Bộ Xây dựng vừa kiến nghị Bộ Tài chính nghiên cứu và sớm triển khai chính sách đánh thuế đối với nhà ở và đất đai bỏ hoang, nhằm ngăn chặn tình trạng đầu cơ, tích trữ gây mất cân đối cung – cầu và đẩy giá bất động sản lên mức phi lý.
Đồng thời, cơ quan này cũng đề xuất áp thuế trên phần chênh lệch giữa giá đất mà chủ đầu tư nộp cho Nhà nước và giá bán sản phẩm ra thị trường tại các dự án phát triển bất động sản, nhằm tăng tính minh bạch, công bằng và hạn chế hành vi trục lợi từ chênh lệch giá.
Theo báo cáo quý II/2025 về tình hình nhà ở và thị trường bất động sản, Bộ Xây dựng nhấn mạnh sự cần thiết phải sử dụng công cụ thuế để kiểm soát hoạt động đầu cơ. Việc đánh thuế được kỳ vọng sẽ hạn chế tình trạng găm hàng, lướt sóng, từ đó góp phần bình ổn giá nhà đất.
Bộ Xây dựng cũng bày tỏ sự ủng hộ mạnh mẽ đối với dự thảo Luật Thuế thu nhập cá nhân sửa đổi do Bộ Tài chính đề xuất, đặc biệt là phương án tính thuế chuyển nhượng bất động sản theo từng lần giao dịch, dựa trên phần lãi ròng (giá bán trừ giá mua và chi phí hợp lệ). Theo Bộ, phương pháp này công bằng hơn, phản ánh đúng bản chất giao dịch và hạn chế tình trạng khai giá thấp để trốn thuế.
Mức thuế đề xuất là 20% trên thu nhập ròng từ chuyển nhượng. Trường hợp không xác định được giá mua và chi phí, thuế sẽ áp dụng theo thời gian nắm giữ bất động sản: Dưới 2 năm: 10%, từ 2 đến dưới 5 năm: 6%, từ 5 đến dưới 10 năm: 4%, từ 10 năm trở lên và tài sản thừa kế: 2%
Cách tiếp cận này được kỳ vọng khuyến khích nắm giữ dài hạn, giảm hiện tượng “lướt sóng” đầu cơ. Bên cạnh đó, Bộ Xây dựng đề nghị Bộ Tài chính phối hợp các bộ, ngành liên quan đẩy nhanh tiến trình chuyển đổi số trong lĩnh vực bất động sản, đặc biệt là việc liên thông dữ liệu về giao dịch, công chứng, thuế và đăng ký đất đai trên nền tảng số. Đây sẽ là nền tảng quan trọng để tăng cường quản lý, minh bạch hóa thị trường và kiểm soát hiệu quả dòng tiền, tài sản liên quan đến bất động sản.
Bên cạnh vai trò điều tiết thuế của Bộ Tài chính, Bộ Xây dựng cũng nhấn mạnh vai trò quan trọng của Ngân hàng Nhà nước trong việc hỗ trợ tín dụng nhằm phục hồi thị trường bất động sản. Cụ thể, Bộ đề xuất đẩy mạnh giải ngân gói tín dụng ưu đãi 120.000 tỷ đồng, đồng thời nghiên cứu triển khai thêm các gói tín dụng trung hạn với lãi suất ổn định dành cho các dự án nhà ở thương mại có mức giá phù hợp với khả năng chi trả của người dân.
Đáng chú ý, Bộ Xây dựng cũng đề xuất đơn giản hóa điều kiện vay vốn, đặc biệt đối với người trẻ có nhu cầu mua nhà ở thực nhằm kích thích tiêu dùng, thúc đẩy lực cầu thực và tạo lực đỡ cho thị trường trong bối cảnh khó khăn hiện nay.
Với hệ thống đề xuất đồng bộ về thuế và tín dụng, trong đó nhấn mạnh vai trò trung tâm của Bộ Tài chính trong việc ban hành và thực thi chính sách thuế bất động sản, Bộ Xây dựng kỳ vọng thị trường sẽ dần được kiểm soát, vận hành theo hướng minh bạch, ổn định và phục vụ đúng nhu cầu thực của người dân thay vì bị chi phối bởi hoạt động đầu cơ, lướt sóng như thời gian qua.
