Thanh tra Chính phủ vừa công bố quyết định tiến hành thanh tra loạt dự án lớn trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, tập trung vào các nội dung liên quan đến quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất thuộc sở hữu nhà nước; đồng thời kiểm tra các trường hợp có dấu hiệu chậm tiến độ, lãng phí nguồn lực trong đầu tư công. Đây là một phần trong Kế hoạch thanh tra năm 2025, hướng tới giám sát chặt chẽ các công trình sử dụng vốn ngân sách Nhà nước, đặc biệt là những dự án có quy mô lớn, ảnh hưởng đến phát triển kinh tế - xã hội địa phương.
Tại Ninh Bình, 6 dự án lớn đã được xác định thuộc diện thanh tra trực tiếp. Tổng vốn đầu tư của các dự án này vượt 23.000 tỷ đồng, phần lớn nằm trong các lĩnh vực hạ tầng giao thông, phòng chống thiên tai, du lịch và y tế. Trong đó, có những dự án đã hoàn thành và đưa vào sử dụng, nhưng cũng có không ít công trình còn vướng mắc trong giải phóng mặt bằng, điều chỉnh quy hoạch hoặc chậm tiến độ nhiều năm.
Nạo vét – nâng cấp sông Đáy: Hơn 13.000 tỷ đồng cần được làm rõ hiệu quả
Một trong những dự án đáng chú ý đầu tiên là công trình **nạo vét sông Đáy**, đoạn từ cầu Gián Khẩu đến cửa Đáy, kết hợp các tuyến nhánh để phục vụ thoát lũ cho sông Hoàng Long. Dự án do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Ninh Bình làm chủ đầu tư, có tổng vốn lên tới **9.721 tỷ đồng**, được hoàn thành và đưa vào sử dụng từ năm 2015.
Cùng do đơn vị này phụ trách, dự án **cải tạo, nâng cấp đê hữu sông Đáy**, đoạn từ K8+380 đến K32+400, cũng được đưa vào diện thanh tra. Dự án hoàn tất năm 2020 với tổng mức đầu tư **3.496 tỷ đồng**, có vai trò then chốt trong việc kiểm soát lũ, bảo vệ sản xuất nông nghiệp và an toàn dân cư hai bên bờ sông.
Mặc dù đã hoàn thành và đưa vào vận hành, việc hai dự án lớn trên được đưa vào danh sách thanh tra cho thấy vẫn còn những dấu hỏi về hiệu quả thực tế của các hạng mục công trình, cách sử dụng nguồn vốn, cũng như công tác tổ chức đấu thầu, thi công và nghiệm thu trong quá trình thực hiện.
### Loạt dự án du lịch nghìn tỷ được rà soát: Tràng An – Bái Đính – Đồng Chương vào “tầm ngắm”
Bên cạnh các dự án thủy lợi, hai dự án du lịch quy mô lớn do Sở Du lịch Ninh Bình làm chủ đầu tư cũng nằm trong danh sách thanh tra. Đầu tiên là dự án xây dựng cơ sở hạ tầng khu du lịch sinh thái Tràng An, với tổng mức đầu tư 2.572,2 tỷ đồng, được triển khai từ nhiều năm qua nhằm phát triển vùng lõi danh thắng Tràng An, đã được UNESCO công nhận là Di sản văn hóa và thiên nhiên thế giới.
Dự án thứ hai là công trình xây dựng hạ tầng cho khu núi chùa Bái Đính, tổng vốn 3.190,9 tỷ đồng, nhằm mở rộng và nâng cấp hệ thống hạ tầng phục vụ du khách tại điểm đến tâm linh lớn nhất miền Bắc.
Theo báo cáo từ Sở Du lịch Ninh Bình, cả hai dự án hiện đã hoàn thành khoảng **80–90% khối lượng thi công**, đang trong giai đoạn rà soát các hạng mục chưa hoàn thiện để cắt giảm, tối ưu chi phí. Cơ quan chức năng cho biết việc thanh tra lần này sẽ giúp làm rõ hiệu quả sử dụng vốn đầu tư công, đặc biệt trong bối cảnh các khu du lịch này đã và đang thu hút hàng triệu lượt khách mỗi năm, đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế – du lịch của tỉnh.
Không chỉ dừng lại ở các dự án đầu tư công, một dự án thuộc khu vực kinh tế tư nhân là Khu du lịch sinh thái – vui chơi giải trí hồ Đồng Chương cũng được đưa vào kế hoạch thanh tra. Công trình do Doanh nghiệp tư nhân xây dựng Xuân Trường làm chủ đầu tư, có quy mô 401,39ha, tổng vốn đăng ký 1.716,2 tỷ đồng. Đây là dự án có thời gian thực hiện kéo dài, liên tục điều chỉnh thiết kế và quy hoạch qua nhiều năm, nên việc thanh tra lần này sẽ tập trung vào tính minh bạch trong sử dụng đất đai, quy trình cấp phép và hiệu quả triển khai thực tế.
Đáng chú ý, khu công viên văn hóa nằm trong tổng thể dự án Tràng An hiện vẫn trong quá trình giải phóng mặt bằng, điều chỉnh quy hoạch và xây dựng từng phần. Theo lãnh đạo Sở Du lịch, đây là tổ hợp phức hợp gồm nhiều hạng mục như: đường giao thông nội khu, quảng trường, công viên cây xanh, không gian văn hóa – nghệ thuật… và được thực hiện theo hướng “hoàn thiện đến đâu, vận hành đến đó”.
Bệnh viện Sản Nhi Ninh Bình: Gần 2.700 tỷ đồng đầu tư, hiệu quả vận hành ra sao?
Dự án cuối cùng trong danh sách là Bệnh viện Sản Nhi Ninh Bình, do Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng công trình dân dụng và công nghiệp làm chủ đầu tư. Với tổng vốn lên tới 2.670,5 tỷ đồng, đây là một trong những bệnh viện chuyên khoa quy mô lớn nhất tỉnh, được kỳ vọng giảm tải cho các tuyến bệnh viện trung ương và phục vụ tốt hơn nhu cầu chăm sóc sức khỏe bà mẹ – trẻ em tại địa phương.
Dự án đã hoàn thành và đi vào sử dụng, song vẫn được đưa vào diện thanh tra nhằm kiểm tra tính hiệu quả của quá trình đầu tư, cũng như khả năng vận hành sau khi bàn giao, tránh tình trạng công trình lớn nhưng khai thác chưa tương xứng với nguồn lực bỏ ra.
Đại diện Thanh tra Chính phủ cho biết, việc mở rộng thanh tra tại Ninh Bình là một phần trong chiến lược tăng cường giám sát việc sử dụng đất công và vốn đầu tư công trên toàn quốc. Đặc biệt với những dự án có tổng mức đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, thời gian triển khai kéo dài hoặc chậm bàn giao, công tác thanh tra sẽ tập trung đánh giá tổng thể từ hiệu quả đầu tư, công tác quy hoạch, cấp phép, giải phóng mặt bằng đến vận hành thực tế.
Việc rà soát kỹ lưỡng các dự án lớn không chỉ góp phần ngăn ngừa thất thoát, lãng phí nguồn lực Nhà nước mà còn thúc đẩy các địa phương nâng cao trách nhiệm trong quản lý tài sản công, hướng tới phát triển bền vững và minh bạch hơn trong đầu tư công.
