Công ty Cổ phần Xếp hạng Tín nhiệm Đầu tư Việt Nam (VIS Rating) cho biết, tháng 8/2025 sẽ có khoảng 36.000 tỷ đồng trái phiếu doanh nghiệp (TPDN) đáo hạn, mức cao nhất từ đầu năm đến nay. Trong đó, khoảng 1.200 tỷ đồng được xếp vào nhóm rủi ro cao có khả năng chậm thanh toán lần đầu, do được phát hành bởi hai doanh nghiệp bất động sản có hồ sơ tín nhiệm “cực kỳ yếu”.
Bên cạnh đó, có 14.400 tỷ đồng trái phiếu đáo hạn đã rơi vào tình trạng chậm trả lãi coupon, chủ yếu đến từ những đơn vị từng ghi nhận vi phạm trước đây. Riêng 10.500 tỷ đồng thuộc về 4 công ty liên quan Tập đoàn Vạn Thịnh Phát, vẫn giữ “ngôi đầu” về quy mô nợ và mức độ rủi ro trên thị trường TPDN.
Phần còn lại tập trung ở các doanh nghiệp bất động sản đang trong quá trình tái cấu trúc như Novaland, Trung Nam, Hải Phát.
Trong tháng 7/2025, dù không ghi nhận thêm trường hợp chậm trả lần đầu, nhưng có tới 9/27 tổ chức phát hành có trái phiếu đáo hạn trong tháng 8 bị xếp hạng tín nhiệm từ “yếu” trở xuống. Trong số này, 7 tổ chức từng chậm trả trước đó và 4 tổ chức liên quan đến Tập đoàn Vạn Thịnh Phát.
Tính đến hết tháng 7, tỷ lệ trái phiếu chậm thanh toán gốc/lãi vẫn ở mức 12,8% tổng dư nợ, cho thấy áp lực tài chính đối với doanh nghiệp phát hành chưa được giải tỏa đáng kể. Phần lớn các trường hợp chậm trả xuất phát từ các đơn vị có hồ sơ tín nhiệm yếu, khi 93% doanh nghiệp phi tài chính có hệ số bao phủ nợ ở mức “yếu” hoặc thấp hơn, và 67% có đòn bẩy tài chính cao – phản ánh tình trạng vay nợ lớn nhưng khả năng trả nợ hạn chế.
Đáng chú ý, 34% lượng trái phiếu sẽ đáo hạn trong 12 tháng tới được phát hành bởi các tổ chức bị đánh giá tín nhiệm “yếu” hoặc thấp hơn, cho thấy rủi ro chậm trả khó thể giảm nhiệt trong ngắn hạn.
Một số doanh nghiệp đã nỗ lực khắc phục vi phạm trong tháng 7. Ở mảng bất động sản, Công ty TNHH Saigon Glory đã thanh toán 301 tỷ đồng tiền gốc, song dư nợ vẫn vượt 5.000 tỷ đồng. Trong lĩnh vực năng lượng, Điện mặt trời Trung Nam Thuận Nam và Điện gió Trung Nam Đắk Lắk 1 đã trả tổng cộng 80 tỷ đồng, trong khi dư nợ còn hơn 13.000 tỷ đồng.
Tỷ lệ thu hồi gốc của trái phiếu chậm trả trên toàn thị trường hiện chỉ đạt 34,9%, gần như không thay đổi so với tháng trước. Trái phiếu không có tài sản bảo đảm tiếp tục là nhóm có tỷ lệ thu hồi thấp nhất, phản ánh rủi ro lớn cho nhà đầu tư khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán.
Với quy mô đáo hạn lớn trong tháng 8 và tỷ trọng cao trái phiếu do các tổ chức “yếu” phát hành, thị trường đang đứng trước nguy cơ xuất hiện làn sóng chậm trả thứ hai, sau cao điểm năm 2023. Điều này không chỉ gây sức ép lên niềm tin nhà đầu tư mà còn đe dọa nguồn vốn trung dài hạn cho nền kinh tế.
VIS Rating cảnh báo: “Việc chưa có tiến triển đáng kể trong xử lý nợ xấu TPDN đang làm giảm hiệu quả của các nỗ lực phục hồi thị trường. Nếu không có cơ chế tái cơ cấu hiệu quả và quy trình xử lý minh bạch, rủi ro hệ thống có thể tiếp tục lan rộng.”
