Từ ngày 1/9/2025, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cùng Bộ Công an đã phối hợp với các địa phương trên cả nước khởi động chiến dịch tổng rà soát và làm sạch cơ sở dữ liệu đất đai. Đây là đợt tổng kiểm tra quy mô lớn, dự kiến diễn ra trong 90 ngày, đến 30/11/2025, với mục tiêu cập nhật, hoàn thiện thông tin cho 49,7 triệu thửa đất tại 2.342 xã, phường, thị trấn trên toàn quốc.
Công việc bao gồm phân loại thửa đất, bổ sung thông tin chủ sử dụng, cập nhật số căn cước công dân, số hóa giấy tờ liên quan, đồng thời đối soát dữ liệu với cơ sở dân cư qua ứng dụng VNeID để người dân xác nhận thông tin nhanh chóng và minh bạch.
Song song với đó, Bộ Xây dựng ban hành Quyết định 1253, đặt mục tiêu nâng cấp toàn diện hệ thống thông tin về nhà ở và thị trường bất động sản. Công tác này tập trung vào rà soát, đánh giá hiện trạng dữ liệu, khả năng chia sẻ, mức độ sẵn sàng kết nối và đồng bộ với các hệ thống liên quan. Hệ thống mới được yêu cầu phải đảm bảo nguyên tắc “đúng – đủ – sạch – sống”, dữ liệu phải cập nhật thường xuyên, bảo mật và phục vụ khai thác hiệu quả cho cả cơ quan quản lý lẫn người dân, doanh nghiệp.
Theo kế hoạch, quá trình làm sạch dữ liệu đất đai trong 90 ngày không chỉ nhằm chỉnh lý những hồ sơ thiếu thông tin, loại bỏ dữ liệu trùng lặp, sai sót hay chồng chéo, mà còn hướng tới chuẩn hóa cơ sở dữ liệu quốc gia. Các địa phương sẽ số hóa giấy chứng nhận quyền sử dụng đất, quyền sở hữu nhà ở, quyền sử dụng tài sản gắn liền với đất nếu hồ sơ hợp lệ, đồng thời kết nối trực tiếp với dữ liệu dân cư để đảm bảo tính xác thực. Đây là bước đi quan trọng để quản lý đất đai công bằng, minh bạch và tránh thất thoát.
Đối với lĩnh vực nhà ở và thị trường bất động sản, năm 2025 được xác định là giai đoạn rà soát pháp lý, đặc biệt liên quan đến Nghị định 94/2024/NĐ-CP, xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất và phân loại mức độ sẵn sàng chia sẻ dữ liệu của từng bộ ngành, địa phương. Việc đào tạo cán bộ, tập huấn nghiệp vụ, chuẩn hóa dữ liệu sẽ được triển khai từ đầu tháng 11 và hoàn tất vào giữa tháng 11, hướng tới mục tiêu đến 30/11/2025, toàn bộ dữ liệu về nhà ở và bất động sản sẽ được đồng bộ với cơ sở dữ liệu quốc gia.
Năm 2026, kế hoạch chuyển sang giai đoạn hai: nâng cao chất lượng phục vụ, bổ sung thêm các chỉ tiêu, hoàn thiện tính năng số hóa và khả năng khai thác. Giai đoạn này kéo dài từ 30/6 đến 30/11/2026, với mục tiêu cuối cùng là tạo dựng hệ thống minh bạch, công khai, dễ tiếp cận cho người dân, doanh nghiệp, nhà đầu tư và cả cơ quan quản lý.
Theo ông Lê Hoàng Châu – Chủ tịch Hiệp hội Bất động sản TP.HCM, để cơ sở dữ liệu thực sự “đúng – đủ – sạch – sống”, ngoài nỗ lực từ phía cơ quan quản lý, rất cần sự hợp tác từ người dân và doanh nghiệp trong việc kê khai giao dịch bất động sản trung thực. Tình trạng khai giá giao dịch thấp để né thuế hay cố tình cập nhật sai giá trị thực đã khiến thị trường méo mó, thất thu ngân sách. Khi dữ liệu được minh bạch, cơ quan thuế sẽ tính thuế sát với thực tế, góp phần hạn chế tình trạng trốn thuế, đồng thời giúp định giá bất động sản công bằng hơn.
Các chuyên gia quốc tế cũng đánh giá cao bước chuyển này. Ông Matthew Powell – Giám đốc Savills Hà Nội – nhận định chuyển đổi số trong bất động sản không chỉ dừng lại ở lưu trữ hồ sơ điện tử, mà còn là giải pháp hợp lý hóa quy trình, tăng hiệu quả và giảm thiểu rủi ro cho nhà đầu tư. Hiện nay, việc thiếu liên thông dữ liệu giữa cơ quan đăng ký đất đai, hệ thống quy hoạch, dữ liệu dân cư và hệ thống cấp giấy chứng nhận vẫn là rào cản lớn. Khi cơ sở dữ liệu được số hóa đồng bộ và quản lý tập trung, các giao dịch trực tuyến sẽ thuận lợi, minh bạch và an toàn hơn.
Thực tế, quá trình số hóa hàng chục triệu thửa đất không đơn giản, đòi hỏi nguồn lực lớn về công nghệ, tài chính và nhân sự. Nhiều địa phương còn lưu trữ hồ sơ giấy cũ, rời rạc, chưa cập nhật kịp thời; có nơi chủ sử dụng đất thay đổi nhưng chưa điều chỉnh thông tin trong cơ sở dữ liệu dân cư, gây khó khăn khi đối soát. Do đó, đào tạo cán bộ địa chính, đầu tư hạ tầng công nghệ, và hoàn thiện bản đồ địa chính số là nhiệm vụ cấp thiết để đảm bảo chất lượng và tiến độ.
Dù còn nhiều thách thức, chiến dịch làm sạch dữ liệu đất đai và bất động sản được xem là bước đi chiến lược nhằm tái thiết lập niềm tin thị trường. Một khi thông tin minh bạch, nhà nước sẽ có công cụ hữu hiệu để hoạch định chính sách giá đất, thuế, quy hoạch sử dụng đất; người dân và doanh nghiệp cũng có căn cứ rõ ràng để đầu tư, mua bán, hạn chế đầu cơ và tình trạng thổi giá. Lộ trình hoàn thiện cơ sở dữ liệu đồng bộ vào giữa năm 2026 đang được kỳ vọng sẽ mở ra một giai đoạn phát triển minh bạch, bền vững hơn cho thị trường bất động sản Việt Nam.
