Bộ Tài nguyên và Môi trường vừa đề xuất bỏ quy định lập quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp xã, thay vào đó chỉ duy trì hai cấp chính là quốc gia và cấp huyện, nhằm đơn giản hóa thủ tục, giảm trùng lặp và nâng cao hiệu quả quản lý đất đai.
Theo đó, quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất cấp huyện sẽ bao trùm toàn bộ các xã, phường, thị trấn trên địa bàn, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội và quy hoạch sử dụng đất quốc gia. Bộ cũng khẳng định việc loại bỏ quy hoạch cấp xã sẽ không ảnh hưởng đến công tác quản lý mà còn giúp tiết kiệm đáng kể thời gian, chi phí cho cả cơ quan quản lý lẫn người dân, bởi lâu nay quy hoạch cấp xã chủ yếu lặp lại nội dung của cấp huyện, dẫn đến tình trạng chồng chéo, kém hiệu quả.
Theo báo cáo, hiện cả nước có 63 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương với 705 đơn vị hành chính cấp huyện và hơn 10.600 đơn vị hành chính cấp xã. Việc duy trì đồng thời quy hoạch đất đai ở cả ba cấp khiến khối lượng hồ sơ, văn bản cần thẩm định và phê duyệt mỗi kỳ quy hoạch (10 năm) là rất lớn, gây áp lực cho cơ quan chức năng và làm chậm tiến độ triển khai. Nếu bỏ quy hoạch cấp xã, dự kiến thủ tục sẽ được rút gọn khoảng 30 – 40%, đồng thời giảm chi phí hàng trăm tỷ đồng cho ngân sách địa phương mỗi kỳ lập kế hoạch.
Đề xuất này đang nhận được sự quan tâm của dư luận bởi liên quan trực tiếp đến công tác quản lý đất đai cơ sở – lĩnh vực vốn nhạy cảm và thường xuyên phát sinh tranh chấp. Các chuyên gia cho rằng khi bỏ cấp xã, vai trò của quy hoạch sử dụng đất cấp huyện phải được nâng cao, bảo đảm đủ chi tiết, sát thực tế từng địa bàn, từ đó mới có thể đáp ứng nhu cầu quản lý và sử dụng đất hiệu quả.
Bộ Tài nguyên và Môi trường cũng nhấn mạnh sẽ tăng cường ứng dụng công nghệ số, cơ sở dữ liệu đất đai tập trung để các xã, phường vẫn có đầy đủ thông tin phục vụ quản lý mà không cần lập quy hoạch riêng.
Hiện Bộ đang lấy ý kiến góp ý rộng rãi từ các bộ, ngành, địa phương và các tổ chức liên quan trước khi trình Chính phủ xem xét, quyết định. Nếu được thông qua, quy định mới sẽ là bước cải cách quan trọng, hướng tới xây dựng hệ thống quy hoạch sử dụng đất tinh gọn, minh bạch, tiết kiệm và hiệu quả hơn, đồng thời phù hợp với yêu cầu phát triển và hội nhập trong giai đoạn tới.
