Quỹ nhà ở quốc gia: Bàn đạp mới cho giấc mơ an cư
Một bước tiến đáng chú ý trong chính sách an sinh nhà ở: Dự thảo nghị định về Quỹ nhà ở quốc gia đang được Bộ Xây dựng trình lên với mô hình hoạt động độc lập, không vì lợi nhuận nhưng đầy tham vọng về quy mô và tính khả thi.
Theo đó, Quỹ nhà ở quốc gia sẽ là quỹ tài chính nhà nước ngoài ngân sách, có tư cách pháp nhân, hoạt động theo mô hình doanh nghiệp với 100% vốn điều lệ thuộc Nhà nước. Quỹ được chia làm hai cấp: Quỹ trung ương do Chính phủ thành lập và giao Bộ Xây dựng quản lý, còn quỹ địa phương do UBND cấp tỉnh thành lập, giao cơ quan chuyên môn quản lý.
Đáng chú ý, vốn điều lệ ban đầu của quỹ trung ương là 5.000 tỷ đồng, cấp từ ngân sách trung ương ngay sau khi thành lập, và sẽ được nâng lên tối thiểu 10.000 tỷ đồng trong vòng 3 năm. Ngoài ngân sách, quỹ còn được bổ sung từ nhiều nguồn: tiền bán nhà ở thuộc tài sản công, vốn tái đầu tư từ hoạt động quỹ, hoặc các nguồn vốn khác thuộc sở hữu nhà nước.
Ở cấp địa phương, vốn điều lệ sẽ do HĐND tỉnh thông qua và ngân sách địa phương cấp theo điều kiện thực tế. Quỹ nhà ở địa phương có thể thu từ nhiều nguồn: giá trị tương đương quỹ đất dành phát triển nhà ở xã hội, tiền bán nhà thuộc tài sản công, đấu giá quyền sử dụng đất, cũng như các nguồn vốn bổ sung khác.
Mục tiêu trọng tâm của Quỹ nhà ở quốc gia là đầu tư xây dựng và vận hành các dự án nhà ở xã hội độc lập hoặc đồng bộ hạ tầng để cho thuê, thay vì bán. Đối tượng thụ hưởng là cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, với giá thuê được xác định tương đương các dự án nhà ở xã hội do Nhà nước đầu tư bằng vốn công hoặc tài chính công đoàn.
Dự thảo quy định rõ: mỗi dự án nhà ở xã hội độc lập có thời hạn không quá 5 năm, còn dự án đồng bộ hạ tầng kỹ thuật – xã hội là không quá 7 năm.
Hiện tại, theo Bộ Xây dựng, cả nước đã quy hoạch 1.309 vị trí với tổng diện tích 9.737 ha cho phát triển nhà ở xã hội. Đến nay, đã có 276 dự án được hoàn thành hoặc đang triển khai, cung cấp 216.374 căn hộ. Trong 5 tháng đầu năm 2025, cả nước đã khởi công thêm 21 dự án, tương đương 20.428 căn hộ, và 22.649 căn đã hoàn thiện.
Việc hình thành Quỹ nhà ở quốc gia không chỉ tạo hành lang pháp lý và tài chính vững chắc, mà còn giúp hiện thực hóa giấc mơ an cư cho hàng triệu người lao động đô thị — trong bối cảnh giá bất động sản liên tục lập đỉnh và thị trường nhà ở xã hội vẫn khan hiếm nguồn cung.
