Ông Lê Viết Hải, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình, nhận định việc đánh thuế bất động sản là cần thiết và phù hợp với xu thế nhằm ngăn chặn đầu cơ, bảo vệ người mua có nhu cầu ở thật.
“Theo tôi, tính thuế trên phần lợi nhuận là hợp lý. Mức 20% lợi nhuận không phải quá cao, nhiều quốc gia cũng đang áp dụng. Điều này không gây thiệt hại cho người bán, bởi họ chỉ bán khi có lãi. Thuế tiêu dùng cao mới là bất hợp lý, còn bất động sản mua đi bán lại thì việc đóng thuế trên phần lời là điều hiển nhiên.
Quan trọng nhất là cần có cơ sở dữ liệu minh bạch để xác định chính xác giá trị mua – bán trên thị trường, từ đó tính thuế đúng và đủ. Nếu mọi thứ rõ ràng, chúng ta không phải lo lắng chuyện thuế cao hay thấp,” ông Hải nhấn mạnh.
Chủ tịch Tập đoàn Xây dựng Hòa Bình nhận định, tình trạng đầu cơ nhà đất hiện nay là “lãng phí lớn cho xã hội” và cần sớm được kiểm soát. Tuy vậy, ông nhấn mạnh việc triển khai chính sách phải lựa chọn thời điểm phù hợp và có lộ trình điều chỉnh dần, nhằm giúp thị trường thích nghi, tránh gây cú sốc làm ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế.
Ông Lê Viết Hải nhấn mạnh, mọi chính sách mới cần có độ trễ và bước đi thận trọng, đặc biệt trong bối cảnh thị trường bất động sản vẫn chưa hồi phục.
“Thị trường hiện đang khó khăn, chính sách nên áp dụng từng bước. Nếu thị trường còn ‘lạnh’ mà dội thêm ‘nước nóng’ thì dễ gây sốc. Việc đánh thuế như đề xuất hiện nay cần cân nhắc thời điểm thích hợp, tránh tình trạng nhà đầu cơ bán tháo, gây sụp đổ thị trường,” ông Hải nói.
Đồng quan điểm, ông Lê Hữu Nghĩa – Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp TP.HCM (HUBA) cho rằng dự thảo của Bộ Tài chính là cần thiết để chống đầu cơ, tương tự như nhiều quốc gia đã áp dụng. Tuy nhiên, ông nhấn mạnh, chính sách này chỉ nên triển khai khi thị trường đã ổn định hơn.
“Hiện tại, bất động sản chưa hồi phục, trong khi đây vẫn là đầu tàu kéo nền kinh tế. Chúng ta cần ưu tiên tạo điều kiện để thị trường phục hồi trước khi áp dụng chính sách mới,” ông Nghĩa nhấn mạnh.
Nhiều doanh nghiệp cho rằng một thị trường bất động sản lành mạnh không nằm ở mức thuế cao hay thấp, mà phụ thuộc vào tính thanh khoản, sự minh bạch và công bằng cho cả nhà đầu tư lẫn người dân. Để đạt được điều này, Nhà nước cần có cơ chế thúc đẩy nguồn cung, đồng thời áp thuế cao với các chủ đầu tư găm giữ quỹ đất nhưng không triển khai dự án. Bên cạnh đó, ngân hàng phải định giá tài sản sát với giá trị thực tế, bảo đảm dòng tín dụng đến đúng đối tượng, từ nhà đầu tư đến người mua nhà.
Ông Đinh Minh Tuấn, đại diện Tập đoàn PropertyGuru, cho rằng việc đánh thuế cao đối với các giao dịch “lướt sóng” là hợp lý, góp phần xây dựng một thị trường ổn định, phát triển dài hạn, đáp ứng nhu cầu nhà ở thực và gia tăng nguồn thu cho ngân sách.
Thực tế thị trường cho thấy, phần lớn người mua bất động sản không có xu hướng nắm giữ dài hạn. Một khảo sát với hơn 1.000 người đang tìm kiếm bất động sản cho thấy, có đến 59% mua để đầu tư thay vì để ở, trong đó 39% chủ sở hữu cho biết sẽ bán trong vòng một năm tới. Điều này phản ánh hai xu hướng rõ rệt: người Việt vẫn ưa chuộng bất động sản như kênh đầu tư, nhưng thường “bán khi được giá” và linh hoạt luân chuyển vốn sang các tài sản sinh lời khác.
Ông Đinh Minh Tuấn nhận định, việc áp mức thuế cao dựa trên thời gian nắm giữ (2-10%) thay vì thuế cố định 2% như hiện nay là cách hạn chế đầu cơ và lướt sóng. Tuy nhiên, do nhóm nhà đầu tư “lướt sóng” chiếm tỷ trọng lớn trong nhu cầu thị trường, chính sách này cần được tính toán kỹ để tránh gây cú sốc tiêu cực, đặc biệt trong giai đoạn thị trường đang hồi phục chậm.
Theo ông Tuấn, phân khúc đất nền và căn hộ chung cư, nhất là chung cư cao cấp, sẽ chịu tác động đầu tiên. Đây là những loại hình được các nhà đầu tư cá nhân ưa chuộng, thường được giao dịch trong vòng 6-18 tháng để tối đa hóa lợi nhuận. Nếu áp mức thuế 10% cho tài sản nắm giữ dưới 2 năm, biên lợi nhuận sẽ bị thu hẹp đáng kể, làm giảm sức hấp dẫn, đẩy nhiều nhà đầu tư nhỏ lẻ ra khỏi cuộc chơi, khiến thanh khoản giảm sút.
“Những nhà đầu tư chịu ảnh hưởng trực tiếp có thể bán tháo tài sản trước thời điểm chính sách có hiệu lực. Khi đó, giá sản phẩm này có nguy cơ giảm và thị trường rơi vào trạng thái ‘nghẽn thanh khoản’ vì người mua cũng sẽ nghe ngóng, chờ đợi,” ông Tuấn phân tích.
Ông cho rằng, trong bối cảnh thị trường mới chỉ le lói phục hồi, việc tăng thuế đột ngột chẳng khác nào một cú “phanh gấp”, khiến thị trường thứ cấp dễ rơi vào trạng thái đóng băng. Tác động dây chuyền sẽ ảnh hưởng đến nhiều ngành liên quan như xây dựng và vật liệu xây dựng, vốn cũng chưa kịp hồi phục.
Ông Tuấn đề xuất chỉ nên áp dụng thuế chuyển nhượng theo thời gian nắm giữ khi thị trường đã ổn định hơn, có cơ sở dữ liệu minh bạch để xác định giá mua – bán thực tế.
Trong dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân (sửa đổi) đang được lấy ý kiến, Bộ Tài chính đề xuất áp dụng mức thuế 20% trên phần lãi (thu nhập tính thuế) từ chuyển nhượng bất động sản. Thu nhập tính thuế được xác định bằng giá bán trừ giá mua và các chi phí hợp lý liên quan.
Nếu không xác định được giá mua và chi phí liên quan, thuế sẽ tính theo giá bán với mức thuế suất luỹ tiến dựa trên thời gian nắm giữ: 10%: dưới 2 năm; 6%: từ 2 năm đến dưới 5 năm; 4%: từ 5 năm đến dưới 10 năm; 2%: từ 10 năm trở lên. Đối với bất động sản từ thừa kế, thuế suất áp dụng là 2%, không phụ thuộc thời gian nắm giữ (giữ nguyên như hiện hành).
