Sau khi hợp nhất địa giới và mở rộng quy mô, Hải Phòng đã trở thành một trong những đô thị lớn nhất cả nước với diện tích gần 3.200 km², dân số hơn 4,6 triệu người. Quy mô kinh tế đạt gần 660.000 tỷ đồng, đứng thứ ba toàn quốc, cho thấy thành phố hội tụ đầy đủ tiềm lực để phát huy lợi thế cảng biển, công nghiệp, dịch vụ và không gian phát triển mới.
Lợi thế ven biển, bao quanh bởi các dòng sông lớn, giúp Hải Phòng có tiềm năng mở rộng bằng hình thức lấn biển để phát triển không gian đô thị. Thành phố đang triển khai mạnh mẽ các dự án cảng biển quy mô lớn tại Lạch Huyện, Nam Đồ Sơn và khu kinh tế ven biển phía Nam, đồng thời hướng tới mô hình khu công nghiệp sinh thái gắn liền với trung tâm dịch vụ hàng hải quốc tế. Đây được coi là nền tảng để Hải Phòng trở thành đô thị ven biển hiện đại, mang tính chất toàn cầu.
Trước khi hợp nhất, Hải Phòng và Hải Dương đều đã có các quy hoạch tổng thể giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn 2050. Hải Phòng (cũ) phát triển theo mô hình đô thị đa trung tâm, với hai vành đai kinh tế, ba hành lang cảnh quan và nhiều đô thị trọng điểm. Hải Dương (cũ) lại phát triển theo mô hình đô thị hướng tâm, với các trục xuyên tâm và vành đai, lan tỏa từ khu đô thị trung tâm ra phía nam, đông và bắc. Việc hợp nhất hai địa phương tạo điều kiện để hình thành một quy hoạch chung mới, thống nhất toàn thành phố, kết nối chặt chẽ khu vực trung tâm, vùng ven và các đô thị vệ tinh, đồng thời phát huy điểm mạnh từ các đồ án trước đó.
Trong báo cáo chính trị Đại hội Đảng bộ thành phố Hải Phòng nhiệm kỳ 2025 – 2030, quan điểm phát triển được xác định là phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế của đô thị cảng biển, mở rộng không gian phát triển, tổ chức hợp lý cấu trúc đô thị – công nghiệp – dịch vụ – nông nghiệp, gắn kết chặt chẽ với tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Nhiệm vụ cấp bách hiện nay là khẩn trương lập và điều chỉnh Quy hoạch thành phố Hải Phòng giai đoạn 2021 – 2030, tầm nhìn 2050, cùng Quy hoạch chung đến năm 2040, tầm nhìn 2050. Theo ông Lê Quý Tiệp, Giám đốc Sở Xây dựng Hải Phòng, công tác quy hoạch không chỉ mang tính kỹ thuật mà còn là nhiệm vụ then chốt để thu hút đầu tư, tạo nền tảng phát triển kinh tế và kiến thiết đô thị. Chủ tịch UBND TP. Hải Phòng, ông Lê Ngọc Châu, cũng nhấn mạnh việc lập quy hoạch chung mới thay thế các đồ án riêng lẻ trước đây là ưu tiên hàng đầu trong những tháng cuối năm 2025.
Trong giai đoạn 2025 – 2026, thành phố sẽ rà soát hiện trạng, tích hợp dữ liệu từ các quy hoạch đã có, xác định tầm nhìn và không gian phát triển, trước khi trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt. Giai đoạn 2026 – 2027 sẽ tiến hành khảo sát, xây dựng phương án, lấy ý kiến các bên liên quan và hoàn thiện hồ sơ. Toàn bộ dự án trọng điểm quốc gia như cao tốc, đường ven biển, cảng biển, sân bay và các tuyến đường trục chính sẽ được tích hợp đồng bộ. Đặc biệt, tuyến đường tốc độ cao kết nối Đông – Tây thành phố dự kiến khởi công năm 2026 và hoàn thành năm 2029, hứa hẹn mở ra trục phát triển mới. Song song, thành phố cũng nghiên cứu kết nối sân bay Gia Bình với cảng Lạch Huyện, nhằm hình thành không gian kinh tế – đô thị chiến lược phía bắc.
Trong khi triển khai lập mới, các quy hoạch đã phê duyệt trước ngày 1/7/2025 vẫn được tiếp tục thực hiện, bảo đảm dự án đầu tư xây dựng không bị gián đoạn. Giải pháp này duy trì nhịp phát triển ổn định, tránh khoảng trống pháp lý và hành chính. Hải Phòng cũng đặt trọng tâm vào việc đồng bộ hóa dữ liệu quy hoạch thông qua chuyển đổi số, xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung hiện đại, số hóa toàn bộ bản đồ, thông tin đất đai, dân cư, hạ tầng từ cả hai địa phương cũ. Công nghệ GIS, mô hình 3D và trí tuệ nhân tạo sẽ được ứng dụng mạnh mẽ trong khâu lập, thẩm định và phê duyệt quy hoạch, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý.
Hải Phòng cũng sẽ tiếp tục đầu tư phát triển hạ tầng theo hướng hiện đại, thông minh, giàu bản sắc, hướng đến đô thị bền vững, cân bằng giữa khu vực đô thị và nông thôn, giữa các vùng phát triển. Tận dụng hạ tầng đường sắt do Trung ương đầu tư, thành phố định hướng xây dựng hệ thống vận tải đa phương thức, kết nối giao thông hàng hóa với giao thông đô thị, đồng thời nghiên cứu quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị để dành quỹ đất dự trữ cho tương lai. Ngoài ra, thành phố còn đưa vào danh mục công trình trọng điểm hai tuyến đường kết nối Đông – Tây, trong đó tuyến đường tốc độ cao là điểm nhấn chiến lược.
Với định hướng đồng bộ và quyết tâm chính trị cao, Hải Phòng đặt mục tiêu đến năm 2030 cơ bản đạt tiêu chí của một đô thị đặc biệt, trở thành thành phố cảng biển công nghiệp hiện đại, văn minh, sinh thái và đáng sống, vươn tầm Đông Nam Á. Đây sẽ là bước ngoặt khẳng định vị thế Hải Phòng là cực tăng trưởng mới, xứng đáng với mục tiêu siêu đô thị lớn thứ ba của cả nước.
