Cơ chế đặc thù thúc đẩy dự án trọng điểm
Chủ tịch UBND tỉnh An Giang Hồ Văn Mừng nhấn mạnh, các công trình phục vụ APEC phải hoàn thành sớm hơn từ 3 đến 6 tháng so với hợp đồng. Người đứng đầu các cơ quan, đơn vị phải trực tiếp xử lý công việc, không ủy quyền, nhằm nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm và hiệu quả.
Tỉnh kiến nghị Trung ương áp dụng cơ chế đặc thù, trong đó có chính sách tạm cư cho người dân, cho phép thu hồi đất trước khi bố trí tái định cư, sớm ban hành nghị định hướng dẫn Luật PPP để kịp triển khai hai dự án quan trọng là Trung tâm Hội nghị APEC và tuyến tàu điện đô thị. Đồng thời, địa phương cũng đề xuất cơ chế đặc biệt trong khai thác khoáng sản nhằm giải quyết tình trạng khan hiếm vật liệu xây dựng.
Nút thắt giải phóng mặt bằng và tái định cư
Trong tổng số 21 dự án phục vụ APEC 2027, nhiều dự án chưa bảo đảm tiến độ. Riêng 13 dự án cần thu hồi hơn 1.120 ha đất, ảnh hưởng đến trên 4.000 hộ dân, trong đó khoảng 3.100 hộ đủ điều kiện tái định cư. Công tác tái định cư hiện là “nút thắt” lớn nhất.
Các khu tái định cư An Thới, Hồ Suối Lớn, Hàm Ninh và Cửa Cạn đang bị chậm phê duyệt quy hoạch phân khu 1/2000 và chi tiết 1/500, khiến việc thu hồi đất và bố trí tái định cư không thể triển khai đúng kế hoạch.
Chủ tịch UBND Đặc khu Phú Quốc Trần Minh Khoa cho biết, tỉnh đang triển khai dự án tái định cư quy mô 9.400 nền đất tại bốn khu An Thới, Hồ Suối Lớn, Cửa Cạn và Hàm Ninh. Các dự án này vừa phục vụ Hội nghị APEC 2027, vừa tạo quỹ đất phát triển kinh tế - xã hội. Tuy nhiên, công tác giải phóng mặt bằng còn nhiều khó khăn do tình trạng lấn chiếm, mua bán đất bằng giấy tay, xây dựng trái phép… Đặc khu đang tích cực vận động người dân bàn giao đất, song với các trường hợp cố tình vi phạm, địa phương sẽ xử lý hành chính, thậm chí cưỡng chế để bảo đảm tiến độ.
Đảo Ngọc hướng tới trung tâm giao thương quốc tế
APEC 2027 tại Phú Quốc có tổng vốn đầu tư hơn 137.000 tỷ đồng với 21 dự án trọng điểm. Đây được xem là cú hích lịch sử đưa Đảo Ngọc trở thành trung tâm giao thương – du lịch quốc tế, tạo động lực phát triển bền vững cho An Giang và vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
Dự kiến giai đoạn 2025 – 2030, Phú Quốc đạt tốc độ tăng trưởng GRDP cao, thu ngân sách tăng bình quân 6,68%/năm, lượng khách du lịch tăng 16,47%/năm (trong đó khách quốc tế tăng 14,87%), doanh thu dịch vụ – du lịch tăng 19,81%, tổng vốn đầu tư toàn xã hội tăng 18,39%.
Hệ thống hạ tầng sẽ được đồng bộ hóa, trong đó sân bay quốc tế Phú Quốc đóng vai trò cửa ngõ đón khách, tuyến tàu điện đô thị kết nối sân bay – Dương Đông – An Thới giảm tải giao thông, đại lộ APEC kết nối nhanh các khu chức năng, đồng thời nâng giá trị đất ven tuyến. Song song, các dự án ngầm hóa hạ tầng kỹ thuật, xây dựng nhà máy nước, xử lý rác thải, cùng các khu tái định cư hiện đại sẽ tạo nền tảng phát triển đô thị bền vững.
Theo lãnh đạo An Giang, việc Phú Quốc được định vị là “Đặc khu giao thương – du lịch quốc tế” sau APEC sẽ mở ra một cực tăng trưởng mới, kéo theo nhu cầu dịch vụ, logistics, nông sản và nhân lực chất lượng cao từ các tỉnh lân cận, mang lại lợi ích kinh tế lâu dài cho cả vùng Đồng bằng sông Cửu Long.
