TP. HCM đang chuẩn bị một cú hích lớn trong lĩnh vực hạ tầng giao thông khi sẵn sàng đầu tư gần 100.000 tỉ đồng để triển khai hai tuyến metro trên cao nối với tỉnh Bình Dương. Đây là tin tức đáng chú ý, mở ra kỳ vọng cải thiện mạnh mẽ khả năng kết nối vùng, giảm áp lực giao thông và thúc đẩy phát triển kinh tế - đô thị phía Đông Nam Bộ.
Trong đó, tuyến metro số 1 mở rộng đã đạt một cột mốc quan trọng: Hội đồng thẩm định Nhà nước vừa hoàn tất thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi ngày 22/6 và hồ sơ đã được trình lên Chính phủ.
Theo thiết kế, tuyến này có điểm xuất phát từ ga S1 tại trung tâm phường Bình Dương (TP Mới Bình Dương) và điểm cuối kết nối vào ga Bến xe Suối Tiên – thuộc tuyến metro Bến Thành – Suối Tiên hiện hữu. Toàn tuyến dài hơn 29 km, xây dựng hoàn toàn trên cao với tổng cộng 17 nhà ga, sử dụng chung depot Long Bình để khai thác.
Tổng mức đầu tư dự kiến cho tuyến metro này lên tới 46.725 tỉ đồn*.
Nếu tuyến metro số 1 hiện tại là biểu tượng cho sự tiên phong trong hệ thống giao thông hiện đại, thì việc mở rộng kết nối đến Bình Dương cho thấy chiến lược phát triển hạ tầng không còn dừng lại trong ranh giới hành chính TP. HCM, mà hướng đến việc hình thành liên kết vùng chặt chẽ, đặc biệt giữa các đô thị vệ tinh đang phát triển mạnh mẽ.
Với hàng triệu người dân đang sinh sống, học tập và làm việc tại khu vực giáp ranh TP. HCM – Bình Dương, việc có thể tiếp cận hệ thống metro hiện đại sẽ không chỉ rút ngắn thời gian di chuyển, mà còn mở ra những cơ hội phát triển mới cho nhà ở, thương mại, dịch vụ, logistics…
Cùng với tuyến metro số 1 đang hoàn thiện từng hạng mục cuối, việc mở rộng mạng lưới đường sắt đô thị hướng liên kết vùng là minh chứng cho một tầm nhìn dài hạn trong phát triển hạ tầng – nơi mà kết nối đô thị không còn là khái niệm nội đô, mà là câu chuyện vùng đô thị mở rộng.
Sau tuyến metro số 1 mở rộng, TP.HCM và Bình Dương tiếp tục hé lộ kế hoạch phát triển tuyến metro số 2 – một trong những mắt xích quan trọng trong mạng lưới giao thông liên đô thị. Tuyến này có tổng mức đầu tư khoảng 50.425 tỉ đồng, dài 21,8 km với 13 nhà ga, toàn bộ đều xây dựng trên cao tương tự tuyến số 1.
Tuyến metro số 2 bắt đầu từ trung tâm TP Thủ Dầu Một, tỉnh Bình Dương, và kết thúc tại phường Hiệp Bình (tên cũ: Hiệp Bình Phước), quận Thủ Đức, TP.HCM. Đặc biệt, tuyến này sẽ dùng chung depot tại Hiệp Bình với tuyến metro số 3 của TP.HCM, góp phần tối ưu chi phí và hạ tầng khai thác.
Dự án hiện đã được Hội đồng thẩm định nội bộ của Bình Dương hoàn tất đánh giá cuối tháng 6 vừa qua. Để đẩy nhanh tiến độ, Ban Quản lý Đường sắt đô thị TP.HCM đã kiến nghị UBND TP.HCM giao nhiệm vụ tổ chức công tác chuẩn bị đầu tư cho cả hai tuyến metro liên vùng nói trên. Trước mắt, Ban đề xuất tạm cấp 10 tỉ đồng cho mỗi tuyến để triển khai các bước chuẩn bị đầu tư.
Về nguồn lực, Ban cũng đề nghị Sở Tài chính TP.HCM sớm tham mưu HĐND TP **bố trí vốn đầu tư công trung hạn giai đoạn 2021–2025 và riêng cho năm 2025, đảm bảo tiến độ và tính kết nối đồng bộ của các tuyến metro trong quy hoạch tổng thể.
Theo quy hoạch được Thủ tướng phê duyệt, sau khi mở rộng địa giới hành chính, TP.HCM sở hữu mạng lưới metro khổng lồ dài khoảng 1.012 km. Trong đó:
- TP.HCM cũ có 12 tuyến
- Bình Dương có 12 tuyến
- Bà Rịa – Vũng Tàu có 3 tuyến
Việc đầu tư bài bản các tuyến metro không chỉ là lời giải cho bài toán kẹt xe và ô nhiễm, mà còn là cú huých quan trọng giúp TP.HCM – Bình Dương – Bà Rịa tạo nên tam giác tăng trưởng mới, hướng tới một vùng đô thị hóa hiện đại, liên kết chặt chẽ và bền vững.
