Mới đây, Sở Tài chính TP.HCM cho biết đã tiếp nhận văn bản từ Công ty TNHH Lotte Properties HCMC về việc chấm dứt hợp đồng thực hiện dự án Khu phức hợp thông minh Thủ Thiêm Eco Smart City tại khu chức năng 2A, Khu đô thị mới Thủ Thiêm. Dự án có tổng vốn đầu tư 20.100 tỉ đồng, được xem là một trong những dự án trọng điểm của Tập đoàn Lotte (Hàn Quốc) tại Việt Nam, nằm ở vị trí đắc địa bậc nhất Thủ Thiêm.
Tuy nhiên, sau 8 năm kể từ ngày ký hợp đồng đầu tư và 3 năm kể từ lễ khởi công, dự án vẫn chưa hình thành rõ nét. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ quá trình thanh tra, vướng mắc pháp lý kéo dài, dẫn đến đình trệ. Hệ quả là tiền sử dụng đất, tiền thuê đất và tổng chi phí đầu tư đội lên đáng kể.
Theo thông tin từ Sở Tài nguyên và Môi trường TP.HCM ngày 8.7.2025, giá đất được phê duyệt cho dự án là 16.190 tỉ đồng. Trong quá trình triển khai, Lotte Properties HCMC liên tục kiến nghị UBND TP.HCM về việc nâng tổng mức đầu tư lên 57.000 tỉ đồng, điều chỉnh thành phần và tỉ lệ góp vốn giữa các công ty con trong liên danh, gia hạn tiến độ và tháo gỡ các thủ tục pháp lý.
Tuy nhiên, khi các kiến nghị chưa được giải quyết, doanh nghiệp lại nhận thông báo phải nộp tiền sử dụng đất và tiền thuê đất từ Cục Thuế TP.HCM. Điều này phát sinh nghĩa vụ tài chính lớn trong khi nhiều thủ tục chưa được tháo gỡ, khiến khả năng tiếp tục triển khai dự án trở nên bất khả thi.
Không chỉ Lotte, nhiều doanh nghiệp bất động sản khác tại TP.HCM cũng lâm vào cảnh tương tự. Không ít dự án đã xây dựng gần hoàn thiện nhưng vẫn “đóng băng” vì chưa thể hoàn tất nghĩa vụ tài chính liên quan đến tiền sử dụng đất, dẫn tới không thể mở bán.
Việc phê duyệt giá đất kéo dài, có khi mất vài năm, thậm chí hàng chục năm, khiến chi phí phát sinh ngày càng lớn. Trong thời gian chờ đợi, doanh nghiệp vẫn phải gánh lãi vay, chi phí cơ hội và rủi ro thua lỗ. Với những dự án từng được tạm tính tiền sử dụng đất, các khoản nộp bổ sung càng trở thành gánh nặng, ảnh hưởng đến hiệu quả đầu tư.
Trước tình trạng này, UBND TP.HCM đã có văn bản gửi Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà và Bộ Tài nguyên và Môi trường, kiến nghị áp dụng hệ số K để định giá đất, nhằm gỡ vướng cho gần 100 dự án bất động sản. Cụ thể, Điều 63 Nghị định 102 cho phép xác định giá đất theo hệ số điều chỉnh (hệ số K) đối với đất được Nhà nước giao, cho thuê trước Luật Đất đai 2013. Tuy nhiên, do thời gian quá lâu, việc thu thập dữ liệu cũ gần như không thể thực hiện, dẫn tới bế tắc.
UBND TP.HCM nhận định sự ách tắc trong công tác xác định giá đất đã trở thành điểm nghẽn lớn không chỉ cho thị trường bất động sản mà còn cho cả tiến trình phát triển kinh tế - xã hội. Hiện trên địa bàn có hàng trăm dự án đang phải “đóng băng” hoặc tạm dừng thủ tục pháp lý, kéo theo nhiều hệ lụy.
Các chuyên gia cảnh báo, bất cập trong việc tính tiền sử dụng đất gây lãng phí nguồn lực đất đai, làm tăng chi phí và rủi ro cho doanh nghiệp, đồng thời ảnh hưởng trực tiếp đến người mua nhà. Khi chi phí đất chiếm tỷ trọng lớn trong giá thành, chủ đầu tư buộc phải tăng giá bán. Điều này khiến khả năng tiếp cận nhà ở của đại đa số người dân ngày càng khó khăn, đồng thời tạo sức ép lớn lên toàn bộ thị trường.
