Ngày 1/7/2025, theo nghị quyết của Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã, xã Phú Cát chính thức được thành lập trên cơ sở hợp nhất bốn xã: Phú Mãn, Đông Yên, Hòa Thạch và Phú Cát cũ (huyện Quốc Oai).
Việc lựa chọn giữ tên gọi Phú Cát không chỉ nhằm kế thừa lịch sử hành chính của địa phương mà còn thể hiện sự ổn định, tránh xáo trộn quá lớn đối với đời sống người dân và hoạt động kinh tế – xã hội. “Phú Cát” cũng mang ý nghĩa biểu trưng: “Phú” là sự giàu có, thịnh vượng, “Cát” gắn với điềm lành, may mắn – gửi gắm kỳ vọng về một giai đoạn phát triển mới, bền vững.
Sau sáp nhập, xã Phú Cát trở thành một trong những đơn vị hành chính có diện tích và dân số lớn ở phía Tây Thủ đô:
Tổng diện tích tự nhiên: 51,21 km²
Tổng dân số: 43.339 người
Mật độ dân số: khoảng 846 người/km²
Trong đó, đóng góp từ từng xã trước đây:
Phú Mãn: 8,99 km² – 2.949 người
Đông Yên: 12,64 km² – 14.754 người
Phú Cát cũ: 11,20 km² – 10.272 người
Hòa Thạch: 18,38 km² – 15.364 người
Địa bàn rộng, dân cư đông và phân bổ không đồng đều đặt ra yêu cầu mới trong công tác quản lý hành chính, đầu tư hạ tầng, đặc biệt là giao thông, trường học, y tế và dịch vụ công.
Xã Phú Cát có vị trí cửa ngõ quan trọng, tiếp giáp với nhiều xã trong huyện Quốc Oai, đồng thời gần các địa phương trọng điểm như Khu công nghệ cao Hòa Lạc, Đại học Quốc gia Hà Nội và trục Đại lộ Thăng Long. Điều này mở ra tiềm năng kết nối kinh tế – văn hóa – xã hội, trở thành “cầu nối” giữa khu vực trung tâm Hà Nội với các huyện phía Tây và tỉnh Hòa Bình.
Hệ thống sông suối và ao hồ tự nhiên phân bố rải rác giúp Phú Cát có nguồn nước dồi dào, thuận lợi cho phát triển nông nghiệp, chăn nuôi thủy sản, đồng thời có thể khai thác phục vụ du lịch sinh thái.
Cộng đồng dân cư tại Phú Cát đa dạng, gồm người Kinh chiếm đa số, cùng với các nhóm dân tộc thiểu số như Mường, Dao, Tày… Sự phong phú về thành phần dân cư đã tạo nên nền văn hóa đặc sắc, nơi mà phong tục tập quán, lễ hội truyền thống vẫn được duy trì song hành cùng quá trình đô thị hóa.
Giáo dục: Toàn xã hiện có trên 20 trường học từ mầm non đến trung học cơ sở, nhiều điểm trường nằm ở các thôn vùng sâu, vùng xa nhằm đảm bảo con em đều được tiếp cận giáo dục.
Y tế: Mạng lưới trạm y tế xã và các phòng khám tư nhân đáp ứng nhu cầu chăm sóc sức khỏe cơ bản. Những năm gần đây, các chương trình y tế dự phòng, khám bệnh lưu động được triển khai thường xuyên, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống người dân.
Văn hóa – thể thao: Nhiều thôn, xóm đã xây dựng nhà văn hóa, sân thể thao phục vụ cộng đồng. Các hoạt động giao lưu văn nghệ, thể thao được tổ chức vào dịp lễ, Tết, tạo sự gắn kết và nâng cao đời sống tinh thần.
.jpg)
Trên nền diện tích đất nông nghiệp rộng lớn, xã đẩy mạnh các mô hình trồng cây ăn quả như bưởi, cam, chanh, nhãn; xen kẽ là rau củ quả theo tiêu chuẩn VietGAP, sản xuất theo chuỗi giá trị. Một số vùng phát triển mạnh mô hình trồng cây dược liệu, vừa mang lại lợi ích kinh tế, vừa giữ gìn thảm thực vật tự nhiên.
Nhiều hộ gia đình tập trung phát triển đàn trâu, bò, lợn, gà thả vườn. Các khu vực có hồ lớn thuận lợi cho nuôi cá chép, cá rô phi, cá trắm, tạo ra sản lượng cung ứng không chỉ trong xã mà còn cho thị trường Hà Nội.
Điểm nhấn quan trọng trong cơ cấu kinh tế là Khu công nghiệp Bắc Phú Cát, diện tích 133 ha với tổng vốn đầu tư khoảng 312 tỷ đồng. Đây là khu công nghiệp tập trung, thu hút các doanh nghiệp cơ khí, điện tử, chế tạo linh kiện, công nghệ cao. Hệ thống xử lý nước thải đạt tiêu chuẩn quốc tế, đảm bảo yếu tố môi trường. Đây được coi là “đầu tàu” công nghiệp của xã trong giai đoạn tới.
Với lợi thế nằm gần trục giao thông lớn, Phú Cát đang phát triển mạnh các hoạt động thương mại, dịch vụ, đặc biệt là logistics, vận tải hàng hóa, dịch vụ ăn uống và lưu trú. Chợ truyền thống vẫn giữ vai trò quan trọng, đồng thời nhiều cửa hàng tiện ích, siêu thị mini xuất hiện, đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của cư dân.
Đảng bộ xã Phú Cát hiện có 52 tổ chức cơ sở Đảng, với 1.786 đảng viên. Ngày 12/8/2025, Đại hội Đảng bộ xã lần thứ I, nhiệm kỳ 2025–2030 đã được tổ chức, với sự tham dự của 206 đại biểu chính thức, xác định phương hướng phát triển trọng tâm:
Phát triển kinh tế đa ngành, bền vững
Xây dựng đô thị hiện đại gắn với bảo tồn văn hóa và thiên nhiên
Đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách hành chính
Xây dựng đội ngũ cán bộ cơ sở vững mạnh, đáp ứng yêu cầu mới
Trong giai đoạn 2025–2030, Phú Cát đặt mục tiêu trở thành xã phát triển toàn diện, với các hướng ưu tiên:
Đô thị hóa bền vững: Phát triển hạ tầng hiện đại, đồng bộ, gắn với quy hoạch vùng Thủ đô.
Kinh tế xanh – tuần hoàn: Thúc đẩy sản xuất nông nghiệp sạch, bảo vệ môi trường, ứng dụng năng lượng tái tạo.
Du lịch trải nghiệm: Khai thác bản sắc văn hóa địa phương, phát triển du lịch cộng đồng, du lịch sinh thái gắn với văn hóa Mường và Dao.
Giáo dục – nguồn nhân lực: Nâng cao chất lượng trường lớp, đầu tư cơ sở vật chất, khuyến khích thanh niên học nghề, tham gia khởi nghiệp.
An sinh xã hội: Tăng cường chính sách hỗ trợ hộ nghèo, đối tượng yếu thế, xây dựng đời sống văn minh, đoàn kết.
