chuyên gia, luật sư trước khi xuống tiền là cách duy nhất để nhà đầu tư tự bảo vệ mình trước chiêu trò “bất động sản ảo” đầy rủi ro này.
