Đây là một trong những công trình trọng điểm của Thủ đô, được kỳ vọng tạo diện mạo mới cho khu vực trung tâm lịch sử, đồng thời gắn kết chặt chẽ với định hướng phát triển đô thị theo mô hình TOD (Transit-Oriented Development) xung quanh ga C9 tuyến metro số 2 (Nam Thăng Long – Trần Hưng Đạo).
Theo quy hoạch, dự án có diện tích nghiên cứu khoảng 2,14 ha. Trong giai đoạn đầu, Hà Nội sẽ triển khai trên diện tích hơn 1,14 ha. Khu vực thực hiện dự án có vị trí chiến lược: phía Tây giáp hồ Hoàn Kiếm và phố Đinh Tiên Hoàng, phía Đông giáp phố Lý Thái Tổ, phía Nam giáp phố Trần Nguyên Hãn, còn phía Bắc tiếp giáp khu dân cư hiện hữu. Đây là quỹ đất hiếm hoi còn lại tại khu vực trung tâm có thể phát triển thành không gian công cộng hiện đại.
Không gian Quảng trường – Công viên phía Đông hồ Hoàn Kiếm được thiết kế nhằm mở rộng cảnh quan ven hồ, kết nối hệ thống cây xanh hiện có và hình thành một không gian sinh hoạt cộng đồng đa năng. Nơi đây dự kiến sẽ trở thành địa điểm tổ chức các sự kiện nghệ thuật, triển lãm, hoạt động văn hóa quy mô lớn, đồng thời tạo thuận lợi trong kết nối với hệ thống giao thông công cộng. Khi đi vào hoạt động, công trình được kỳ vọng góp phần giảm tải phương tiện cá nhân, khuyến khích người dân di chuyển bằng metro, xe buýt, và các phương thức thân thiện với môi trường, hướng tới một Thủ đô hiện đại, đáng sống.
Dự án được triển khai theo hai phân kỳ. Ở phân kỳ 1, thành phố sẽ thực hiện công tác bồi thường, hỗ trợ, tái định cư cho 59 chủ sử dụng đất, gồm 17 tổ chức và 42 hộ dân, trên diện tích khoảng 21.151 m². Sau khi giải phóng mặt bằng, công trình sẽ tiến hành các hạng mục san nền, lát đá, trồng cây xanh, thảm cỏ, bố trí bãi đỗ xe và lắp đặt hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ như cấp – thoát nước, chiếu sáng, wifi công cộng và camera an ninh. Một số công trình có giá trị kiến trúc, văn hóa – lịch sử, như trụ sở Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội hay Viện Văn học, sẽ được giữ lại và chỉnh trang, đảm bảo hài hòa giữa bảo tồn và phát triển.
Phân kỳ 2 của dự án sẽ tập trung nghiên cứu phương án quy hoạch không gian ngầm quy mô ba tầng, kết nối trực tiếp với ga C9. Khu ngầm này định hướng phát triển đa chức năng, gồm không gian công cộng, văn hóa, thương mại – dịch vụ và hạ tầng kỹ thuật. Đây được coi là giải pháp khai thác hiệu quả quỹ đất ngầm tại trung tâm, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt và dịch vụ ngày càng tăng của người dân, đồng thời vẫn đảm bảo các yêu cầu kỹ thuật nhằm bảo tồn, bảo vệ những công trình hiện hữu trong khu vực.
Với mục tiêu vừa phát triển hạ tầng hiện đại vừa giữ gìn giá trị văn hóa – lịch sử của khu vực hồ Hoàn Kiếm, dự án Quảng trường – Công viên phía Đông được kỳ vọng trở thành một biểu tượng không gian công cộng mới. Công trình sẽ không chỉ nâng cao chất lượng sống cho cư dân đô thị, mà còn tạo điểm nhấn văn hóa – cảnh quan, thu hút du khách trong và ngoài nước, góp phần khẳng định vị thế Hà Nội là Thủ đô ngàn năm văn hiến nhưng không ngừng đổi mới, phát triển.
