Động thái này diễn ra trong bối cảnh giá nhà ở và bất động sản tại nhiều địa phương liên tục tăng cao, vượt xa khả năng tài chính của người dân, tạo áp lực lớn lên thị trường cũng như mục tiêu an sinh nhà ở.
Theo nội dung công điện, Thủ tướng nhấn mạnh việc giá bất động sản tăng nhanh trong khi nguồn cung thiếu hụt, đặc biệt ở phân khúc nhà ở thương mại giá phù hợp và nhà ở xã hội, đã làm mất cân đối thị trường. Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành và địa phương phải chấn chỉnh hiện tượng thao túng, “thổi giá”, đầu cơ đất đai, đồng thời thúc đẩy các dự án đầu tư, tháo gỡ vướng mắc pháp lý, tăng cung nhà ở thực nhằm đảm bảo quyền có chỗ ở hợp pháp của người dân. Dự kiến, ngày 11/10 tới, Thủ tướng sẽ chủ trì phiên họp thứ 2 của Ban Chỉ đạo Trung ương về chính sách nhà ở và thị trường bất động sản để rà soát tiến độ triển khai các nhiệm vụ trọng tâm.
Trong công điện, người đứng đầu Chính phủ yêu cầu Bộ trưởng, Thủ trưởng các cơ quan ngang bộ, Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố khẩn trương nghiên cứu, điều chỉnh quy định về tiền sử dụng đất theo hướng hợp lý, tránh biến chi phí đất thành nguyên nhân làm tăng giá nhà vượt quá thu nhập của người dân. Các bộ, ngành phải đồng thời đẩy mạnh phát triển nhà ở có giá phù hợp với thu nhập trung bình, nâng cao chất lượng đời sống vật chất và tinh thầncho người dân đô thị, phấn đấu hoàn thành vượt chỉ tiêu 100.000 căn nhà ở xã hội trong năm 2025.
Thủ tướng cũng giao Bộ Xây dựng chủ trì nghiên cứu, đề xuất cơ chế kiểm soát giá bất động sản vừa tuân theo quy luật thị trường, vừa đảm bảo vai trò quản lý của Nhà nước, đồng thời xây dựng chính sách thuê và thuê mua nhà cho người thu nhập thấp. Bộ Xây dựng phải khẩn trương hoàn thiện Đề án thí điểm mô hình Trung tâm giao dịch bất động sản và quyền sử dụng đất do Nhà nước quản lý, trình Thủ tướng xem xét trong tháng 10. Cùng với đó, Bộ Tài chính cần phối hợp với Bộ Xây dựng và các cơ quan liên quan đẩy mạnh chuyển đổi số, liên thông các thủ tục giao dịch bất động sản, công chứng, thuế và đăng ký đất đai trên môi trường điện tử, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp, đồng thời giúp minh bạch hóa hoạt động giao dịch và chống thất thu ngân sách.
Bên cạnh chính sách thuế, Bộ Nông nghiệp và Môi trường được giao nhiệm vụ hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, giao đất, cho thuê đất và xác định giá đất, trình cơ quan có thẩm quyền ban hành trong tháng 10/2025 để tháo gỡ các vướng mắc trong quá trình thực thi Luật Đất đai 2024. Bộ Quốc phòng và Bộ Công an chủ động phối hợp với địa phương triển khai dự án nhà ở cho lực lượng vũ trang, bảo đảm hoàn thành mục tiêu đến năm 2030 có đủ nhà ở cho cán bộ, chiến sĩ theo chỉ tiêu Thủ tướng giao.
Về chính sách tín dụng, Thủ tướng yêu cầu Thống đốc Ngân hàng Nhà nước điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt, hiệu quả, tập trung hướng tín dụng vào lĩnh vực ưu tiên gồm nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, cải tạo và xây dựng lại chung cư cũ, cũng như nhà ở thương mại có giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân. Ngân hàng Nhà nước cần kiểm soát chặt chẽ việc cấp tín dụng cho các dự án bất động sản cao cấp, có dấu hiệu “thổi giá”, “đẩy giá”, bảo đảm hoạt động cho vay thế chấp bằng bất động sản được định giá khách quan, đúng quy định để duy trì an toàn hệ thống tín dụng.
Thủ tướng đồng thời nhấn mạnh yêu cầu đẩy nhanh giải ngân gói tín dụng 120.000 tỷ đồng cho vay nhà ở xã hội, nhà ở công nhân và nhà ở cho lực lượng vũ trang, đồng thời mở rộng chương trình cho vay ưu đãi dành cho người trẻ dưới 35 tuổi mua nhà ở thương mại lần đầu, với lãi suất và kỳ hạn phù hợp. Mục tiêu là đảm bảo vốn đến đúng đối tượng, giải ngân đúng tiến độ và phát huy hiệu quả thực tế, góp phần giảm áp lực giá nhà và hỗ trợ người dân an cư.
Ngoài ra, các địa phương phải tuân thủ nghiêm quy định về quỹ đất 20% trong các dự án nhà ở thương mại để phát triển nhà ở xã hội, đồng thời bố trí quỹ đất làm nhà lưu trú công nhân trong khu công nghiệp theo đúng pháp luật. Các đô thị lớn và địa bàn trọng điểm như Hà Nội, TP.HCM, Hải Phòng, Đà Nẵng, Huế, Cần Thơ cùng các tỉnh công nghiệp trọng điểm được yêu cầu ưu tiên bố trí quỹ đất cho nhà ở xã hội và nhà ở thương mại giá hợp lý, nhằm tăng nguồn cung và bình ổn thị trường trong dài hạn.
Công điện 190 thể hiện quyết tâm của Chính phủ trong việc xử lý tận gốc các nguyên nhân khiến giá nhà ở leo thang, đồng thời hoàn thiện khung chính sách tài chính – đất đai – tín dụng phục vụ phát triển thị trường bất động sản minh bạch, ổn định và bền vững, hướng tới mục tiêu mọi người dân đều có cơ hội sở hữu chỗ ở phù hợp thu nhập.
