Với hơn 8,5 triệu dân cùng mật độ dân số cao, Hà Nội đang chịu sức ép lớn về hạ tầng giao thông, y tế, giáo dục và tốc độ đô thị hóa. Trước thực tế đó, ông Tuấn cho rằng việc áp dụng giải pháp quản trị thông minh dựa trên dữ liệu lớn (Big Data) và AI là điều tất yếu để vận hành hiệu quả đô thị hiện đại, hướng tới mục tiêu chính quyền số 4.0 phục vụ người dân và doanh nghiệp.
Trong ba năm liên tiếp 2023-2025, Hà Nội đã dẫn đầu chỉ số đổi mới sáng tạo của cả nước, khẳng định vai trò trung tâm công nghệ và sáng tạo. Thành phố đã chủ động ban hành hàng loạt chính sách vượt trội như nghị quyết đột phá khoa học – công nghệ, phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox), quỹ đầu tư mạo hiểm, sàn giao dịch công nghệ và trung tâm sáng tạo đô thị. Đây là nền tảng quan trọng để triển khai hạ tầng dữ liệu và các công nghệ lõi phục vụ chuyển đổi số.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội đề xuất năm định hướng trọng tâm để Hà Nội trở thành trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực. Trước hết, thành phố cần thay đổi tư duy, sẵn sàng làm chủ khoa học công nghệ, đầu tư trang thiết bị hiện đại cho hệ thống chính quyền số và môi trường làm việc trực tuyến của cán bộ, công chức. Tiếp đó là việc triển khai chính sách vượt trội về đổi mới sáng tạo, hoàn thiện thể chế bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ và hình thành văn hóa chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu khoa học.
Đặc biệt, ông Tuấn nhấn mạnh nhiệm vụ hoàn thiện kiến trúc dữ liệu và xây dựng trung tâm dữ liệu lớn của thành phố, đảm bảo kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia và an toàn thông tin. Ông cho rằng, cũng như điện, viễn thông và Internet từng là nền tảng của các cuộc cách mạng công nghiệp trước đây, thì AI chính là “điện năng” của thời đại số, phải được đầu tư như một hạ tầng chiến lược để thúc đẩy mọi lĩnh vực phát triển.
Song song với đó, công tác đào tạo nhân lực chất lượng cao cần gắn với nhu cầu thực tế của chính quyền số và doanh nghiệp. Mô hình “liên kết ba nhà” – nhà nước, nhà trường và doanh nghiệp – phải trở nên chặt chẽ, hiệu quả, tạo ra nguồn nhân lực có khả năng làm chủ công nghệ mới. Bên cạnh đó, công tác truyền thông và nâng cao nhận thức cũng đóng vai trò quan trọng, giúp toàn xã hội đồng thuận và tham gia vào quá trình chuyển đổi số.
Theo ông Tuấn, lịch sử phát triển nhân loại cho thấy mỗi bước tiến vĩ đại đều gắn liền với đột phá công nghệ: máy hơi nước, điện khí hóa, công nghệ thông tin, và ngày nay là trí tuệ nhân tạo – trung tâm của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tiến tới công nghệ lượng tử trong tương lai. Ông khẳng định, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo là cuộc cách mạng trong tư duy lãnh đạo và quản lý, đi trước thực tiễn về tầm nhìn và chiến lược, mở đường cho những mô hình sản xuất và quản trị mới.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội cho rằng sự chuyển mình không bắt đầu từ công nghệ hay thể chế mà từ sự dũng cảm thay đổi tư duy và hành động của mỗi con người. “Với quyết tâm cao nhất của cả hệ thống chính trị, sự đồng lòng của nhân dân, cùng trí tuệ của đội ngũ chuyên gia, nhà khoa học và cộng đồng doanh nghiệp, Hà Nội sẽ vươn lên trở thành trung tâm khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo hàng đầu khu vực, góp phần đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển, hùng cường vào năm 2045,” ông Tuấn nhấn mạnh.
