Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là một điểm đến hấp dẫn của dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), với những con số ấn tượng trong 7 tháng đầu năm 2025. Theo số liệu từ Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng vốn FDI thực hiện đạt 13,6 tỷ USD, tăng 8,4% so với cùng kỳ năm 2024, đánh dấu mức thực hiện cao nhất trong 5 năm qua. Tổng vốn FDI đăng ký đạt 24,09 tỷ USD, tăng mạnh 27,3% so với cùng kỳ năm trước, cho thấy niềm tin ngày càng lớn của các nhà đầu tư quốc tế vào môi trường kinh doanh của Việt Nam. Những con số này không chỉ phản ánh sự tăng trưởng ổn định của dòng vốn FDI mà còn củng cố vị thế của Việt Nam như một trung tâm đầu tư chiến lược trong khu vực.
Một minh chứng rõ nét cho sức hút này là sự hiện diện ngày càng mạnh mẽ của các tập đoàn đa quốc gia. Tập đoàn Coherent (Mỹ) mới đây đã khánh thành nhà máy tại Khu công nghiệp Nhơn Trạch, Đồng Nai, thể hiện cam kết lâu dài với thị trường Việt Nam. Ông Gary Kapusta, Giám đốc chuỗi cung ứng toàn cầu của Coherent, nhấn mạnh rằng Việt Nam đã trở thành trung tâm quan trọng trong hoạt động sản xuất toàn cầu, phát triển sản phẩm và đổi mới công nghệ quang tử của tập đoàn trong hơn một thập kỷ qua. Tương tự, Công ty TNHH Tập đoàn Huali Việt Nam, thuộc Tập đoàn Huali (Trung Quốc), đã quyết định đầu tư thêm 100 triệu USD để xây dựng nhà máy thứ hai tại Thái Nguyên, chuyên sản xuất ván sàn xuất khẩu. Ông Henry Xu, Phó tổng giám đốc Huali Việt Nam, cho biết doanh nghiệp sẽ tập trung vào công nghệ xanh và bền vững ngay từ đầu để đáp ứng xu hướng tiêu dùng toàn cầu và tận dụng cơ hội xuất khẩu.
Sự tăng trưởng mạnh mẽ của dòng vốn FDI vào Việt Nam được hỗ trợ bởi các chính sách đúng đắn và phù hợp. Tuy nhiên, Bộ Tài chính cũng thẳng thắn chỉ ra những hạn chế còn tồn tại, bao gồm thủ tục hành chính còn phức tạp, hiệu quả chuyển giao công nghệ chưa đạt kỳ vọng, chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu, và đóng góp của các doanh nghiệp FDI vào năng lực công nghiệp trong nước còn hạn chế. Đặc biệt, Việt Nam vẫn thiếu các dự án FDI quy mô lớn từ các tập đoàn đa quốc gia, một yếu tố cần được cải thiện để nâng cao vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Để khắc phục những hạn chế này, Việt Nam đang chuyển trọng tâm từ các ưu đãi thuế sang cải thiện chất lượng môi trường đầu tư và dịch vụ hỗ trợ. Các giải pháp bao gồm: phát triển hạ tầng khu công nghiệp và khu kinh tế đồng bộ, đảm bảo nguồn điện ổn định, cung cấp quỹ đất sạch, và nâng cao chất lượng nhân lực. Cải cách thủ tục hành chính sau cấp phép, đặc biệt trong các lĩnh vực như đất đai, xây dựng, và phòng cháy chữa cháy, được đẩy mạnh để rút ngắn thời gian triển khai dự án. Ngoài ra, Việt Nam tận dụng lợi thế từ 17 hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết để mở rộng thị trường xuất khẩu, qua đó thu hút các doanh nghiệp FDI muốn khai thác ưu đãi thuế quan từ mạng lưới FTA này.
Việc mở rộng quan hệ đối tác chiến lược và toàn diện với các quốc gia lớn cũng là một “lợi thế mềm” quan trọng. Thông qua đối thoại và hợp tác đa phương, Việt Nam không chỉ tranh thủ được hỗ trợ kỹ thuật, vốn và kinh nghiệm mà còn quảng bá hình ảnh một quốc gia đổi mới, thân thiện với nhà đầu tư. Những nỗ lực này đã giúp Việt Nam xây dựng một chiến lược cạnh tranh riêng, trong bối cảnh cạnh tranh chiến lược giữa các nền kinh tế lớn ngày càng gay gắt.
Dù đạt được nhiều thành tựu, Việt Nam vẫn đối mặt với một số thách thức trong việc thu hút FDI chất lượng cao. Ông Bok Dug Gyou, Trưởng ban Korea Desk tại Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương) kiêm Phó giám đốc KOTRA tại Hà Nội, cho biết một số nhà đầu tư Hàn Quốc gặp khó khăn trong việc tìm kiếm nhân lực kỹ thuật cao và phát triển chuỗi cung ứng tại Việt Nam. Để giải quyết vấn đề này, ông đề xuất Việt Nam cần tiếp tục cải cách môi trường đầu tư, xây dựng chính sách đào tạo nhân lực kỹ thuật có tay nghề, và khuyến khích đầu tư từ cả các doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đặc biệt, việc xây dựng một bản đồ chuỗi cung ứng cụ thể sẽ giúp nhận diện các điểm yếu và lấp đầy khoảng trống trong chuỗi giá trị.
Ông Nguyễn Đình Nam, Chủ tịch HĐQT, Tổng giám đốc IPA Việt Nam, nhấn mạnh rằng việc minh bạch hóa tỷ lệ nội địa hóa, kiểm soát chặt chẽ nguyên liệu đầu vào, và đa dạng hóa nguồn nhập khẩu là những bước đi chiến lược. Những nỗ lực này không chỉ nâng cao tính tự chủ cho nền sản xuất trong nước mà còn giúp Việt Nam giảm thiểu tác động từ các chính sách thuế quan bất ổn, đặc biệt từ thị trường Mỹ. Ông Nam cũng cho rằng, nếu tận dụng tốt các kênh đối thoại và đàm phán với Mỹ, Việt Nam có thể biến thách thức thành cơ hội để thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao, đặc biệt trong các lĩnh vực công nghệ cao và sản xuất xanh.
Với vốn FDI thực hiện đạt 13,6 tỷ USD và vốn đăng ký đạt 24,09 tỷ USD trong 7 tháng đầu năm 2025, Việt Nam đang trên đà duy trì sức hút mạnh mẽ đối với các nhà đầu tư quốc tế. Tuy nhiên, để tiếp tục thu hút các dự án FDI quy mô lớn và chất lượng cao, Việt Nam cần tập trung vào các giải pháp chiến lược, bao gồm cải cách thủ tục hành chính, nâng cao chất lượng nhân lực, và phát triển công nghiệp hỗ trợ. Việc tận dụng lợi thế từ các FTA và xây dựng chuỗi cung ứng minh bạch sẽ là chìa khóa để Việt Nam củng cố vị thế trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Các doanh nghiệp FDI và cơ quan quản lý cần phối hợp chặt chẽ để giải quyết các vướng mắc, đồng thời theo dõi sát sao các xu hướng kinh tế toàn cầu để điều chỉnh chiến lược phù hợp. Với những bước đi đúng đắn và sự quyết tâm từ Chính phủ, Việt Nam hoàn toàn có khả năng duy trì và nâng cao sức hút vốn FDI, góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế bền vững trong thời gian tới.
