Tại Hội nghị toàn quốc thúc đẩy giải ngân đầu tư công năm 2025 sáng 17/9, Chủ tịch UBND TP Hà Nội Trần Sỹ Thanh nhấn mạnh: “Đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công vừa là động lực chủ yếu cho phát triển kinh tế - xã hội, vừa là trách nhiệm chính trị của Thành phố”. Năm 2025, Hà Nội được Thủ tướng Chính phủ giao kế hoạch vốn hơn 87.000 tỷ đồng, tăng 1,13 lần so với năm 2024. Đây là thách thức lớn, đồng thời là cơ hội để Hà Nội khẳng định vị thế trung tâm, tạo sức lan tỏa mạnh mẽ trên phạm vi cả nước.
Ngay từ đầu năm, Thành phố đã ban hành hàng loạt kế hoạch, chỉ thị cụ thể, xác định rõ lộ trình và trách nhiệm đối với từng chủ đầu tư, từng dự án. Nhờ đó, tính đến 31/8, Hà Nội đã giải ngân được 36.000 tỷ đồng, đạt hơn 41% kế hoạch. Ước hết tháng 9, con số này sẽ tăng lên 39.300 tỷ đồng, tương đương 45,1%. Dù tỷ lệ còn thấp hơn mức bình quân cả nước (46,3%), nhưng xét về giá trị tuyệt đối, Hà Nội vẫn nằm trong nhóm hai địa phương dẫn đầu. Trên toàn quốc, tám tháng năm 2025, tổng vốn giải ngân đạt 409.000 tỷ đồng, tăng gần 135.300 tỷ đồng so với cùng kỳ năm trước.
Đặc biệt, nhân dịp kỷ niệm 80 năm Cách mạng tháng Tám và Quốc khánh 2/9, Thủ đô đã đồng loạt khánh thành, khởi công nhiều công trình trọng điểm như Nhà máy xử lý nước thải Yên Xá, cầu Vân Phúc, cầu Ngọc Hồi, cũng như các dự án giải phóng mặt bằng cho tuyến đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam và tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Đây đều là những dự án hạ tầng quan trọng, tạo động lực phát triển mới, đồng thời góp phần nâng cao chất lượng sống cho người dân.
Từ nay đến cuối năm, Hà Nội tiếp tục khởi công hàng loạt dự án lớn khác như cầu Thượng Cát, tuyến đường sắt đô thị số 2 (Nam Thăng Long - Trần Hưng Đạo), tuyến số 5 (Văn Cao - Hòa Lạc), cơ sở 2 Bệnh viện Thận Hà Nội, hầm chui nút giao Cổ Linh, cùng cầu Trần Hưng Đạo – dự kiến khởi công vào dịp 10/10 kỷ niệm 71 năm Giải phóng Thủ đô. Chủ tịch Trần Sỹ Thanh khẳng định: “Với sự đồng lòng của cả hệ thống chính trị, Thành phố sẽ hoàn thành 100% kế hoạch giải ngân vốn đầu tư công năm 2025”.
Tuy nhiên, bên cạnh kết quả tích cực, Hà Nội thẳng thắn nhìn nhận còn nhiều “điểm nghẽn” lớn. Các dự án trọng điểm, dự án sử dụng vốn ngân sách Trung ương, vốn ODA và vốn kéo dài vẫn gặp khó. Biến động giá vật liệu xây dựng, nguồn cung khan hiếm đã ảnh hưởng tới công tác dự toán và đấu thầu. Giải phóng mặt bằng tiếp tục là “nút thắt” lớn nhất, do việc xác định nguồn gốc đất, giá đất, chính sách bồi thường qua từng thời kỳ còn nhiều bất cập. Ngoài ra, năng lực hạn chế của một bộ phận cán bộ cơ sở, nhất là cấp xã, phường – khi phải tiếp nhận khối lượng gần 27.000 dự án – cũng làm chậm tiến độ.
Để tháo gỡ, Hà Nội đã quyết toán chi ngân sách toàn Thành phố đến ngày 30/6 trước khi triển khai mô hình chính quyền đô thị hai cấp. Sau khi sắp xếp, Thành phố phân cấp, ủy quyền tới 90% dự án cho 126 xã, phường; chỉ giữ lại khoảng 10%. Từ ngày 1/7, tiến độ giải ngân tiếp tục duy trì ổn định, cho thấy mô hình phân cấp đang phát huy hiệu quả. Hà Nội cũng kiến nghị Chính phủ sớm ban hành Nghị định hướng dẫn thi hành Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) sửa đổi, đặc biệt liên quan tới hợp đồng BT (xây dựng - chuyển giao) thanh toán bằng quỹ đất – cơ chế được đánh giá là quan trọng để mở rộng dư địa phát triển.
Một vướng mắc khác là sự chênh lệch giữa giá vật liệu công bố và giá thị trường. Nếu không có cơ chế linh hoạt, công tác lập dự toán và lựa chọn nhà thầu sẽ bị ảnh hưởng nghiêm trọng. Hà Nội đề xuất Chính phủ ban hành quy định thống nhất, phù hợp thực tế, tạo thuận lợi cho địa phương. Về giải phóng mặt bằng, dù Chính phủ và các bộ, ngành đã tích cực hỗ trợ, nhưng chính sách bồi thường vẫn chưa đồng nhất, buộc Thành phố phải đưa ra giải pháp cân bằng nhiều yếu tố, dẫn đến tiến độ bị kéo dài.
Để đạt mục tiêu giải ngân 100% kế hoạch vốn năm 2025 và phần vốn kéo dài, Hà Nội sẽ triển khai đồng bộ nhiều giải pháp: siết chặt kỷ luật, coi kết quả giải ngân là tiêu chí đánh giá cán bộ, xử lý nghiêm các trường hợp chậm trễ, kể cả người đứng đầu. Thành phố thành lập các Tổ công tác đặc biệt để tập trung giải quyết vướng mắc tại dự án trọng điểm, điều hành kế hoạch vốn linh hoạt, kiên quyết điều chuyển vốn từ dự án chậm sang dự án có tiến độ tốt, đồng thời đề xuất cơ chế điều chỉnh vốn ngân sách Trung ương và vốn ODA.
Với hàng loạt dự án hạ tầng quan trọng được triển khai trong năm 2025, Thủ đô sẽ có diện mạo mới với hệ thống giao thông hiện đại, đồng bộ; sự xuất hiện của các cây cầu, tuyến metro, khu công nghệ cao sinh học, đô thị thông minh sẽ nâng cao năng lực cạnh tranh, thu hút đầu tư và nâng chất lượng sống cho người dân. Giải ngân vốn đầu tư công vì thế không chỉ là con số tài chính mà còn là minh chứng cho tinh thần hành động, khẳng định quyết tâm của Hà Nội trong việc khơi thông nguồn lực, tháo gỡ điểm nghẽn để cán đích mục tiêu.
Với tinh thần trách nhiệm cao nhất, Hà Nội cam kết tiếp tục phối hợp chặt chẽ cùng các bộ, ngành, địa phương, vượt qua khó khăn để hoàn thành nhiệm vụ giải ngân vốn đầu tư công, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng kinh tế - xã hội của cả nước.
