Theo quy định tại Điều 98 Luật Đất đai 2013 và Thông tư 23/2014/TT-BTNMT, khi quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu nhà thuộc về nhiều người, sổ đỏ sẽ ghi đầy đủ tên của tất cả đồng chủ sở hữu. Việc ghi tên không phân biệt ai là người đại diện chính, trừ khi có văn bản ủy quyền hợp pháp. Trên Giấy chứng nhận, dòng ghi tên sẽ thể hiện lần lượt: “Ông/Bà… cùng sử dụng đất” hoặc “Ông/Bà… là đồng chủ sở hữu tài sản gắn liền với đất”.
Trường hợp có nhiều người cùng mua chung một thửa đất, tất cả các bên cần thống nhất tỷ lệ sở hữu trước khi làm thủ tục đăng ký. Cơ quan đăng ký đất đai sẽ căn cứ vào hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho hoặc văn bản thỏa thuận để xác định phần quyền của từng người. Nếu không có thỏa thuận cụ thể, quyền sử dụng đất được mặc định chia đều theo số người cùng đứng tên.
Đối với đất ở có nhà, việc ghi tên nhiều người không chỉ áp dụng cho quyền sử dụng đất mà còn cho quyền sở hữu nhà ở. Trong trường hợp căn nhà được hình thành sau khi cấp sổ đỏ, chủ sở hữu cần thực hiện thủ tục đăng ký bổ sung. Khi đó, giấy chứng nhận sẽ ghi rõ phần quyền của từng người theo thỏa thuận, bảo đảm minh bạch khi chuyển nhượng, thế chấp hoặc thừa kế sau này.
Nếu các đồng chủ sở hữu là vợ chồng, sổ đỏ sẽ ghi tên cả hai người, thể hiện đây là tài sản chung hợp pháp. Khi một trong hai người qua đời, phần quyền của người còn lại được xác định theo quy định thừa kế, tránh tình trạng “sổ chỉ mang tên chồng hoặc vợ” dẫn đến tranh chấp sau này. Với trường hợp tài sản hình thành trước hôn nhân, người sở hữu có thể đề nghị ghi tên riêng, hoặc bổ sung tên vợ/chồng nếu chứng minh đây là tài sản chung.
Một số trường hợp đặc biệt như đất do nhiều hộ gia đình, anh em hoặc nhóm bạn mua chung cũng có thể cùng đứng tên, miễn là có văn bản thỏa thuận rõ ràng về quyền và nghĩa vụ của từng người. Khi làm thủ tục, cơ quan đăng ký sẽ ghi tên lần lượt theo danh sách các bên trong hợp đồng, không giới hạn số lượng người. Tuy nhiên, nếu có quá nhiều người đồng sở hữu, nên chỉ định một người đại diện hợp pháp để thuận tiện giao dịch, tránh rườm rà khi ký hồ sơ hoặc nộp thuế.
Khi chuyển nhượng hoặc thế chấp quyền sử dụng đất đồng sở hữu, tất cả những người có tên trong sổ đều phải ký tên và đồng ý bằng văn bản. Nếu chỉ một người tự ý bán hoặc thế chấp mà không có sự đồng thuận của các bên còn lại, giao dịch đó sẽ bị coi là vô hiệu. Do đó, việc ghi tên nhiều người trong sổ đỏ không chỉ là quyền lợi mà còn gắn liền với trách nhiệm pháp lý tập thể.
Trong thực tế, nhiều trường hợp người dân chỉ để một người đứng tên để “tiện làm thủ tục”, dù thực tế có nhiều người góp tiền mua. Đến khi xảy ra tranh chấp, việc chứng minh quyền lợi rất khó, bởi sổ đỏ là bằng chứng pháp lý cao nhất về quyền sử dụng đất. Vì vậy, khi góp vốn hoặc cùng mua đất, người dân cần làm rõ tỷ lệ sở hữu và yêu cầu cơ quan chức năng ghi tên đầy đủ trên Giấy chứng nhận.
Thủ tục để ghi tên nhiều người trong sổ đỏ hiện nay khá đơn giản. Người dân cần chuẩn bị hồ sơ gồm: đơn đăng ký biến động đất đai, hợp đồng mua bán hoặc thỏa thuận góp vốn, bản sao giấy tờ tùy thân của các bên và giấy chứng nhận quyền sử dụng đất gốc (nếu đã có). Sau khi tiếp nhận, Văn phòng đăng ký đất đai sẽ kiểm tra tính pháp lý và cấp sổ mới trong thời hạn 10–15 ngày làm việc.
Trường hợp người dân muốn bổ sung thêm tên sau khi sổ đã được cấp, ví dụ vợ chồng muốn ghi tên cả hai, cần lập hồ sơ đề nghị chỉnh lý biến động. Cơ quan có thẩm quyền sẽ cập nhật bổ sung tên mới vào trang 3 hoặc cấp lại sổ mới nếu cần thiết. Khi đó, cả hai người sẽ trở thành đồng chủ sở hữu hợp pháp, có quyền và nghĩa vụ ngang nhau.
Theo các chuyên gia pháp lý, việc ghi tên nhiều người trong sổ đỏ không chỉ giúp minh bạch quyền sở hữu mà còn tránh được rủi ro tranh chấp, đặc biệt trong bối cảnh giá trị bất động sản ngày càng lớn. Mỗi người cần hiểu rõ phần quyền của mình, lập thỏa thuận cụ thể và tuân thủ quy trình đăng ký chính thức. Một khi đã có tên trong sổ đỏ, quyền lợi của họ sẽ được pháp luật bảo vệ chặt chẽ, không thể bị tước đoạt trái phép.
Việc ghi tên nhiều người trong sổ đỏ tưởng chừng đơn giản nhưng lại là bước quan trọng bảo đảm sự công bằng và minh bạch trong sở hữu tài sản. Nắm vững quy định, làm đúng thủ tục và ghi nhận rõ phần quyền ngay từ đầu là cách tốt nhất để tránh rắc rối pháp lý, giữ trọn quyền lợi cho tất cả các bên liên quan.
