Tỉnh Ninh Bình vừa công bố báo cáo đánh giá tác động môi trường cho dự án tuyến đường mới dài gần 11 km với tổng mức đầu tư hơn 2.200 tỷ đồng. Đây là công trình hạ tầng trọng điểm nhằm kết nối đường Vành đai 5 vùng Thủ đô với khu Công nghệ cao Hà Nam – dự án được định hướng trở thành cực tăng trưởng công nghệ cao mới ở khu vực đồng bằng Bắc Bộ.
Dự án do Ban Quản lý khu Đại học Nam Cao và khu Công nghệ cao tỉnh Ninh Bình làm chủ đầu tư. Tuyến đường đi qua năm xã gồm Vĩnh Trụ, Nam Xang, Bắc Lý, Trần Thương và Nhân Hà. Điểm đầu tại Km 26+255,24 trên tuyến Vành đai 5 thuộc xã Nam Xang, điểm cuối tại nút giao giữa tuyến N3 và tuyến ĐT.M1 (trong quy hoạch huyện Lý Nhân cũ), xã Nhân Hà. Tuyến đi cơ bản trùng với đường ĐT 496B hiện trạng, sau đó kéo dài sang phía Đông để kết nối trực tiếp vào khu Công nghệ cao Hà Nam.
Về thiết kế, tuyến đường có quy mô nền rộng từ 56,5 đến 70,5 m, được chia thành hai đoạn. Đoạn đầu dài khoảng 3,46 km trùng với ĐT 496B, nền đường rộng 70,5 m gồm hai làn đường chính rộng 22 m, dải phân cách giữa 20,5 m kết hợp trồng cây xanh và bố trí hạ tầng kỹ thuật. Đoạn còn lại dài 7,3 km theo tuyến N3 quy hoạch, nền đường rộng 56,5 m. Sau khi hoàn thành giải phóng mặt bằng và xây dựng đồng bộ, toàn tuyến sẽ đạt quy mô từ 88 đến 99 m, đủ khả năng đáp ứng các dự án đô thị và khu công nghiệp dọc tuyến.
Để triển khai dự án, tỉnh Ninh Bình sẽ thu hồi khoảng 104 ha đất. Trong số này có 81,67 ha đất lúa, 7,78 ha đất nuôi trồng thủy sản, 12,57 ha đất ở nông thôn, 14,45 ha đất giao thông và khoảng 12 ha đất sông suối. Quá trình giải phóng mặt bằng cũng sẽ ảnh hưởng tới 60 công trình nhà ở và các hạng mục phụ trợ.
Tổng vốn đầu tư cho dự án là 2.201 tỷ đồng, trong đó chi phí giải phóng mặt bằng ước tính khoảng 540 tỷ đồng, phần còn lại 1.661 tỷ đồng dành cho xây dựng. Toàn bộ vốn thực hiện được bố trí từ ngân sách tỉnh. Tiến độ dự án chia làm hai giai đoạn, chuẩn bị đầu tư trong năm 2025, thi công và hoàn thành từ năm 2026 đến năm 2028 với thời gian dự kiến khoảng 24 tháng.
Khu Công nghệ cao Hà Nam được thành lập ngày 10/12/2024, có quy mô hơn 663 ha tại huyện Lý Nhân. Đây là dự án trọng điểm với mục tiêu phát triển các ngành trí tuệ nhân tạo, điện tử bán dẫn, công nghệ sinh học y dược và vật liệu mới. Theo quy hoạch, khu này sẽ trở thành trung tâm công nghiệp công nghệ cao của vùng đồng bằng Bắc Bộ và là cực tăng trưởng mới trong vùng Thủ đô.
Tuyến đường 11 km không chỉ giúp kết nối khu Công nghệ cao Hà Nam với Vành đai 5 mà còn tạo liên kết nhanh với các trục giao thông huyết mạch như cao tốc Bắc – Nam, đường sắt tốc độ cao, sân bay quốc tế Nội Bài và cảng biển Hải Phòng. Nhờ đó, chi phí logistics cho doanh nghiệp được cắt giảm, thời gian vận chuyển rút ngắn, nâng cao sức hấp dẫn của khu vực trong mắt các nhà đầu tư quốc tế.
Ngoài ý nghĩa về kinh tế, tuyến đường còn được kỳ vọng tạo động lực phát triển đô thị hóa và gia tăng giá trị đất đai hai bên tuyến. Khi hạ tầng được hoàn thiện, khu vực dọc tuyến đường sẽ có cơ hội hình thành các khu đô thị, dịch vụ và công nghiệp phụ trợ, từ đó thúc đẩy phát triển toàn diện cho cả vùng.
Tuy nhiên, dự án cũng đối diện với không ít thách thức. Việc thu hồi hơn 100 ha đất, chủ yếu là đất lúa, sẽ tác động trực tiếp đến đời sống và sinh kế của người dân. Công tác bồi thường, hỗ trợ tái định cư phải được thực hiện minh bạch, thỏa đáng để tạo sự đồng thuận. Ngoài ra, việc giải phóng 60 công trình nhà ở và công trình phụ trợ cần sự phối hợp chặt chẽ giữa chính quyền và người dân để tránh kéo dài tiến độ. Vấn đề ngân sách cũng là áp lực lớn, khi hơn 2.200 tỷ đồng chi từ nguồn ngân sách tỉnh đòi hỏi sự cân đối cẩn trọng trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng khác cũng cần vốn.
Với quy mô lớn, tổng vốn đầu tư cao và tầm quan trọng chiến lược, tuyến đường gần 11 km kết nối thẳng vào khu Công nghệ cao Hà Nam được coi là bước đi đột phá của Ninh Bình nhằm tạo hạ tầng bền vững cho phát triển công nghiệp công nghệ cao. Nếu dự án hoàn thành đúng tiến độ, đây sẽ là cú hích quan trọng giúp Hà Nam và khu vực lân cận gia nhập sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời mở ra cơ hội bứt phá về kinh tế và công nghệ trong giai đoạn tới.
