Phó Thủ tướng Nguyễn Hòa Bình vừa ký Công điện số 118/CĐ-TTg truyền đạt chỉ đạo khẩn của Thủ tướng Chính phủ, yêu cầu các bộ, ngành và địa phương xử lý dứt điểm hàng loạt vướng mắc, tồn tại kéo dài trong phát triển điện năng lượng tái tạo. Đây là động thái quyết liệt nhằm hiện thực hóa Nghị quyết 233/NQ-CP ngày 10/12/2024 của Chính phủ, tránh tình trạng chậm trễ, đùn đẩy, gây lãng phí nguồn lực và đánh mất cơ hội phát triển ngành năng lượng sạch.
Theo công điện, dù Chính phủ đã giao Bộ Công Thương chủ trì rà soát, phân loại và đề xuất xử lý các khó khăn liên quan đến hàng loạt dự án điện gió, điện mặt trời, song thực tế cho thấy vẫn còn nhiều bộ, ngành, địa phương chưa làm tròn trách nhiệm, khiến tiến độ tháo gỡ bị đình trệ.
Thủ tướng yêu cầu tất cả các đơn vị liên quan phải thực hiện nhiệm vụ với tinh thần trách nhiệm cao nhất, công khai, minh bạch, tuyệt đối không được né tránh, đùn đẩy hay để xảy ra tình trạng tiêu cực, lợi ích nhóm.
Một trong những nút thắt lớn là vấn đề chồng lấn quy hoạch và thủ tục đất đai. Cụ thể:
UBND tỉnh Lâm Đồng được giao xử lý các dự án điện gió, điện mặt trời chồng lấn với quy hoạch titan và bauxit, liên quan đến địa bàn tỉnh Bình Thuận và Đắk Nông trước đây.
UBND tỉnh Đắk Lắk cần khẩn trương tháo gỡ cho dự án điện mặt trời Long Thành 1, vướng quy hoạch vùng tưới hồ Ia Mơr.
5 địa phương gồm Đồng Nai, Lâm Đồng, Khánh Hòa, TP.HCM và Đắk Lắk phải hoàn tất xử lý thủ tục đất đai liên quan đến 40 dự án điện gió và mặt trời, bao gồm tăng diện tích sử dụng, thuê đất, chuyển đổi mục đích sử dụng đất.
Ngoài các dự án quy mô lớn, điện mặt trời mái nhà công suất lớn xây trên đất nông, lâm nghiệp cũng đang bị “vướng” thủ tục xác định mục đích sử dụng đất theo mô hình trang trại.
Thủ tướng yêu cầu Chủ tịch UBND các tỉnh/thành như TP.HCM, Cần Thơ, Đồng Nai, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Phú Thọ, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đắk Lắk chỉ đạo kiểm tra, xác định rõ tính pháp lý của đất sử dụng để đảm bảo đúng quy định.
Về phía Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), Thủ tướng yêu cầu sớm thống nhất phương án giá mua bán điện đối với điện mặt trời mái nhà theo mô hình trang trại nêu trên.
Đối với vấn đề hưởng giá FIT – vốn là “đòn bẩy” tài chính quan trọng trong đầu tư điện tái tạo, Thủ tướng chỉ đạo Bộ Công Thương phối hợp cùng EVN rà soát kỹ, đề xuất phương án xử lý rõ ràng, đồng thời lấy ý kiến các bộ ngành liên quan trước khi báo cáo Chính phủ.
Đây là một trong những lần hiếm hoi Chính phủ chỉ đạo đồng thời nhiều tỉnh, thành và bộ ngành cùng lúc, đi kèm thời hạn rõ ràng. Tất cả nhiệm vụ nêu trên phải được báo cáo kết quả hoàn thành trước ngày 25/7.
Chính phủ kỳ vọng, với các biện pháp quyết liệt và tinh thần “không né tránh, không để lãng phí cơ hội phát triển”, ngành năng lượng tái tạo sẽ sớm thoát khỏi tình trạng “đứng bánh” do thủ tục và vướng mắc quy hoạch kéo dài nhiều năm qua.
